สายสัมพันธ์วัฒนธรรมผูกโยงไทย-จีน

ความสัมพันธ์ไทย – จีน กำลังก้าวสู่ “ปีทองแห่งมิตรภาพ” ในโอกาสครบรอบ 50  ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในปี พ.ศ. 2568 โดยมีรากฐานความผูกพันที่แนบแน่นระหว่างประชาชนมาอย่างยาวนาน ราชวงศ์ไทยทรงให้ความสำคัญและสนพระราชหฤทัยในการเสริมสร้างมิตรภาพนี้ให้ยิ่งใกล้ชิดแน่นแฟ้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จฯ เยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนอย่างเป็นทางการ (State Visit) ระหว่างวันที่ 13-17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ตามคำทูลเชิญของนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน  ถือเป็นประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญเชื่อมสัมพันธ์สองประเทศ

หนึ่งในกิจกรรมเฉลิมฉลองปีทองแห่งมิตรภาพครบ 50 ปี  กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับ สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง มูลนิธิไทย กระทรวงการต่างประเทศ และพิพิธภัณฑ์พระราชวังโบราณ เปิดพระที่นั่งเหวินหวาภายในพิพิธภัณฑ์พระราชวังโบราณจัดนิทรรศการพิเศษ “หมื่นมิ่งมงคลไชย สายสัมพันธ์นิรันดร” นำเสนอสายสัมพันธ์ทางด้านศิลปวัฒนธรรมจีนในศิลปกรรมไทย และเผยแพร่เอกลักษณ์อันโดดเด่นของศิลปวัฒนธรรมไทย เพื่อเชิญชวนให้ชาวจีนเดินทางมายังประเทศไทยด้วยความเข้าใจในคุณค่าวัฒนธรรม   นิทรรศการแบ่งเป็น 4 โซน ประกอบด้วย 1. พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของประเทศไทยและการติดต่อระหว่างไทย-จีน 2.ความเชื่อและศาสนา 3. ศิลปะในราชสำนัก และ 4. ศิลปกรรมไทยประเพณีในปัจจุบัน

นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวถึงนิทรรศการพิเศษไทย-จีนว่า นับเป็นครั้งแรกที่กรมศิลปากรนำโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุชิ้นสำคัญของชาติไปจัดแสดง ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน จำนวนมากถึง 228 รายการ และฝ่ายพิพิธภัณฑ์พระราชวังโบราณ จะได้นำโบราณวัตถุชิ้นสำคัญมากกว่า 50 รายการ มาร่วมจัดแสดงด้วย มีทั้งหลักฐานทางประวัติศาสตร์จีน-สยาม และสินค้าที่ราชสำนักสยามนิยมสั่งผลิต สั่งซื้อมาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์

“ พิพิธภัณฑ์พระราชวังโบราณได้เปิดพระที่นั่งเหวินหวา อาคารพระที่นั่งสำคัญของพระราชวังต้องห้าม ให้เป็นสถานที่จัดแสดงเป็นระยะเวลา 3  เดือน โบราณวัตถุชิ้นสำคัญที่กรมศิลปากรนำไปจัดแสดง ได้แก่ หม้อสามขา ภาชนะดินเผายุคก่อนประวัติศาสตร์ จากแหล่งโบราณคดีบ้านเก่า จังหวัดกาญจนบุรี เป็นรูปแบบภาชนะที่พบในแหล่งโบราณคดีของจีนเช่นกัน ชามเบญจรงค์ลายวรรณกรรมไซอิ๋ว ที่สยามสั่งซื้อจากจีน จัดแสดงคู่กับชามเบญจรงค์ลวดลายวรรณกรรมพระอภัยมณี” ซึ่งสยามสั่งซื้อชามจากจีนมาเขียนลวดลายที่นิยมเอง ” นายพนมบุตร เผยโบราณวัตถุชิ้นสำคัญ

ความพิเศษวัฒธรรมเชื่อมสองแผ่นดินไทย-จีน อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า ได้นำเครื่องทองจากกรุพระปรางค์วัดราชบูรณะไปจัดแสดง ได้แก่ จุลมงกุฎ แผ่นทองรูปสัตว์มงคล แผ่นเงินดุนลายพระพุทธรูป เพื่อเผยแพร่แหล่งมรดกโลกพระนครศรีอยุธยา ในส่วนของศิลปะราชสำนัก เป็นครั้งแรกที่นำพระที่นั่งกง สมัยรัชกาลที่ 5  ไปจัดแสดงนอกประเทศ ฝ่ายพิพิธภัณฑ์พระราชวังจึงได้นำฉากประดับพระที่นั่งของจักรพรรดิ์เฉียนหลงมาจัดแสดงร่วมกัน เสมือนการพบกันของราชสำนักสยามและราชสำนักจีนในนิทรรศการครั้งนี้

นอกจากนั้นยังได้นำผลงานสำนักช่างสิบหมู่ที่มีความวิจิตรงดงาม สะท้อนความประณีตของงานช่างไทย ได้แก่ เรือสุพรรณหงส์จำลอง ศีรษะโขน ผ้าม่านเรือพระราชพิธี ไปจัดแสดงให้ชาวจีนได้เห็นถึงการสืบทอดและสืบสานงานศิลปกรรมโบราณที่ยังดำเนินอยู่ถึงปัจจุบัน และเป็นการส่งเสริมประชาสัมพันธ์สินค้าหัตถกรรมไทยอีกทางหนึ่ง
นิทรรศการโบราณวัตถุฉลอง 50  ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน นี้ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้กราบทูลเชิญพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรนิทรรศการ “หมื่นมิ่งมงคลไชย สายสัมพันธ์นิรันดร” เป็นปฐมฤกษ์ ในวันที่ 17  พฤศจิกายน 2568 ด้วย ในโอกาสเสด็จเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนอย่างเป็นทางการ