ชี้ปรับกลไกเงิน ไม่เลิกภาษีบาป เมินยุบ4องค์กร

“เอกภพ” แถลงไม่ได้ยกเลิกภาษีบาปและไม่ได้ยุบ 4 กองทุน แค่ปรับกลไกเงินให้มารับงบประมาณไม่ใช่ได้รับตรง “กรณ์” หนุน ชี้ไม่ใช่ใครมีสิทธิ์ใช้เงินภาษีนี้ตลอดไป “อนุสรณ์” ชง 4 มาตรการเดินคนละครึ่งทาง “อดีต รมช.สธ.” ข้องใจช่วยบริษัทเหล้า-บุหรี่

 เมื่อวันอาทิตย์ที่ 4 ต.ค.2569 นายเอกภพ  เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยกรณีการเผยแพร่ข้อความคัดค้านการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ไทยพีบีเอส), กองทุนผู้สูงอายุ และกองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ โดยอ้างว่าปรับระบบเงินจากสุราและยาสูบเอื้อประโยชน์แก่บริษัทสุราและยาสูบ และทำให้ 4 หน่วยงานและกองทุนสูญเสียรายได้ ว่าทำให้ประชาชนเข้าใจสาระของร่างกฎหมายคลาดเคลื่อน ผู้ผลิตและผู้นำเข้าสุราและยาสูบยังมีหน้าที่เสียภาษีสรรพสามิตตามเดิม สิ่งที่เสนอให้เปลี่ยนไม่ใช่การยกเลิกภาษี แต่เปลี่ยนกลไกเงินบำรุงจากเดิมที่กฎหมายเฉพาะกำหนดให้จัดเก็บและนำส่งเพื่อเป็นรายได้ขององค์กรหรือกองทุนโดยตรง เป็นการปรับไปใช้แหล่งรายได้และกลไกทางการเงินตามที่แต่ละร่างกำหนด รวมถึงการจัดสรรผ่านงบประมาณรายจ่ายประจำปี

 “เงินไม่ได้หายไปไหน และไม่ได้เสนอให้เลิกเก็บภาษี แต่เปลี่ยนกลไกการจัดสรรเงิน เพื่อให้เงินของรัฐเข้าสู่ระบบการคลังและอยู่ภายใต้กระบวนการพิจารณางบประมาณและการตรวจสอบอย่างเป็นระบบ” นายเอกภพกล่าว และว่า ร่างกฎหมายทั้ง 4 ฉบับยังอยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็น และยังไม่มีผลใช้บังคับ โดยสาระสำคัญไม่ได้เป็นการยุบ สสส. ไทยพีบีเอส กองทุนผู้สูงอายุ หรือกองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ และไม่ได้ยกเลิกภารกิจของหน่วยงานและกองทุนเหล่านี้ แต่ปรับกลไกทางการเงินและแหล่งรายได้ของแต่ละหน่วยงาน     

นายกรณ์ จาติกวณิช สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) กล่าวว่า  กฎหมายวินัยการเงินการคลัง พ.ศ.2561 เขียนไว้ว่า การแจกจ่ายภาษีไปหน่วยงานต่างๆ เหมือนที่เคยทำ ทำไม่ได้แล้ว แต่มีบทยกเว้นให้กฎหมายที่เกิดขึ้นก่อนมีกฎหมายวินัยการเงินการคลังบังคับใช้ แต่มองว่าทุกเรื่องสมควรถูกตั้งคำถามและทบบวนการใช้เงินภาษีให้มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลสูงสุดต่อประชาชนผู้เสียภาษีทุกคน โดยเป็นหน้าที่ของรัฐบาลต้องพิจารณา

นายกรณ์กล่าวว่า เมื่อตั้งประเด็นดังกล่าวไม่รู้ว่าจริงจังแค่ไหน เช่น กรณีไทยพีบีเอสต้องทบทวนว่าวัตถุประสงค์การจัดตั้งเมื่อ 10 ปีก่อนกับปัจจุบันเป็นอย่างไร เดิมช่วงก่อตั้งมีตรรกะความคิดที่เป็นเหตุผลที่ควรได้รับสนับสนุนด้วยเงินภาษี เพื่อปลอดการแทรกแซงทางการเมือง เพื่อให้มีสื่อเสรี อิสระปลอดการครอบงำ การรับใช้นายทุน หรือฝ่ายการเมือง ซึ่งที่ผ่านมาไทยพีบีเอสทำได้ดีระดับหนึ่ง แต่คุ้มเงินหรือไม่ต้องทบทวนร่วมกัน ต้องยอมรับว่าโลกสื่อสารมวลชนเปลี่ยนไป ประชาชนพึ่งพาสื่อหลัก ช่องหลักน้อยลง ทำให้ต้องพิจารณาถึงความคุ้มค่าขององค์กรและภาษีที่จัดสรรเท่าเดิมเหมาะสมหรือไม่ ขณะที่ช่องอื่นมีทุนสนับสนุนลดลง ไม่ใช่ใครมีสิทธิ์ใช้เงินภาษีนี้ตลอดไป

