ในหลวง โปรดเกล้าฯ องคมนตรีถวายพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาทแด่พระสังฆราช

ในหลวง โปรดเกล้าฯ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ถวายพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาทแด่สมเด็จพระสังฆราช เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เป็นบรรณาธิการ

30 ก.ย. 2565  – เวลา 13.28 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ ไปในการถวายหนังสือพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท และหนังสือพระราชทาน “จิตตนคร” และ “สัมมาทิฏฐิ” แด่สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก สมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ และคณะกรรมการมหาเถรสมาคม ณ พระอุโบสถ วัดบวรนิเวศวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร       

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยให้จัดพิมพ์ “หนังสือพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท”ทรงมีพระราชศรัทธาให้จัดสร้างเป็นพุทธบูชา ธัมมบูชา สังฆบูชา ในเทศกาลวันวิสาขบูชา พฤษภาคม 2565และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดพิมพ์หนังสือ“จิตตนคร” และ “สัมมาทิฏฐิ” ของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) ซึ่งได้พระราชทานภาพวาดฝีพระหัตถ์ให้จัดพิมพ์เป็นปกของหนังสือดังกล่าว เพื่อพระราชทานเป็นธรรมทานและเป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนาได้อย่างยั่งยืนอันหาที่เปรียบมิได้

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเห็นถึงความสำคัญว่า “พจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท” ดังกล่าว จะเป็นตำราอ้างอิงที่สำคัญฉบับแรกสำหรับสำนักศึกษาพระปริยัติธรรมจะเป็นหนังสือที่ขาดไม่ได้สำหรับการศึกษาพระไตรปิฎก เพื่อทำความเข้าใจคำศัพท์ยากในพระไตรปิฎก สำหรับเป็นแนวทางในการวินิจฉัยและอธิบายคำศัพท์ที่ใช้ในพระไตรปิฎกในบริบทต่าง ๆ จึงนับเป็นตำราที่เป็นกุญแจสำคัญนำไปสู่การศึกษาภาษาบาลีและหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาได้อย่างลึกซึ้งและถูกต้อง     

ในการนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เป็นบรรณาธิการ โดยมีศาสตราจารย์ อุทิส ศิริวรรณ ผู้ทรงคุณวุฒิการวิจัยระดับนานาชาติ และอาจารย์พิเศษ สาขาพุทธบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นผู้รวบรวมและวิจัยหลัก และพระธรรมราชานุวัตร เจ้าอาวาสวัดโมลีโลกยาราม เป็นบรรณาธิการบริหาร          หนังสือพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท มีจุดเด่นดังนี้   1. วิเคราะห์คำศัพท์บาลีประกอบด้วย คำนาม คำอาขยาต คำอุปสัคค์ และคำนิบาต          2. วิเคราะห์ “ธาตุปัจจยวิภาค” และ “ปทวิภาค” แยกโครงสร้างศัพท์ให้เข้าใจง่าย          3. ยกประโยคตัวอย่างมากกว่า 1 คัมภีร์     4. ระบุที่มาอ้างอิงจากทุกกลุ่มคัมภีร์          5. เสนอหลักฐาน พร้อมอ้างอิงคัมภีร์ไวยากรณ์ บอกชนิดของคำแต่ละประเภท และ   6. นำเสนอเปรียบเทียบคำบาลีกับคำสันสกฤต คำปรากฤต และคำอรรธมาคธ 

หนังสือพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท ใช้เวลาในการรวบรวม วิจัย และประพันธ์ ตั้งแต่ปี 2559 แล้วเสร็จในเดือนมกราคม 2565 มีขนาด A4 จำนวน 23 เล่มมีจำนวนหน้ากว่า 20,000 หน้า กำหนดจัดพิมพ์จำนวน 1,000 ชุด เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงเป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภก ซึ่งแสดงถึง “พระบรมโพธิสมภาร” “พระบุญญาธิการ”และ “พระบารมีธรรม” สำหรับพระราชทานให้แก่สำนักศึกษา พระปริยัติธรรม มหาวิทยาลัย สำนักสงฆ์ และห้องสมุดต่างๆ เพื่อช่วยให้การศึกษาพระไตรปิฎกมีความสะดวก รวดเร็ว คล่องตัว คลายความสงสัยในคำสอนของพุทธศาสนา และทำให้พุทธศาสนิกชนได้ประพฤติปฏิบัติตน ตามหลักธรรมของพุทธศาสนาได้อย่างถูกต้องสืบไป     

