วิญญาณข้ามสมุทร 2026 นิทรรศการ 20 ศิลปินไทย-อาเซียนในเวนิส

ศิลปะไทยร่วมสมัยก้าวไกลสู่ระดับโลก มูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ ร่วมกับ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ผสานความร่วมมือภาครัฐ เอกชน สานต่อความสำเร็จด้านการส่งเสริมความเข้าใจระหว่างวัฒนธรรมผ่านงานศิลปะจัดนิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing : วิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026” ต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 2 ณ Palazzo Rocca Contarini Corfù นครเวนิส สาธารณรัฐอิตาลี ระหว่างวันที่ 9 พ.ค. – 2 ส.ค. 2569 หนึ่งในกิจกรรมหลักของมหกรรมศิลปะนานาชาติ เวนิส เบียนนาเล่  ครั้งที่ 61 เพื่อนำศิลปะร่วมสมัยไทยและอาเซียนสู่เวทีโลก

20 ศิลปินจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แสดงพลังสร้างสรรค์ผ่านงานศิลปะร่วมสมัยโดดเด่น 29 ชิ้น และศิลปะการแสดงสดสู่นครเวนิส  ทั้งจิตรกรรม ประติมากรรม สื่อผสม รวมถึงงานวิดีโอจัดวาง สำรวจและเจาะลึกประเด็นการพลัดถิ่น ประวัติศาสตร์ลัทธิล่าอาณานิคม และพลวัตแห่งการผสมผสานทางวัฒนธรรมของภูมิภาค เน้นสัญลักษณ์การข้ามน้ำและเส้นทางเดินเรือเป็นพิเศษ

ฐาปน สิริวัฒนภักดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) และประธานกรรมการ และผู้ก่อตั้งมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ กล่าวว่า การกลับมาจัดแสดงผลงานที่เมืองเวนิสต่อเนื่องเป็นครั้งที่สอง นับเป็นหมุดหมายสำคัญของมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ และเป็นอีกก้าวหนึ่งของการตอกย้ำความโดดเด่นทางศิลปะ วัฒนธรรม ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บนเวทีศิลปะระดับโลก ไม่ได้เป็นเพียงการแลกเปลี่ยนทางศิลปะ แต่สานต่อประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่างสาธารณรัฐอิตาลีและประเทศไทย ย้อนกลับไปปี ค.ศ.1897 จากบันทึกประวัติศาสตร์ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสอิตาลีเพื่อชมความงดงามของศิลปะในงานเวนิส เบียนนาเล่ การเดินทางครั้งสำคัญก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมลึกซึ้ง 

“ นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing : วิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026” เป็นทั้งการรำลึกถึงประวัติศาสตร์ร่วมกันและก้าวย่างสู่อนาคต ด้วยการรวมศิลปินไทย ศิลปินภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยุโรป จากหลากหลายบริบททางวัฒนธรรมเข้าไว้ด้วยกัน ตอกย้ำพันธกิจมูลนิธิฯ ในการสนับสนุนศิลปิน ขยายเครือข่ายระดับนานาชาติ และส่งเสริมความเข้าใจระหว่างวัฒนธรรมผ่านงานศิลปะ มหกรรมศิลปะเวนิส เบียนนาเล่เป็นเวทีสำคัญถ่ายทอดคุณค่าและอัตลักษณ์ของภูมิภาคที่สำคัญของศิลปินไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เปิดโอกาสให้เกิดความร่วมมือใหม่ๆ ยกระดับการนำเสนอผลงานสู่สายตานานาชาติ เป็นที่ยอมรับ ถือเป็นพันธกิจของมูลนิธิฯ “ ฐาปน กล่าว

ศ.ดร.อภินันท์ โปษยานนท์ ประธานอำนวยการและผู้อำนวยการศิลป์ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ และภัณฑารักษ์นิทรรศการครั้งนี้ กล่าวว่า  The Spirits of Maritime Crossing : วิญญาณข้ามมหาสมุทร จัดขึ้นเมื่อ 2 ปี ที่แล้ว เพื่อส่งเสริมให้ศิลปินที่แสดงผลงานในบางกอก อาร์ต เบียนเนาเล่ ได้มีโอกาสเดินทางไปแสดงผลงานเวทีระดับนานาชาติ มูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ จัดพาพื้นที่จัดแสดงในช่วงมหกรรมศิลปะที่โด่งดังที่สุดในโลก  เวนิส เบียนนาเล่ ณ  Palazzo Smith Mangilli Valmarana อาคารประวัติศาสตร์ ส่วนครั้งที่ 2 จำนวนศิลปินเพิ่มขึ้น 20 คน โดยจะจัดแสดงที่ Palazzo Rocca Contarini Corfù    ธีมวิญญาณข้ามมหาสมุทรต้องการให้ศิลปินซึ่งมีพื้นฐานแตกต่างกันทั้งด้านเชื้อชาติ ศาสนา ภาษา และประสบการณ์ชีวิตตีความและแสดงออกหลากหลายมิติ ใช้สัญลักษณ์ของกระแสน้ำ การข้ามทะเล การไหลเททางวัฒนธรรม เป็นแกนกลางเล่าเรื่อง  ตลอด 4 เดือนของนิทรรศการจะฉายแสงศักยภาพของศิลปินอาเซียนให้ชาวโลกได้รับรู้  ใช้ศิลปะทำหน้าที่ Soft Power รวมถึงสะท้อนจิตวิญญาณของภูมิภาคที่เต็มไปด้วยความหลากหลาย ทั้งเป็นหมุดหมายสำคัญนำศิลปะร่วมสมัยไทยและอาเซียนสู่เวทีโลก

