รุก 'รู้ทัน' ไข้เลือดออก ...'ฟูจิฟิล์ม'โชว์นวัตกรรมตรวจรู้ผล 15 นาที

ไข้เลือดออก (Dengue fever) เป็นโรคระบาดประจำถิ่นของไทย รวมถึงประเทศในแถบร้อนชื้น มียุงลายเป็นพาหะของเชื้อ Dengue virus (DENV) พบการระบาดตลอดทั้งปีโดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงฤดูฝน และมีการระบาดหนักในทุก 2-5 ปี โดยในปี 2566 นี้เป็นปีที่ประเทศไทยส่อเค้าระบาดหนักอีกครั้ง สถิติตั้งแต่เดือนมกราคม-มิถุนายน 2566 พบผู้ป่วยแล้วกว่า 45,000 ราย และมีผู้เสียชีวิต 41 รายล่าสุดกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ระบุว่าปีนี้มีแนวโน้มพบผู้ป่วยสูงกว่าปีที่ผ่านมาเกือบ 3 เท่า และอาการไข้เลือดออกยังไม่เหมือนที่เคยพบ ทำให้การวินิจฉัยระยะแรกค่อนข้างยาก  ด้วยเหตุนี้ เมื่อเร็วๆนี้ สธ.จึงร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดการประชุมทางวิชาการ “Dengue Effective for Treatment and Prevention” บูรณาการแก้ปัญหาโรคไข้เลือดออก ปรับปรุงแนวทางรักษา ป้องกันโรค เพื่อลดความรุนแรงและเสียชีวิต

ในด้านการพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาไข้เลือดออก โดยเฉพาะการรู้ผลตรวจให้เป็นไปอย่างรวดเร็ว เพื่่อทำการรักษาได้ทันท่วงที  เมื่อเร็วๆนี้ บริษัท ฟูจิฟิล์ม (ประเทศไทย) จำกัดได้โชว์นวัตกรรมชุดตรวจหาไข้เลือดออกที่มีความไวสูงด้วยเทคโนโลยี Silver Amplification ที่ช่วยในการตรวจวินิจฉัยไข้เลือดออกตั้งแต่ระยะเริ่มแรกเพื่อป้องกันการเจ็บป่วยรุนแรง ช่วยลดอัตราการเสียชีวิต  ในงาน “ASEAN DENGUE DAY 2023” จัดโดยกรมควบคุมโรค ร่วมกับบริษัท คาโอ อินดัสเตรียล (ประเทศไทย) จำกัด และบริษัท ทาเคดา (ประเทศไทย) จำกัด ร่วมมือกับพันธมิตรทั้งหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ซึ่งในปีนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Moving Forward to Zero Dengue Death – ก้าวสู่สังคมไทย ไม่ป่วยตายด้วยไข้เลือดออก”

มร. โซ มารูโอะ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ฟูจิฟิล์ม (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า การคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ ล่าสุด นำเสนอนวัตกรรมชุดตรวจที่มีความไวและความแม่นยำสูงด้วยเทคโนโลยี Silver Amplification โซลูชันของเราพัฒนาขึ้นจากองค์ความรู้ด้านภาพถ่ายเพื่อช่วยตรวจวินิจฉัยไข้เลือดออกตั้งแต่ระยะเริ่มแรกเพื่อป้องกันการเจ็บป่วยรุนแรง   สำหรับนวัตกรรม Rapid Test ชุดตรวจที่มีความไวสูง  นำเสนอโซลูชันชุดทดสอบแบบ Point of Care (POC) Antigen Test ใช้งานสะดวกทุกที่ทุกเวลา ช่วยวินิจฉัยได้ตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น ด้วยวิธีตรวจที่สะดวก ง่าย สามารถทำได้ทุกที่ทุกเวลา โดยไม่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะทางหรืออาศัยเครื่องมือพิเศษอื่นๆ สามารถรู้ผลภายใน 15 นาที จึงช่วยให้แพทย์ตรวจพบผู้ป่วยไข้เลือดออกได้เร็วและแม่นยำมากขึ้นได้ ช่วยลดการป่วยและการตายจากโรคไข้เลือดออกในวงกว้าง ขับเคลื่อนการตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก

นวัตกรรม ‘FUJIFILM SILVAMP Dengue NS1 Ag Test Kit’ ชุดตรวจความไวสูง ที่ใช้เทคโนโลยี Silver Amplification กรรมสิทธิ์ของฟูจิฟิล์ม โดยใช้ Silver Halide Photography ในการขยายขนาดอนุภาคของ Gold Colloidal ได้ถึง 100 เท่า ช่วยให้สามารถตรวจพบเชื้อไวรัสได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นของการติดเชื้อด้วยระดับ Sensitivity (ความไว) ที่มากถึง 94.3% และอัตรา Specificity (ความจำเพาะ) ถึง 100% รวมถึงสามารถตรวจได้ทั้ง 4 Serotype ของไวรัส ได้แก่ DEN-1, 2, 3 และ 4

ที่สำคัญคือชุดตรวจใช้เลือดของผู้ป่วยในปริมาณที่น้อยมาก และสามารถรายงานผลได้อย่างรวดเร็วภายในเวลา 20 นาที เมื่อเทียบกับกระบวนการในปัจจุบันที่อาจใช้เวลาหลายวัน การอ่านผลการติดเชื้อสามารถดูได้ด้วยตาเปล่าหรือใช้คู่กับเครื่องอ่านอัตโนมัติ  ช่วยเพิ่มความสะดวกและประสิทธิภาพในการอ่านค่า  

