'ดร.ณัฏฐ์' ชี้ฝ่ายค้านยื่นซักฟอก ม.151-152 ได้ปีละครั้ง เตือนญัตติซ้ำซ้อนอาจถูกตีตก

“ดร.ณัฏฐ์” วิเคราะห์ช่องทางอภิปรายของฝ่ายค้าน ชี้ญัตติไม่ไว้วางใจและอภิปรายทั่วไปมีกติกาต่างกัน ต้องตรวจสอบเนื้อหาซ้ำซ้อนหรือไม่ ระบุการเปิดอภิปรายร่วมรัฐสภาตาม ม.155 ต้องเป็นปัญหาความมั่นคงปลอดภัยหรือเศรษฐกิจของประเทศ พร้อมตั้งคำถามหลักฐานซักฟอก 18 รัฐมนตรี

1 พ.ย. 2569 – สืบเนื่องจากพรรคประชาชนจะเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไป ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 152 โดยไม่รอวันที่เปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีรายบุคคล ระหว่างวันที่ 7–11 ธันวาคม 2569 นั้น

ล่าสุด ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ “ดร.ณัฏฐ์” นักกฎหมายมหาชน ให้ความเห็นเพื่อประโยชน์สาธารณะและกล่าวว่า ศึกซักฟอกโดยใช้เวทีรัฐสภาในการแก้ไขปัญหาของประเทศ เป็นระบบตรวจสอบถ่วงดุลระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร โดยรัฐธรรมนูญกำหนดให้ฝ่ายค้านสามารถเสนอญัตติได้ 2 กรณี

กรณีแรก เสนอญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลหรือทั้งคณะรัฐมนตรี เป็นไปตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151

กรณีที่สอง เสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไปโดยไม่มีการลงมติ เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 152

โดยข้อแตกต่างกัน คือ กลไกรัฐธรรมนูญในญัตติศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจได้กำหนดเป็น 2 ส่วน อยู่ที่ฝ่ายค้านจะมีหลักฐานมัดตัวรัฐมนตรีหรือไม่ หากมีหลักฐานว่ารัฐมนตรีรายใดหรือคณะรัฐมนตรีกระทำทุจริตหรือประพฤติมิชอบในวงราชการ ฝ่ายค้านต้องตั้งข้อกล่าวหา เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 151 โดยมีสารตั้งต้นแนวคิดรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 มาตรา 41 มาถึงปัจจุบัน

ส่วนเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไปเพื่อซักถามข้อเท็จจริงหรือเสนอแนะปัญหาโดยไม่ลงมติเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 152 เพื่อให้คณะรัฐมนตรีมาตอบคำถามในการบริหารราชการแผ่นดิน โดยหากใช้ช่องทางนี้ เป็นเวทีให้ฝ่ายค้านใช้เวทีสภาในการอภิปรายทั่วไป จะไม่มีการตั้งข้อหาและลงมติ พูดง่ายๆ เอาปัญหาของประเทศมาพูดกันในสภาเพื่อปรึกษาหารือร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาร่วมกัน

แต่กลไกรัฐธรรมนูญได้จำกัดญัตติอภิปรายทั่วไป ตามมาตรา 151 หรือมาตรา 152 แล้วแต่กรณี ให้กระทำได้ปีละ 1 ครั้ง โดยไม่ซ้ำซ้อนกันในเนื้อหาญัตติ หากญัตติซ้ำซ้อนกันไม่อาจกระทำได้ เพราะถือเป็นญัตติเดียวกัน เป็นญัตติซ้ำและห้ามกระทำซ้ำในปีสมัยประชุมเดียวกัน

พูดภาษาชาวบ้าน คือ ต้องดูที่เนื้อหาญัตติเรื่องอะไร หากนำเสนอญัตติต่อประธานรัฐสภาไปแล้ว หากยังไม่ได้เปิดอภิปราย พรรคประชาชนจะเสนอญัตติคนละญัตติโดยใช้ช่องมาตรา 152 ซ้ำอีก แม้คนละมาตรากันก็ตาม ต้องดูว่า ฝ่ายค้านจะเสนอญัตติเนื้อหาซ้ำซ้อนหรือพิจารณาดูรายละเอียดแล้วว่า เป็นเนื้อหาเดียวกัน ประธานรัฐสภาย่อมใช้ระเบียบข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ไม่รับบรรจุญัตติก็ได้