“ งานแต่ละชิ้นสะท้อนความละเอียดอ่อนของมนุษย์และความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมที่ดำเนินมาอย่างยาวนาน นิทรรศการครั้งนี้กระแสน้ำถูกใช้เป็นสัญลักษณ์สำคัญเสมือนพลังที่พาเอาความทรงจำ เรื่องราว และอัตลักษณ์จากดินแดนอันห่างไกลมาบรรจบกันที่เวนิส เมืองที่มีประวัติศาสตร์ผูกพันกับการเดินเรือ การค้า และการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมไม่ต่างจากภูมิภาคเรา “ ศ.ดร.อภินันท์ กล่าว

ศิลปินทั้ง 20 คนมีตั้งแต่ศิลปินชื่อดังจนถึงศิลปินหน้าใหม่ที่มีพรสวรรค์ นำโดย มารีน่า อบราโมวิช (เซอร์เบีย) เรืองศักดิ์ อนุวัฒน์วิมล (ไทย) อาราห์มายานี (อินโดนีเซีย) มาร์ธา เอเทียนซา (ฟิลิปปินส์) นฎียะฮ์ บามาดาจ (มาเลเซีย) อแมนดา คูแกน (ไอร์แลนด์) เล เฮียน มินห์ (เวียดนาม) ยาสมิน ไจดิน (บรูไน) อง เคียน เผิง (สิงคโปร์) พิเชษฐ กลั่นชื่น (ไทย) ต่อลาภ ลาภเจริญสุข (ไทย) พิมดาว พานิชสมัย (ไทย) ศรชัย พงษ์ษา (ไทย) เชียว ซ่ง (ลาว) วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ (ไทย) โซ ยู นเว (เมียนมา)สวานนี่ (เมียนมา) อเล็กซานเดอร์ ทิโมทิช (เซอร์เบีย) สัมโบเลียพ โทล (กัมพูชา) ภาราดา วิรัสวีร์  (ไทย)

สวานนี่ กล่าวว่า  ตนเป็นทรานเจนเดอร์เตรียมนำเสนอผลงานศิลปะการแสดงต่อผู้ชมในเวนิสและทั่วโลก แรงบันดาลใจจากเรื่องราวในวัยเด็กที่ถูกกักขังทางความคิด และเป็นการแสดงอย่างหนึ่งของเมียนมาร์  ตั้งใจนำเสนอตัวตนที่แท้จริงเป็นการ repeat ในมิติใหม่ที่ใช้ร่างกายนำการแสดง ส่วนเพลงเกิดขึ้นหลังจากการแสดงเริ่มต้น เป็นตัวตนที่ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ เพราะนี่นี่คือตัวตน นิทรรศการจะเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมสัมผัสมุมมองที่หลากหลายของศิลปินเอเชียน

ศรชัย พงษ์ษา  กล่าวว่า  การได้ร่วมแสดงนิทรรศการวิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026” ทำให้เห็นว่า ศิลปะไม่ใช่เพียงวัตถุ แต่คือพื้นที่ของความทรงจำที่ยังมีชีวิต          เวนิส เมืองก้ำกึ่งระหว่างแผ่นดินกับน้ำ สะท้อนผลงานที่เกิดจากประสบการณ์ในฐานะคนเคยไร้รัฐและความทรงจำของชุมชนมอญที่ดำรงอยู่ผ่านความเชื่อและพิธีกรรม งานชุดนี้พูดถึงชาติพันธุ์ของตนและระบบความเชื่อเรื่องการไหว้ผีของครอบครัวด้วยการใช้เต่า ตั้งคำถามเราจะรับผีต่อจากครอบครัวนี้หรือไม่ จะรับและทำต่อเพื่ออะไร งานแสดงภาพสองมิติและสื่อผสม สื่อสารระหว่างอุดมคติและการสร้างความเชื่อให้ปรากฏเป็นรูปผ่านโครงสร้างพื้นฐานเกี่ยวกับคน สิ่งของ และสิ่งที่อยู่ในธรรมชาติ ชวนให้ผู้ชมได้หยุดยืน ระลึกถึงความฝันของตนเอง กล้าฝันต่อไป แม้เส้นทางจะยาวนานเพียงใดก็ตาม

การจัดนิทรรศการครั้งนี้ ณ เมืองเวนิส  สนับสนุนโดยบ. ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) และ โครงการ วัน แบงค็อก ได้รับความร่วมมือจากกรุงเทพมหานคร บ. ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) , บ. ช.การช่าง จำกัด (มหาชน), สยามพิวรรธน์, สยามพารากอน ไอคอนสยาม และอมรินทร์ กรุ๊ป ส่วนการเข้าร่วมของศิลปินสิงคโปร์ Ong Kian Peng สนับสนุนโดย Fraser and Neave, Limited, ศิลปินมาเลเซีย Nadiah Bamadhaj สนับสนุนโดย Fraser & Neave Holdings Bhd และศิลปินเวียดนาม Le Hien Minh โดย Saigon Beer-Alcohol-Beverage Corporation (SABECO)