ติวเข้มหลักสูตรขึ้นบัญชี'มรดกภูมิปัญญา'

นักวิชาการวัฒนธรรมจากสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดในพื้นที่ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ พร้อมด้วยบุคลากรทางการศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏและสถาบันอุดมศึกษาในพื้นที่ซึ่งมีหลักสูตรการจัดการวัฒนธรรมกว่า  70 คน เข้าร่วมการอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตร “การจัดเก็บข้อมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ” รุ่นที่ 2 ระหว่างวันที่ 24 – 27 มี.ค. 2569 ที่ผ่านมา ณ โรงแรม เอส ดี อเวนิว กรุงเทพมหานคร และชุมชนย่านเก่าในพื้นที่กรุงเทพฯ เพื่อสร้างประสบการณ์เก็บข้อมูลจริงด้านมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

สำหรับการอบรมเชิงปฏิบัติการรุ่น 2 กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ดำเนินงานร่วมกับคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดรูปแบบกิจกรรมหลากหลาย ทั้งการบรรยายความรู้พื้นฐานกระบวนการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ  วงเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้ทรงคุณวุฒิ แชร์ประสบการณ์และกรณีศึกษาจากพื้นที่จริง   

หลักสูตรนี้ฝึกทักษะการจัดทำข้อมูลรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) ทั้ง 6 สาขา  อย่างเข้มข้น ได้แก่ วรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา ศิลปะการแสดง  งานช่างฝีมือดั้งเดิม การเล่นพื้นบ้าน ฯ ความรู้และการปฏิบัติ ฯ แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี ฯ  ตลอดจนฝึกเทคนิครวบรวมข้อมูลรายการ ให้มีความถูกต้อง ครบถ้วนและเป็นมาตรฐานเดียวกัน สะท้อนคุณค่าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างแท้จริง โอกาสนี้ นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เป็นประธานเปิดอบรมเชิงปฏิบัติการ 

ภาพรวมบรรยากาศเป็นไปอย่างสร้างสรรค์ สะท้อนถึงความตื่นตัวและความมุ่งมั่นของจังหวัดในภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ ร่วมอนุรักษ์ สืบสาน และพัฒนามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ โดยเฉพาะการอบรมภาคสนาม  คณะผู้เข้าอบรมได้ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อฝึกปฏิบัติการสัมภาษณ์และเก็บข้อมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจริงตามกระบวนการจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม 

กิจกรรมลงพื้นที่ฝึกปฏิบัติ แบ่งเป็น 3 กลุ่ม จัดเก็บมรดกภูมิปัญญาในสาขาที่แตกต่างกัน   เริ่มจากกลุ่มที่ 1 นำโดย รศ. ดร.อภิลักษณ์ เกษมผลกูล ศึกษากรณี “กระตั้วแทงเสือ”  กลุ่มที่ 2 นำโดย ผศ.แสนประเสริฐ ปานเนียม ศึกษากรณี “ข้าวเม่าหมี่” กลุ่มที่ 3 นำโดย อาจารย์ ดร.กษิด์เดช เนื่องจำนงค์ ศึกษากรณี “ปักชุดโขน”  วธจ. แต่ละกลุ่มสนุกสนานได้ฝึกทักษะการสัมภาษณ์ผู้รู้ การสังเกตการณ์ การบันทึกข้อมูล และตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหาในบริบทพื้นที่จริง พร้อมเรียนรู้มิติทางสังคม วัฒนธรรม และประวัติความเป็นมาขององค์ความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมแต่ละรายการในพื้นที่กรุงเทพฯ 

ภายหลังการลงพื้นที่แบบจัดเต็มแล้ว  แต่ละกลุ่มได้สรุป วิเคราะห์ และเรียบเรียงข้อมูล พร้อมฝึกกรอกแบบ มภ.2 จากข้อมูลที่ได้เก็บรวบรวม สามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ภาคทฤษฎีกับการปฏิบัติจริงอย่างเป็นรูปธรรม สร้างความพร้อมในการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในระดับพื้นที่ต่อไป

ตลอดระยะเวลา 4 วัน   อัดแน่นทั้งภาคทฤษฎีและฝึกปฏิบัติภาคสนาม เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของผู้เข้าอบรมให้มีคุณภาพ โดยการจัดเก็บข้อมูลที่ถูกต้อง (แบบ มภ.2)  เป็นกลไกพื้นฐานสำคัญในการขึ้นบัญชีและการบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ เพื่อให้ฐานข้อมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติมีความสมบูรณ์ เป็นปัจจุบัน และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดนโยบายเพื่อการพัฒนาในระยะยาว  

ทั้ง 70 คน ซึ่งมาจากภูมิภาคต่างๆ ผ่านการเคี่ยวกรำ เพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์จริงในการจัดทำบัญชีมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมที่ซ่อนเร้นอยู่ตามชุมชนและท้องถิ่นต่างๆ ถือเป็นการสร้างกำลังสำคัญในการสืบสาน รักษา และต่อยอด มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่คู่สังคมไทย