(กะละแมของฝากที่ต้องซื้อเมื่อมาสมุย)

    มากไปกว่าความงามของเกาะสมุย อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี ที่มีหาดเฉวงยาวเกือบ 7 กิโลเมตร มีหาดละไมโค้งเป็นรูปพระจันทร์เสี้ยวยาวตั้งแต่เหนือจรดใต้ประมาณ 4 กิโลเมตร มีหาดบ่อผุดที่เป็นศูนย์รวมร้านอาหาร สถานที่นั่งเล่นเพลินๆ ยามค่ำ แล้วเกาะสมุยยังมีเสน่ห์ที่ซ่อนเอาไว้มากมาย ด้วยความที่เป็นเมืองเก่า มีประวัติตั้งถิ่นฐานมาหลายพันปี รวมทั้งผู้คนที่อาศัยอยู่บนเกาะก็มีหลายเชื้อชาติ ทั้งไทย มลายู และจีน ทำให้สมุยมีแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย อย่างเช่น วัดพระใหญ่ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจคนไทยที่นับถือศาสนาพุทธ ศาลเจ้ากวนอูที่เป็นศูนย์รวมจิตใจพี่น้องชาวจีน แล้วก็ยังมีตำนานหินตาหินยายที่หาดละไม และอื่นๆ อีกมาก

(ไชน่าทาวน์คึกคัก ศูนย์รวมสินค้าตลาดประชารัฐ)

    ที่บ้านแม่น้ำ ต.แม่น้ำ เป็นอีกหนึ่งสถานที่บนเกาะสมุยที่มีเสน่ห์มาก เป็นย่านที่มีพี่น้องเชื้อสายจีนอาศัยอยู่เพราะในอดีตเคยเป็นย่านการค้าพาณิชย์สำคัญของชาวจีน หลักฐานที่ยังคงหลงเหลือให้เห็นว่าเป็นย่านเก่าชาวจีนอยู่ที่ถนนไชน่าทาวน์ ที่มีศาลเจ้าเอ่งแซะเป็นที่ยึดเหนี่ยวของชาวบ้านแถวนั้น จึงไม่แปลกที่ความโดดเด่นของบ้านแม่น้ำบนถนนไชน่าทาวน์ถูกเลือกให้เป็นถนนวัฒนธรรมที่มีตลาดประชารัฐค้าขายสินค้าของคนท้องถิ่นทุกวันพฤหัสบดี ภายใต้การสนับสนุนของกระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ที่เพิ่งเปิดตลาดไปเมื่อไม่นานนี้ให้คนท้องถิ่นมีรายได้เสริม

(คนรุ่นใหม่นำสินค้าท้องถิ่นมาจำหน่ายในตลาด)

    นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ กล่าวว่า จากการเปิดตลาดประชารัฐที่เกาะสมุยถือเป็นแห่งที่ 43 ของโครงการตลาดวัฒนธรรม เพื่อสร้างรายได้ทางเศรษฐกิจให้แก่ครอบครัว ชุมชน และช่วยเหลือผู้ประกอบการ เกษตรกรที่มีรายได้น้อยในท้องถิ่น ให้สามารถดำรงชีวิตบนพื้นฐานของความพอเพียง โดยนำทุนทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นมาสร้างรายได้เพิ่ม ที่เกาะสมุยก็ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวอันดับต้นๆ ของไทยที่ต่างชาตินิยมมา การจะนำสินค้าท้องถิ่นทั้งอาหาร ผลิตภัณฑ์ต่างๆ มาจัดจำหน่าย นอกจากช่วยสร้างรายได้แล้วยังถือเป็นการเผยแพร่ความเป็นไทยให้เป็นที่รู้จักด้วย ในส่วนของสินค้าของเกาะสมุยมีหลายอย่างที่โดดเด่น ไม่ว่าจะเป็นกะละแม มะพร้าว อาหารท้องถิ่น ข้าวยำ ขนมจีนน้ำยาต่างๆ ผลิตภัณฑ์อาหารทางทะเลทั้งของสดและแปรรูปก็น่าสนใจไม่แพ้ตลาดแห่งอื่น เสน่ห์ของสมุยอีกอย่างคือการรวมกลุ่มของคนท้องถิ่นในการอนุรักษ์การแสดงพื้นบ้านที่หาชมได้ยาก ซึ่งจะมาแสดงหมุนเวียนกันไป ทางกรมส่งเสริมวัฒนธรรมก็ได้ให้สำนักวัฒนธรรมจังหวัดดูแลงานนี้ พร้อมทั้งหาไฮไลต์ใหม่ๆ มาสร้างสีสันให้ตลาดแห่งนี้มีชีวิตชีวา ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติให้เข้ามาและรู้จักศิลปวัฒนธรรมไทย พร้อมทั้งร่วมมือกับโรงแรม ร้านอาหาร และสถานที่สำคัญในการประชาสัมพันธ์ตลาดให้เป็น อีกจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวต้องมาเที่ยว

(ชาวต่างชาติเพลิดเพลินกับสินค้าไทยในตลาดวัฒนธรรม)

