ตบหน้าเขมร! วธ. โชว์ภาพต้นฉบับ 'ชุดไทย' 120 ปี ประท้วงเวที MU Cambodia

วธ. ร่อนหนังสือประท้วงเวที Miss Universe Cambodia ละเมิดใช้ภาพ ‘ชุดไทย’ ฟิลม์กระจกมรดกความทรงจำโลก แฉเขมรลบลายน้ำกรมศิลป์

21 ก.ย. 2569 – ที่ห้องประชุมใหญ่ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ เมื่อเวลา 9.40 น. น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (รมว.วธ.) แถลงกรณีเวที Miss Universe Cambodia 2026 นำเสนอภาพการแต่งกายชุดไทยและข้อมูลทางประวัติศาสตร์ โดยระบุว่า จากกรณีเวทีประกวดนำเสนอภาพเกี่ยวกับวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา และปรากฏว่ามีการใช้ภาพที่มีแหล่งที่มาจากประเทศไทยนั้น วธ.เห็นว่าไม่อาจถือเป็นเพียงความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เนื่องจากภาพดังกล่าวถูกนำเสนอโดยไม่มีการระบุแหล่งที่มา และอาจทำให้สาธารณชนเข้าใจว่าเป็นการแต่งกายของกัมพูชา

น.ส.ซาบีดา กล่าวว่า ภาพที่นำมาใช้เป็นภาพถ่ายสตรีชาวกำแพงเพชร บันทึกไว้ที่เมืองกำแพงเพชร เมื่อ พ.ศ.2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยเป็นภาพที่มีการบันทึกไว้ในหอพระสมุดวชิรญาณ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกขององค์การยูเนสโก เมื่อ พ.ศ.2560

“ภาพต้นฉบับเป็นฟิล์มที่มีตราประทับของกรมศิลปากร แต่ภาพที่นำไปใช้บนเวทีประกวดมีการลบตราประทับดังกล่าวออกด้วย” น.ส.ซาบีดา ระบุ

รมว.วัฒนธรรม กล่าวว่า วธ.จะดำเนินการผ่านช่องทางที่เหมาะสม โดยมอบหมายให้กรมศิลปากร โดยสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูล ส่งหนังสือทักท้วงและตักเตือนไปยังกองประกวด Miss Universe Cambodia พร้อมขอให้แก้ไขข้อมูลและระบุแหล่งที่มาของภาพอย่างถูกต้อง รวมทั้งกำหนดกรอบเวลาให้ดำเนินการโดยเร็วที่สุด

“ขั้นแรกจะดำเนินการผ่านช่องทางการทูตเพื่อตักเตือน เพราะไม่ต้องการให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นระหว่างรัฐกับรัฐ เนื่องจากกรณีดังกล่าวเป็นการดำเนินการของภาคเอกชน แต่หากยังไม่มีการแก้ไข วธ.จะพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายต่อไป” น.ส.ซาบีดา กล่าว

ทั้งนี้ วธ.จะเดินหน้าเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการของชุดไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในระดับนานาชาติ โดยที่ผ่านมาได้จัดโรดโชว์และนิทรรศการเผยแพร่ชุดไทยในต่างประเทศ ทั้งเนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น รวมถึงนำเสนอที่มาและพัฒนาการของชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ ตลอดจนการแต่งกายของสตรีในอดีตที่เกี่ยวเนื่องกับพัฒนาการดังกล่าว

รมว.วัฒนธรรม กล่าวว่า การเผยแพร่ชุดไทยไม่ได้ดำเนินการโดย วธ.เพียงหน่วยงานเดียว แต่มีหน่วยงานภาครัฐร่วมกันสร้างการรับรู้ในเวทีโลก ทั้งกระทรวงการต่างประเทศที่จัดงานไทยเฟสติวัลในหลายประเทศ รวมถึงการจัดแสดงชุดไทยในกิจกรรมต่างๆ และการแลกเปลี่ยนโบราณวัตถุระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐเกาหลีใต้ ซึ่งมีการจัดแสดงโบราณวัตถุไทยควบคู่กับชุดไทยพระราชนิยมที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงโซล

“เราใช้วัฒนธรรมเป็นเครื่องมือสร้างความเข้าใจ ไม่ได้ต้องการให้วัฒนธรรมกลายเป็นความขัดแย้ง แต่ในกรณีที่มีการละเมิดหรือบิดเบือนข้อมูล วธ.จะไม่ปล่อยผ่าน และจะดำเนินการตามขั้นตอนอย่างเหมาะสม” น.ส.ซาบีดาระบุ

น.ส.ซาบีดา กล่าวว่า แม้ วธ.จะมีความกังวลต่อกรณีดังกล่าว แต่การดำเนินการต้องอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงและหลักฐานทางวิชาการ ขณะนี้กระทรวงวัฒนธรรมเป็นเดือดเป็นร้อน แต่เราใช้อารมณ์และความรู้สึกไม่ได้ เราต้องใช้ความอดทนอดกลั้น เนื่องจากขณะนี้ไทยอยู่ระหว่างการผลักดันชุดไทยเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติขององค์การยูเนสโก ซึ่งคาดว่าจะมีความชัดเจนภายในเดือนธันวาคมนี้

“ขอให้ประชาชนหนักแน่นในข้อมูล เพราะ วธ.มีหลักฐานทางวิชาการอย่างครบถ้วน และจะเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับชุดไทยอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาคมโลกได้รับรู้ถึงที่มาและพัฒนาการอย่างถูกต้อง” รมว.วัฒนธรรม ระบุ

เมื่อถามว่า คาดหวังว่าจะได้รับคำขอโทษจากกัมพูชาอย่างเป็นทางการหรือไม่ รมว.วัฒนธรรม กล่าวว่า ก็คาดหวังในรูปแบบนั้น

น.ส.ซาบีดา กล่าวด้วยว่า วธ.ยังมีหลักฐาน กรณีประชาคมอาเซียนได้มีจัดแสดงชุดประจำชาติของแต่ละประเทศเมื่อปี 2562 ซึ่งประเทศไทยได้เลือกจัดแสดงชุดไทยจิตลดา ขณะที่กัมพูชาใช้ชุดซัมปอต เป็นชุดประจำชาติที่จะแสดงในครั้งนั้น เป็นการยืนยันถึงอัตลักษณ์ชุดประจำชาติของแต่ละประเทศในภูมิภาคอาเซียนเมื่อครั้งนั้นไปแล้ว.