นายกรณ์กล่าวต่อว่า ในประเด็นวินัยทางการคลัง อำนาจหน้าที่จัดสรรเงินภาษีควรมาจากรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง หากแยกส่วนเงินที่จากภาษีสรรพสามิต หน่วยงานไม่ต้องผ่านพิจารณาตรวจสอบจาก สส.ที่มาจากการเลือกตั้งแต่ละปี ในบางกรณีสมเหตุสมผล บางกรณีอาจไม่ บางกรณีเคยสมเหตุสมผล แต่วันนี้ไม่ใช่ หรือเป็นความสมเหตุสมผลแต่ทำไม่ดี ทุกอย่างเป็นเหตุผลที่ควรทบทวนเป็นครั้งคราว ซึ่งการทบทวนเป็นเรื่องที่ดี แต่ควรมองให้รอบด้านในส่วนผลประทบที่เกิดขึ้นต่อการเปลี่ยนแปลงไม่ว่ากองทุนใดก็ตาม

เมื่อถามว่า การแก้กฎหมายที่ใช้เงินภาษีบาปส่งสัญญาณหรือสะท้อนภาวะการคลังของรัฐบาลอย่างไร นายกรณ์กล่าวว่า มองในเรื่องความคุ้มค่าของการใช้เงินงบประมาณของรัฐบาล ที่มีคำถาม โดยรัฐบาลหากคิดเชิงวินัยการเงินการคลังดึงงบประมาณนอกระบบเข้าสู่ระบบ แต่เมื่อนำเข้าระบบได้แล้ว มีคำถามต่อรัฐบาลด้วยว่าใช้เงินภาษีคุ้มค่าหรือไม่ ทั้งนี้สภาเพิ่งพิจารณาผ่านงบประมาณปี  2570 เห็นว่ารัฐบาลใช้งบสุรุ่ยสุร่าย ไม่ชอบมาพากล ดังนั้นหากต้องการให้สังคมโปร่งใส ทุกคนทุกฝ่ายที่ใช้เงินภาษีต้องถูกตรวจสอบได้ และต้องพร้อมรับการตรวจสอบด้วย

ขณะที่ รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน (ปชน.) กล่าวว่า ความเป็นอิสระของสื่อสาธารณะเป็นหลักประกันของระบอบประชาธิปไตย ขณะที่วินัยการเงินการคลังก็มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อปัญหาวิกฤตการณ์ทางการคลังในอนาคตอันใกล้ โดยการนำเอา Thai PBS เข้าสู่ระบบงบประมาณรายปีโดยรัฐบาลเป็นผู้กำหนดงบประมาณสนับสนุน อาจทำลายหลักการความเป็นอิสระทางการเงินจากอำนาจรัฐของสื่อสาธารณะ  กระทบต่อโครงสร้างเสรีภาพและลดทอนบทบาทสื่อสาธารณะให้กลายเป็นเพียงสื่อประชาสัมพันธ์ของรัฐอีกองค์กรหนึ่ง ดังนั้นเพื่อก้าวข้ามข้อถกเถียงระหว่างวินัยการเงินการคลังและเสรีภาพสื่อสาธารณะ จึงจำเป็นต้องมีทางออกเชิงนโยบายที่สร้างเกราะคุ้มกันเชิงสถาบันเพื่อรักษาสมดุลของทั้งสองหลักการไว้อย่างมีดุลยภาพ