ดร.ณัฏฐ์ อธิบายว่า การจำกัดจำนวนครั้งในการนำเสนอญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีรายบุคคลหรือทั้งคณะรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151 กับญัตติอภิปรายทั่วไปเพื่อซักถามข้อเท็จจริงหรือเสนอแนะปัญหาโดยไม่ลงมติ ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 152 แตกต่างกันและแยกต่างหากจากกันโดยเด็ดขาด โดยทั้งสองกรณีการตรวจสอบฝ่ายบริหาร สามารถแยกกระทำได้เพียงปีละหนึ่งครั้ง แต่ในทางปฏิบัติในระบบการเมืองการปกครองไทย ใช้ยาแรงแล้วจะไม่นำเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไปอีก

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า ข้อจำกัดการอภิปรายทั่วไปให้กระทำได้ปีละหนึ่งครั้ง เพื่อเปิดโอกาสให้รัฐบาลมีเวลาบริหารราชการแผ่นดิน มิให้เป็นการเพิ่มภาระแก่รัฐบาลหรือคณะรัฐมนตรีเกินควร ในขณะเดียวกัน ทำให้สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามีเวลาในการปฏิบัติหน้าที่อย่างอื่นด้วย โดยปีหนึ่งจะมีประชุมสภา 2 สมัย สมัยละหนึ่งร้อยยี่สิบวัน ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 121 วรรคสอง

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า แต่ฝ่ายค้านอาจใช้ช่องเวทีสภาได้เฉพาะกรณีที่มีปัญหาสำคัญเกี่ยวกับ “ความมั่นคงปลอดภัย” หรือ “เศรษฐกิจ” ของประเทศ ที่จะปรึกษาหารือร่วมกันระหว่างรัฐสภาและ ครม.

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า รัฐธรรมนูญเปิดช่องให้นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรสามารถแจ้งไปยังนายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาให้มีการอภิปรายทั่วไปในที่ประชุมรัฐสภาก็ได้ ในกรณีนี้ นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาต้องดำเนินการให้มีการประชุมภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง แต่รัฐสภาจะลงมติในปัญหาที่อภิปรายไม่ได้

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า หากฝ่ายค้านใช้ช่องทางนี้ โดยรัฐธรรมนูญกำหนดให้การประชุมเป็นความลับและให้คณะรัฐมนตรีมีหน้าที่ต้องเข้าร่วมประชุม เป็นไปตามรัฐธรรมนูญมาตรา 155 ทั้งนี้ ในเรื่องปัญหาความมั่นคงปลอดภัยของประเทศและปัญหาเรื่องเศรษฐกิจ เป็นเรื่องความจำเป็นของประเทศ

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า หาก สส.พรรคประชาชนฝ่ายค้านเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไป มาตรา 152 ต้องไปดูว่า เนื้อหาซ้ำซ้อนกับญัตติเดิมที่กล่าวหา 18 รัฐมนตรีหรือไม่ หากเป็นเรื่องอื่น เกี่ยวกับความมั่นคงปลอดภัยหรือเศรษฐกิจของประเทศหรือไม่ หากซ้ำซ้อน เป็นญัตติซ้ำซ้อน ไม่อาจกระทำได้

ส่วนกรณีการขออภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลหรือทั้งคณะตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151 ที่สิ้นสุดลงด้วย “มติให้ผ่านระเบียบวาระ” เปิดอภิปรายนั้นไป สามารถขออภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจซ้ำได้อีกได้ในปีเดียวกัน เป็นข้อยกเว้นตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 154 วรรคสอง

พูดภาษาชาวบ้าน คือ ศึกซักฟอก นำเสนอญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรายบุคคล มาตรา 151 เป็นการตั้งข้อหาร้ายแรง เพื่อสอยให้รัฐมนตรีให้หล่นเก้าอี้ โดยใช้เกณฑ์ลงมติโดยใช้เสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร โดย สส.ในสภาในปัจจุบัน รวม 498 คน ฝ่ายค้านจะต้องรวบรวมเสียงจำนวน 249 เสียงขึ้นไป

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า แม้เนื้อหาจะปั่นกระแสทำพยานหลักฐานเท็จมาปั่นทางโซเชียล สลิปธนาคารแห่งหนึ่งโดยตัดต่อบิดเบือน ระบุ ค่าน้ำชา 7 ล้าน เพื่อหวังล้มนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย โดยมี สส.พรรคประชาชนรายหนึ่งนำไปแชร์ต่อ ย่อมถูกดำเนินคดี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ และจริยธรรมร้ายแรงพ่วงท้าย

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า ดัชนีชี้วัดศึกซักฟอก อยู่ที่ สส.ฝ่ายค้านมีพยานหลักฐาน ที่มาของพยานหลักฐานและมีน้ำหนักหลักฐานเพียงใด ตรงนี้สำคัญสุด หากอ่านเกมการเมือง ฝ่ายค้านยังสะเปะสะปะ จับแพะชนแกะ ยังไร้พยานหลักฐานใดๆ

