จากรายชื่อหนังกว่า 323 เรื่อง คณะกรรมการจากหลายอาชีพพิจารณาคัดเลือกหนังที่มีคุณค่าความสำคัญทางประวัติศาสตร์ อิทธิพลต่อสังคม วัฒนธรรม และศิลปะ ก่อนยกย่องภาพยนตร์ 12 เรื่องให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ ซึ่งหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) กระทรวงวัฒนธรรม จัดพิธีประกาศรายชื่อภาพยนตร์มรดกภาพยนตร์ของชาติ เนื่องในวันอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย ซึ่งตรงกับวันที่ 4 ตุลาคมของทุกปี โดยนายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธาน ซึ่งปีนี้จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 16 ทำให้ภาพยนตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกชาติมีจำนวนทั้งหมด 275 เรื่อง
สำหรับปีนี้มีภาพยนตร์เด่นอย่าง เฉิ่ม… (2548) หนังไทยที่สะท้อนสังคมช่วงทศวรรษ 2540 และเป็นผลงานการแสดงที่พลิกบทบาทของ หม่ำ จ๊กมก ที่มาประกบคู่กับ นุ่น-วรนุช อัศวินดาบกายสิทธิ์ (2513) ผลงานการแสดงสู่ระดับสากลครั้งแรกและครั้งเดียวของ มิตร ชัยบัญชา ภาพยนตร์เรื่องแรกและเรื่องเดียวที่ มิตร ชัยบัญชา ได้เดินทางไปสู่ระดับสากลเพื่อร่วมงานกับสตูดิโอต่างประเทศที่ฮ่องกงอย่างเต็มตัวก่อนที่มิตร ชัยบัญชา จะก่อนที่จะเกิดโศกนาฏกรรมการเสียชีวิตของมิตร ในวันที่ 8 ตุลาคม 2513 ถ่ายทำควบคู่กันไป 2 ฉบับ ได้แก่ ฉบับนางเอกไต้หวัน กว่าน หลิง และฉบับนางเอกไทย เพชรา เชาวราษฎร์ , แสงศตวรรษ (2549) ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่เข้าสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส แต่กลับถูกเซนเซอร์ในเมืองไทย จนกลายเป็นประเด็นให้เกิดกระแสการรณรงค์เรื่องการยกเลิกเซนเซอร์
แผ่นดินของเรา (2519) ภาพยนตร์ที่สร้างจากนวนิยายชิ้นเอกของ มาลัย ชูพินิจ นักเขียนชั้นครู ผู้มีวาระครบรอบ 120 ปีชาตกาลในปีนี้ และมีภาพยนตร์ที่เกี่ยวเหตุการณ์ 6 ตุลาซึ่งมีวาระครบรอบ 50 ปีในปีนี้ อย่าง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์เมื่อ 6 ตุลาคม 2519 ภาพยนตร์ที่ผลิตโดยหน่วยงานความมั่นคง เพื่อชี้แจงหลังเกิดเหตุการณ์ปราบปรามการชุมนุม 6 ตุลา ในมุมมองของรัฐ ดาวคะนอง (2559) หนังที่ ใหม่ อโนชา สุวิชากรพงศ์ นำเรื่องราวเหตุการณ์ 6 ตุลา มารื้อถอนโครงสร้างตีความผ่านศิลปะภาพยนตร์
แล้วยังมีโขน ภาพยนตร์บันทึกการแสดงโขนชักรอกหน้าพระที่นั่ง เรื่องรามเกียรติ์ ตอนศึกมังกรกัณฐ์ เมื่อปี พ.ศ. 2472 ที่เป็นมรดกคุณค่าทางประวัติศาสตร์การแสดงของไทยที่มีนักแสดงเด็กในวันนั้นเติบโตขึ้นมาเป็นนักแสดงโขนชั้นครู อย่าง อาจารย์อาคม สายาคม
[กรุภาพยนตร์ของหมอบุญส่ง เลขะกุล] หนังของหมอผู้เป็นบิดาแห่งการอนุรักษ์ของชาติ ที่จับกล้องบันทึกทั้งเรื่องราวส่วนตัว งานแพทย์ งานโฆษณา รวมถึงหนังบันทึกภาพสัตว์ป่าและ นิยมไพรสมาคม เพื่อรณรงค์และบุกเบิกการอนุรักษ์ธรรมชาติในประเทศไทย
[กรรมวิธีทำเฮโรอีน] หนังบันทึกกระบวนการผลิตเฮโรอีนจากแหล่งผลิตที่เป็นศูนย์กลางของโลกในช่วงทศวรรษ 2500 WESTWÄRTS…Südostasiatinnen in der BRD สารคดีเกี่ยวกับผู้หญิงไทยในเยอรมัน ปี พ.ศ. 2532 ก่อนที่กำแพงเบอร์ลินจะล่มสลาย [กรุภาพยนตร์กลุ่มชาติพันธุ์ในไทยจาก Encyclopaedia Cinematographica] จดหมายเหตุภาพเคลื่อนไหวสำหรับการศึกษามานุษยวิทยาชาติพันธุ์ที่สมบูรณ์ที่สุดชุดหนึ่งที่สร้างขึ้นเมื่อปี 2507-2508
แสงศตวรรษ ภาพยนตร์ของอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ที่อาจจะเป็นหนังเกี่ยวกับวิชาชีพหมอที่ซื่อสัตย์และสมจริงที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทย และเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่เข้าสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส หนึ่งในสามเทศกาลสำคัญของโลกในปี 2549 และเป็นภาพยนตร์ที่มีประเด็นโด่งดังเมื่อหนังกลับมาที่ไทยด้วยการโดนเซนเซอร์ จนเกิดกระแสการรณรงค์ให้แก้กฎหมาย และให้ยกเลิกการสั่งตัดภาพยนตร์
สำหรับหนังไทยที่ตีตรามรดกชาติ หอภาพยนตร์เตรียมนำภาพยนตร์เหล่านี้ออกฉายตามช่องทางต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นในโรงภาพยนตร์ Facebook YouTube Tiktok ของหอภาพยนตร์ รวมถึงการจัดงานเสวนาถึงภาพยนตร์ และการให้บริการในห้องสมุดและโสตทัศนสถาน เชิด ทรงศรี ของหอภาพยนตร์ ติดตามรายละเอียดได้ที่ www.fapot.or.th หรือที่เฟซบุ๊กช่อง หอภาพยนตร์ Thai Film Archive
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ตบหน้าเขมร! วธ. โชว์ภาพต้นฉบับ 'ชุดไทย' 120 ปี ประท้วงเวที MU Cambodia
วธ. ร่อนหนังสือประท้วงเวที Miss Universe Cambodia ละเมิดใช้ภาพ 'ชุดไทย' ฟิลม์กระจกมรดกความทรงจำโลก แฉเขมรลบลายน้ำกรมศิลป์
'ซาบีดา' ประกาศความพร้อมชุดไทยพระราชนิยม มรดกโลก ใครเคลมไม่ได้ ลุย 1 จังหวัด 1 ต้นแบบเช่าชุดไทย
น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ได้ติดตามผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2569 โดยเฉพาะการขับเคลื่อนชุดไทยพระราชนิยมและผ้าไทย ซึ่งจะเข้าสู่การพิจารณาในการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ในเดือนธันวาคมนี้