รศ.ดร.อนุสรณ์ระบุว่า ทางออกเพื่อรักษาสมดุลโดยไม่ลดทอนความเป็นอิสระของสื่อสาธารณะ สามารถใช้กลไกการคลังผ่าน 4 ข้อเสนอ คือ 1.เปลี่ยนเป็นระบบงบประมาณผูกพันสูตรคำนวณอัตโนมัติ 2.กำหนดสถานะเป็นรายจ่ายตามข้อผูกพันกฎหมาย เพื่อป้องกันไม่ให้สำนักงบประมาณหรือฝ่ายบริหารใช้อำนาจแขวนงบ 3.ยกระดับการตรวจสอบผ่านรัฐสภาและค้ำจุนระบบนิเวศสื่อ ตัดขั้นตอนการต่อรองงบประมาณกับฝ่ายบริหาร โดยให้ Thai PBS รายงานผลการดำเนินงานและความคุ้มค่าทางการเงินขึ้นตรงต่อรัฐสภา และ 4.Thai PBS ต้องทำหน้าที่เป็นฐานที่มั่นในการยกระดับมาตรฐานอุตสาหกรรมสื่อ คุ้มครองสิทธิและสวัสดิการของคนทำงานสื่อ สื่อพลเมือง และสื่อท้องถิ่นขนาดเล็ก ไม่ใช่ทำหน้าที่ซ้ำซ้อนเป็นสื่อประชาสัมพันธ์รัฐ 

ศ.ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ คณะนิติศาสตร์  สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) กล่าวว่า  การดำเนินงานของทั้ง 4 กองทุนที่ได้รับภาษีบาปไม่ขัดกับหลักวินัยทางการเงินการคลังและรัฐธรรมนูญ แต่ร่างฉบับนี้กลับเอื้อให้นายทุน ทำให้ภาษีที่เก็บเพิ่มจากปกติ 2% คืนกลับไปสนับสนุนทุนสุรา แอลกอฮอล์ และยาสูบ มีแต่ธุรกิจที่ได้ประโยชน์ อีกส่วนคือการเมือง เพราะภาพรวมทุกวันนี้รัฐบาลควบคุมได้เกือบทั้งหมด ถ้าสามารถคุมประชาชนได้อีกส่วนหนึ่งก็จะเบ็ดเสร็จ นี่เป็น Hidden Agenda ของรัฐบาล ส่วนคนเสียประโยชน์คือสังคมและประชาชน            

“อยากเรียนนายกรัฐมนตรีว่าให้ไตร่ตรองเรื่องนี้ให้ดี เพราะจะได้ไม่คุ้มเสีย เนื่องจากวิกฤตการเงินการคลังในอนาคตมาจากวิกฤตระบบสุขภาพโรคเรื้อรัง รัฐบาลถมค่ารักษากว่า 8 แสนล้านบาท  ขณะที่งบป้องกันมี 4 พันล้าน การดึงเอางบป้องกันส่วนนี้กลับไปเท่ากับทำลายระบบสร้างนำซ่อมที่วางไว้” ศ.ดร.บรรเจิดระบุ

นพ.สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ อดีต รมช.สาธารณสุข  กล่าวว่า การยกเลิกภาษีบาปเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม ไม่รู้ว่ารัฐบาลคิดอะไรอยู่ สิ่งที่เรียกว่าวินัยการเงินการคลังนั้นตีกรอบได้หลายอย่าง มองว่ารัฐน่าจะมีแนวทางการทำงานเพื่อหารายได้เพิ่มนอกเหนือจากภาษีทางตรงเพื่อไปทำงานพัฒนาสังคม เช่น กรณี พ.ร.บ.ประกันภัยบุคคลที่สาม กฎหมายบังคับหากนายจ้างไม่จ้างงานผู้พิการตามสัดส่วนก็ต้องส่งเงินสมทบเข้ากองทุนผู้พิการ และกฎหมายเก็บค่าธรรมเนียมบริษัทเหล้า บุหรี่ มาทำกิจกรรมสาธารณะให้กับ 4 องค์กรตามกฎหมาย

 “ผมมองไม่เห็นเหตุผลที่จะยกเลิกเงินตรงนี้ งงเหมือนกัน แปลว่าตั้งใจจะไปช่วยบริษัทเหล้า บุหรี่หรือเปล่า เพราะทุกคนรู้ว่าหากบริษัทเหล้า บุหรี่มีต้นทุนลดลง ก็จะทำให้สินค้าเหล่านี้ราคาถูกลง  การบริโภคก็จะเพิ่มขึ้น” นพ.สมศักดิ์กล่าว.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ตีปี๊บโรยเกลือล่วงหน้า

“ศิริกัญญา" ผวา! กระแสซักฟอกเงียบ ประกาศยุทธศาสตร์ "โรยเกลือล่วงหน้าก่อนเปิดแผล" ตีปี๊บมีหมัดเด็ดทำรัฐบาลสะเทือน

'เอกภพ' โพสต์ฟาด สส.พรรคส้ม เห็นหรือยังรัฐบาลนัดถกเมียนมาแก้สารพิษข้ามแดนแล้ว

นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี โพสต์เฟซบุ๊กตอบโต้นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน ได้ออกมาให้สัมภาษณ์ว่ารัฐบาลละเลยการแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