มีเพียง เขาเล่าว่า…เขาอ้างว่า…เป็นเพียงพยานบอกเล่า แถมพลาดอย่างแรง สส.บัญชีรายชื่อรายหนึ่ง แชร์ข้อมูลเท็จ นึกว่า หมัดเด็ด ที่ไหนได้ บิดเบือนข้อเท็จจริงจากอดีตสมาชิกพรรคก้าวไกล ฐานสมาชิกพรรคส้ม

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า ก่อนที่จะเปิดศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ แม้ฝ่ายค้านจะอ้างว่า เพื่อดัดหลังฝ่ายรัฐบาล แต่แท้จริง การดำเนินคดีอาญาในการดัดแปลงพยานหลักฐานสลิปโอนเงินปลอม ทำให้ฝ่ายค้านฝ่อไปในตัว หากอ่านเกมแง่กฎหมาย พยานหลักฐานฝ่ายค้านที่ได้มายังอ่อน ไม่มีหลักฐานใดมัดแน่นเล่นงานรัฐมนตรีรายใดได้ แม้วันอภิปรายไม่ไว้วางใจเป็นวันหยุดชดเชยวันสำคัญ ต่อเนื่องถึงวันรัฐธรรมนูญ แต่เกิดอาการกร่อยก่อนเปิดศึกซักฟอก คำถามจากประชาชน แนวคิดเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไป ยังติดใจ ปมฮั้ว สว.ที่แพ้ราบคาบหรือไม่ หากติดใจ ควรเสนออภิปราย สว.สีส้ม ด้วยจะทำให้ข้อเท็จจริงกระจายให้พี่น้องประชาชนรับฟังด้วยว่า มีการสมคบกันอย่างไร ที่ไหน อย่างไร มีสูตรคำนวณอย่างไร ใช้เงินเท่าไหร่ ได้ สว.สีส้มกี่คน

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า ส่วนที่ สส.พรรคประชาชนจะเสนอญัตติอภิปรายเป็นการทั่วไปซ้ำซ้อนในระหว่างรออภิปรายทั่วไปในวันที่ 7–11 ธันวาคม 2569 ฝ่ายค้านอาจนำเสนอญัตติได้ เพราะเป็นการใช้สิทธิคนละช่องทางกัน แต่ต้องพิจารณาด้วยว่า ประเด็นนำเสนอญัตติอภิปรายทั่วไป ซ้ำซ้อนกับข้อกล่าวหา 18 รัฐมนตรีหรือไม่ หากซ้ำ แต่ใช้ช่องมาตรา 152 ซ้ำอีก เป็นญัตติซ้ำซ้อน และญัตติซ้อน ไม่อาจกระทำได้

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า เจตนารมณ์มาตรา 154 มุ่งประสงค์ให้รัฐสภานั้น เป็นเวทีในการแก้ไขปัญหาของประเทศชาติและประชาชนอย่างแท้จริง โดยใช้เวทีสภาให้การปรึกษาหารือ หรือหาทางออกที่จะทำไม่ให้เกิดปัญหารุนแรงเป็นการแก้ไขวิกฤติของประเทศ โดยกำหนดเฉพาะ “ปัญหาเกี่ยวกับความมั่นคงปลอดภัยหรือเศรษฐกิจของประเทศ” เท่านั้น

ส่วนประเด็นที่ฝ่ายค้านจะเสนอญัตติซ้ำซ้อนไม่เข้าหลักเกณฑ์ในเรื่องความมั่นคงปลอดภัยหรือเศรษฐกิจของประเทศ แม้ไม่ต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญมาตรา 154

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า แต่เป็นดุลพินิจอยู่ที่นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาตามระเบียบข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม โดยใช้หลักเกณฑ์พิจารณาก่อนรับบรรจุเป็นญัตติว่า เป็นเรื่องจำเป็นเร่งด่วนในเรื่องความมั่นคงปลอดภัยหรือเศรษฐกิจของประเทศหรือไม่ โดยพิจารณาจากบริบทภาวะเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบันประกอบการพิจารณา

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า มิได้หมายความว่า เมื่อฝ่ายค้านมีสิทธิจะเสนอญัตติอภิปรายทั่วไปแบบไม่ลงมติ จะต้องบรรจุญัตติและให้มีการอภิปรายทั่วไปเพื่อเพื่อซักถามข้อเท็จจริงหรือเสนอแนะปัญหาโดยไม่ลงมติทุกญัตติ จะขัดต่อหลักการตรวจสอบถ่วงดุลควบคู่กับผลกระทบต่อการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญนั่นเอง เข้าใจตรงกันนะ.