    ด้านนายรามเนตร ใจกว้าง นายกเทศมนตรีนครเกาะสมุย ก็ได้เล่าเสน่ห์ของเกาะสมุยให้ฟังว่า จังหวัดสุราษฎร์ฯ เป็นจังหวัดที่มีความพร้อมและมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวทางธรรมชาติประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม มีเกาะหลายเกาะเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ แต่ละเกาะก็มีเสน่ห์ทางวัฒนธรรมต่างกัน โดยเฉพาะเกาะสมุย เป็นอำเภอหนึ่งที่มีประวัติการตั้งถิ่นฐานมานานหลายพันปี มีหลักฐานยืนยันได้จากการขุดพบกลองมโหระทึกในพื้นที่เกาะสมุย โดยเก็บรักษาเอาไว้ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาและในหอวัฒนธรรมพื้นบ้าน วัดละไม โดยประชากรบนเกาะสมุยมีทั้งคนไทยเชื้อสายไทย มลายู และเชื้อสายจีน โดยเฉพาะจีนไหหลำ เนื่องจากเกาะสมุยเป็นจุดพักเพื่อแลกเปลี่ยนสินค้าและสำรองน้ำจืด และเป็นจุดหมายปลายทางในการแสวงหาโอกาสในการสร้างชีวิตใหม่ ซึ่งคนจีนมักเลือกพื้นที่บริเวณริมชายฝั่งเป็นพื้นที่ในการตั้งรกราก เห็นได้จากมีการสร้างศาลเจ้าในบริเวณชุมชนริมทะเล มีการผสมผสานวัฒนธรรมของแต่ละเชื้อชาติอย่างกลมกลืน หล่อหลอมให้เกาะสมุยเป็นดินแดนในฝันของนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติและวิถีชีวิตที่เรียบง่ายอบอุ่น

(มาเยือนตลาดจะได้ชมการแสดงพื้นบ้าน)

          นายกเทศมนตรีสมุยกล่าวต่อว่า สมุยมีเสน่ห์หลายด้านที่อยากจะนำมาเสนอแก่นักท่องเที่ยว นอกจากสินค้าอาหารก็จะมีการแสดงพื้นบ้านจากศิลปินพื้นบ้านในจังหวัดสุราษฎร์ฯ หมุนเวียนมาโชว์ ไม่ว่าจะเป็นระบำตุมปัง ปักษาเทวาทักษิณ ระบำบาติก ตาลีกีปัส การบรรเลงดนตรีไทยเวียนมาให้ได้ชม และการสาธิตภูมิปัญญาอาหารศิลปะและการละเล่นของเด็กๆ การจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ตลอดจนสินค้าทางการเกษตรและอื่นๆ อีกมากมาย 

(ป้าสายพิน คนสมุยแนะนำเคยเจ อาหารโบราณ)

        ทั้งนี้ ตลาดวัฒนธรรมในแต่ละแห่งย่อมมีความต่างกันในเรื่องการนำเสนอ สำหรับบรรยากาศของเกาะสมุยถือว่าโชคดีตรงที่ติดกับทะเล เลยทำให้ได้กลิ่นอายของทะเล ผสมผสานกับร้านค้า ร้านอาหารที่เป็นสถานที่นั่งชิล และแสงไฟสีแดงสดใสยามค่ำสไตล์จีน สมกับเป็นนย่านไชน่าทาวน์ พ่อค้าแม่ขายที่นำสินค้ามาขายก็จะมีทั้งแฟชั่นเสื้อผ้า ของกินที่หากินได้ทั่วไป ผลิตภัณฑ์ที่มาจากฝีมือคนท้องถิ่นบ้าง อย่างเช่น กะลามะพร้าวที่ถูกสร้างให้เป็นของตกแต่งบ้านเป็นรูปลิงน้อย หรืออาหารการกินที่นี่มีชื่อแปลกๆ ที่หลายคนอาจไม่เคยเห็น โดยคุณป้าสายพิณ ทองจันทร์ ชาวสมุยบอกว่าอาหารดั้งเดิมสมุยก็มีเคยเจที่ทำมาจากกะปิทรงเครื่อง เป็นอาหารโบราณ ทำกินในครัวเรือน ทานคู่กับข้าวสวยร้อนๆ 
    “เคยเจ ทำมาจากกะปิ โขลกกับพริกขี้หนู กระเทียม เครื่องเทศต่างๆ ตามความชอบ แต่ที่ขาดไม่ได้คือมะพร้าวขาวๆ หอมๆ ขูดแล้วนำมาผสม จะทำให้ได้รสชาติหวานมันเพิ่ม นำไปใส่กะลามะพร้าว ย่างไฟอ่อนๆ ก็กินข้าวสวยได้ หรือจะเป็นข้าวยำทรงเครื่อง น้ำพริกมุงมัง หมูโคแห้งที่คล้ายๆ กับหมูฮ้องภาคใต้ อาหารเหล่านี้ล้วนเป็นของท้องถิ่น แล้วถ้าใครได้มาป้าขอแนะนำว่าจะต้องซื้อกะละแมสมุยไปเป็นของฝากด้วย เพราะว่ากะละแมที่นี่หลายเจ้าทำจากสูตรดั้งเดิม ใช้เตาโบราณกวน เลยทำให้เนื้อกะละแมนุ่ม เคี้ยวเพลิน ส่วนรสชาติก็หวานพอดี มีหลากหลายสีสันให้เลือก” ป้าสายพิณกล่าว.