การใช้งานไม่ยุ่งยาก มาพร้อมตลับทดสอบและหลอดใส่ตัวทำปฏิกิริยา กระบวนการทดสอบจะเริ่มจากการใส่สารทดสอบ ได้แก่ เลือดครบส่วน (Whole Blood) ซีรัม (Serum) หรือพลาสมา (Plasma) ลงในหลอดและเขย่าแรง ๆ ให้สารเข้ากัน หลังจากนั้นหยดสารลงบนช่องหยดบนตลับ จากนั้นกดปุ่ม “Button 2” บนตลับ รอประมาณ 15 นาทีเพื่อให้แถบ “Go Next” ที่อยู่ข้าง ๆ ขึ้นเป็นสีส้ม จากนั้นกด “Button 3” เพื่อให้เริ่มกระบวนการ Silver Amplification และภายใน 1 นาทีผลตรวจจะปรากฏขึ้น การแสดงผลที่รวดเร็วนี้ทำให้สามารถคัดกรองผู้ป่วยได้ตั้งแต่การติดเชื้อในระยะแรก

นอกจากนี้ บริษัท ทาเคดา (ประเทศไทย) จำกัด ยังได้เปิดตัวเว็บไซต์ www.KnowDengueTH.com เพื่อเพิ่มช่องทางในการรับรู้เรื่อง ‘โรคไข้เลือดออกที่น่ากลัวและใกล้ตัวกว่าที่คิด’ ซึ่งเว็บไซต์นี้เป็นหนึ่งในกลยุทธ์สร้างความตระหนักรู้แก่ภาคประชาชนภายใต้ความร่วมมือว่าด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งในการควบคุมโรคไข้เลือดออกในประเทศไทย Dengue-Zero  ผู้สนใจสามารถเข้าไปดูข้อมูลได้

การเคลื่อนไหวป้องกันไข้เลือดออก เมื่อเร็วๆนี้ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) ร่วมกับกรมควบคุมโรค วิจัยและพัฒนาแพลตฟอร์ม “ทันระบาด” เพื่อสนับสนุนการเฝ้าระวังและควบคุมการระบาดของโรคไข้เลือดออกแบบเชิงรุกสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  อีกทั้งยังต่อยอดสู่แอปพลิเคชัน “รู้ทัน” เพื่อ เป็นเครื่องมือให้ประชาชนใช้ติดตามสถานการณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออก รวมถึงความเสี่ยงด้านสุขภาพอื่น ๆ สนันสนุการใช้งานแอปพลิเคชันโดยบริษัท คาโอ อินดัสเตรียล (ประเทศไทย) จำกัด

ดร.นัยนา สหเวชชภัณฑ์ หัวหน้าทีมวิจัยการจำลองและระบบขับเคลื่อนด้วยข้อมูล เนคเทค สวทช. กล่าวว่า ได้ร่วมกับสธ. เปิดแพลตฟอร์ม “ทันระบาด” ตั้งแต่ปี 2559 เพื่อสนับสนุนการวางแผนป้องกันและควบคุมการระบาดของโรคไข้เลือดออก ที่มีประสิทธิภาพและเท่าทันสถานการณ์มากยิ่งขึ้น ซึ่งประกอบด้วย 4 แอปพลิเคชันหลัก ได้แก่ ทันระบาดสำรวจ เพื่อช่วยรวบรวมข้อมูลการสำรวจลูกน้ำยุงลาย และรายงานความชุกชุมของลูกน้ำยุงลายให้กับพื้นที่แบบเรียลไทม์ ทันระบาดติดตาม เพื่อนำเสนอสถานการณ์ของโรคไข้เลือดออก ร่วมกับความชุกชุมของลูกน้ำยุงลาย บนแผนที่ และตาราง ตามมิติที่สนใจ ทันระบาดรายงาน เพื่อช่วยสรุปชุดข้อมูลสำคัญที่มีการใช้งานเป็นประจำออกมาในรูปแบบรายงานอย่างอัตโนมัติ และทันระบาดวิเคราะห์ เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์ข้อมูลในมุมมองที่สนใจ

“ทั้งนี้ เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันและป้องกันตนเองจากโรคไข้เลือดออก ทีมวิจัยเนคเทค สวทช. และกรมควบคุมโรค ยังได้ร่วมกันพัฒนาต่อยอดทันระบาดสู่แอปพลิเคชัน “รู้ทัน” ให้เป็นเครื่องมือแจ้งเตือนความเสี่ยงของโรคไข้เลือดออกตามพิกัดที่ผู้ใช้งานอยู่ ณ ขณะนั้น พร้อมคำแนะนำในการป้องกันตน นอกจากนี้ผู้ใช้งานยังดูข้อมูลในรูปแบบแผนที่ตั้งแต่ระดับตำบลถึงระดับภาพรวมประเทศ เพื่อแจ้งเตือนคนรู้จักหรือวางแผนเตรียมอุปกรณ์ป้องกัน อาทิ เสื้อแขนยาว ยากันยุง ก่อนเดินทางไปยังพื้นที่เสี่ยงได้”

แอปพลิเคชัน “รู้ทัน” ยังสามารถแจ้งเตือนความเสี่ยงด้านสุขภาพอื่น ๆ  เช่น การระบาดของโรคโควิด-19 สถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ค่าดัชนีความร้อนที่อาจนำไปสู่โรคลมแดด รวมถึงสภาพอากาศ ให้ประชาชนทราบในแอปพลิเคชันเดียว ทั้งนี้ประชาชนสามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน “รู้ทัน”เพื่อใช้งานได้ที่ Play Store และ App Store