   

หนังสือ จิตตนคร เป็นพระนิพนธ์ของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระนิพนธ์เรื่อง การบริหารทางจิต สำหรับผู้ใหญ่ ที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงอาราธนาเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราชเจ้า ฯ พระองค์นั้น ให้จัดเป็นรายการออกอากาศทางสถานีวิทยุ อ.ส. พระราชวังดุสิต เมื่อพุทธศักราช 2513 ถึง 2515 เรื่องการบริหารทางจิต สำหรับผู้ใหญ่ ดังกล่าวนี้ เมื่อออกอากาศครบปีหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดพิมพ์รวมเล่มและพระราชทานในโอกาสต่าง ๆ     

 

หนังสือ “สัมมาทิฏฐิ ตามพระเถราธิบายของท่านพระสารีบุตร” ได้รวบรวมจากการแสดงธรรมของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่ สมเด็จพระญาณสังวร ในการปฏิบัติอบรมจิตทุกวันธรรมสวนะและวันหลังวันธรรมสวนะ ณ ตึก สว ธรรมนิเวศ วัดบวรนิเวศวิหาร ระหว่างเดือนตุลาคม พุทธศักราช 2527 ถึงเดือนกรกฎาคม พุทธศักราช 2528 รวม 42 ครั้ง หนังสือเล่มนี้ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชอุตสาหะทรงตรวจต้นฉบับตลอดทั้งเล่ม ทรงใช้ดินสอเขียนแก้ไขให้ถูก ตรงตามแถบบันทึกเสียงมีการจัดวรรคตอนให้ถูกต้องทั้งเล่ม แล้วพระราชทานลงมาเป็นต้นฉบับ แล้วจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้พิมพ์ขึ้นเป็นเล่มหนังสือ เพื่อเป็นการเผยแผ่สารธรรมในพระพุทธศาสนาให้แพร่หลาย         

การที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดพิมพ์หนังสือเรื่อง “จิตตนคร” และ “สัมมาทิฏฐิ” และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยให้จัดพิมพ์ “หนังสือพจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท” ทรงมีพระราชศรัทธาให้จัดสร้างเป็นพุทธบูชา ธัมมบูชา สังฆบูชาในเทศกาลวันวิสาขบูชา พฤษภาคม 2565ซึ่งได้พระราชทานภาพวาดฝีพระหัตถ์ให้จัดพิมพ์เป็นปกของหนังสือดังกล่าว เพื่อพระราชทานเป็นธรรมทานและเป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืนสืบไป พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นถึงความสำคัญว่า “พจนานุกรมพระไตรปิฎกบาลีเถรวาท” ดังกล่าวจะเป็นตำราอ้างอิงที่สำคัญฉบับแรกสำหรับสำนักศึกษาพระปริยัติธรรม และจะเป็นตำราที่ขาดไม่ได้สำหรับการศึกษาพระไตรปิฎก เพื่อไว้ใช้ทำความเข้าใจคำศัพท์ยากในพระไตรปิฎก สำหรับเป็นแนวทางในการวินิจฉัยและอธิบายคำศัพท์ที่ใช้ในพระไตรปิฎกในบริบทต่าง ๆ จึงนับเป็นตำราที่เป็นกุญแจสำคัญนำไปสู่การศึกษาภาษาบาลี และศึกษาหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาได้อย่างลึกซึ้งและถูกต้องต่อไป

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ในหลวงพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ผู้พิพากษา-ตุลาการ เฝ้าฯ ถวายสัตย์

25 พ.ย.2565 - เวลา 19.45 น.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ คณะบุคคลต่าง ๆ เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ตามลำดับดังนี้

ในหลวง ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอุทิศถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสวรรคต ณ หอประชุมวชิราวุธวิทยาลัย เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

ในหลวงพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้เอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มประจำต่างประเทศเฝ้าฯ

20 พ.ย.2565 เวลา 20.29 น.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีเสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ เอกอัครราชทูตวิสามัญผู้

ในหลวงพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ทูตเฮลเลนิกประจำไทยเฝ้าฯ กราบบังคมทูลลา

20 พ.ย.2565 - เวลา 20.05 น.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีเสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ นายนิโคเลาส์  ไคเมนาคิส (Mr. Nicolaos  Kaimenakis