ศุภชัยแจง 5 ข้อจัดระเบียบประชุม กมธ.ไม่ได้ลดอำนาจการตรวจสอบ

3 พฤศจิกายน  2569  – นายศุภชัย ใจสมุทร สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย รองประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน เขียนข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า  อย่าบิดเบือนแนวทางจัดระเบียบกรรมาธิการ ให้กลายเป็นการตัดทอนอำนาจตรวจสอบ!

โต้ข้อกล่าวหาของนายวัส ติงสมิตร กรณีแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญ 35 คณะ

ผมได้เห็นข้อความของนายวัส ติงสมิตร ที่ตั้งคำถามว่า “จัดระเบียบสภา หรือตัดทอนอำนาจตรวจสอบ?” และนำแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญมาเชื่อมโยงกับข้อกล่าวหาเรื่องการจำกัดอำนาจตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติ

ผมเห็นว่าการตั้งคำถามเช่นนี้จำเป็นต้องแยกแยะข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายให้ชัดเจน มิฉะนั้นอาจทำให้ประชาชนเข้าใจผิดอย่างร้ายแรง

ประการแรก อำนาจของคณะกรรมาธิการไม่ใช่อำนาจที่ไร้ขอบเขต

รัฐธรรมนูญมาตรา 129 กำหนดให้คณะกรรมาธิการมีหน้าที่และอำนาจในการกระทำกิจการ พิจารณาสอบหาข้อเท็จจริง หรือศึกษาเรื่องใด ๆ และรายงานให้สภาทราบ โดยเรื่องนั้นต้องอยู่ในหน้าที่และอำนาจของสภา รวมทั้งหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมาธิการที่ได้รับมอบหมาย

ดังนั้น คณะกรรมาธิการแต่ละคณะจึงไม่สามารถหยิบยกเรื่องอะไรก็ได้มาตรวจสอบตามความพอใจ โดยไม่คำนึงถึงขอบเขตอำนาจของตนเอง

การตรวจสอบต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย ไม่ใช่อาศัยคำว่า “ตรวจสอบ” มาเป็นข้ออ้างในการใช้อำนาจโดยไม่มีขอบเขต

ประการที่สอง แนวทางดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อยกเลิกอำนาจตรวจสอบ

เอกสารที่เผยแพร่ระบุชัดว่า เป็นแนวทางที่จัดทำขึ้นตามผลการประชุมร่วมกันของประธานสภาผู้แทนราษฎรและประธานคณะกรรมาธิการสามัญ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569

สาระสำคัญคือการกำหนดแนวปฏิบัติให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญและข้อบังคับการประชุมสภา โดยเฉพาะการป้องกันการก้าวล่วงหรือก้าวก่ายหน้าที่และอำนาจระหว่างคณะกรรมาธิการ

ไม่ได้มีข้อความใดระบุว่าให้คณะกรรมาธิการยุติการตรวจสอบรัฐบาล หรือห้ามตรวจสอบการทุจริต

การกำหนดให้แต่ละคณะทำหน้าที่ตามขอบเขตอำนาจของตนเอง จึงไม่ใช่การตัดทอนอำนาจ แต่เป็นการป้องกันการใช้อำนาจผิดวัตถุประสงค์

ประการที่สาม ประธานกรรมาธิการไม่ใช่เจ้าของคณะกรรมาธิการ

เรื่องนี้สำคัญที่สุด! คณะกรรมาธิการเป็นองค์กรกลุ่มที่สภาแต่งตั้งขึ้น ไม่ใช่องค์กรส่วนตัวของประธานกรรมาธิการ

การกำหนดระเบียบวาระ การพิจารณาเรื่องต่าง ๆ และการเชิญบุคคลมาให้ข้อมูล จึงต้องดำเนินการภายใต้รัฐธรรมนูญ ข้อบังคับการประชุม และมติของคณะกรรมาธิการตามที่กฎหมายกำหนด

ประธานกรรมาธิการไม่อาจถือเอาตำแหน่งของตนเป็นใบอนุญาตให้ใช้อำนาจตามอำเภอใจ หรือใช้อำนาจของคณะกรรมาธิการเป็นเครื่องมือดำเนินกิจกรรมทางการเมืองส่วนตัว

ประการที่สี่ การเชิญบุคคลกับการเรียกบุคคลตามกฎหมาย ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน  เอกสารแนวทางดังกล่าวอธิบายความแตกต่างระหว่างการขอความร่วมมือให้บุคคลมาชี้แจง กับการใช้อำนาจเรียกตามกฎหมายไว้อย่างชัดเจน

การเรียกบุคคลหรือเอกสารโดยใช้อำนาจตามกฎหมายต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่เพียงประธานกรรมาธิการต้องการให้ใครมาก็สามารถใช้อำนาจบังคับได้ทันที

นี่คือหลักนิติรัฐ ไม่ใช่การขัดขวางการตรวจสอบ!

ประการที่ห้า การตรวจสอบที่ดีต้องตรวจสอบได้ทั้งรัฐบาลและผู้ใช้อำนาจตรวจสอบ

ผมสนับสนุนให้คณะกรรมาธิการตรวจสอบฝ่ายบริหารอย่างเข้มแข็ง แต่ในขณะเดียวกัน ผู้ใช้อำนาจตรวจสอบก็ต้องยอมรับการตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการกระทำตนเองด้วย

จะเรียกร้องให้รัฐบาลเคารพกฎหมาย แต่กลับไม่ยอมรับข้อจำกัดตามกฎหมายของคณะกรรมาธิการได้อย่างไร?

จะเรียกร้องความโปร่งใสจากผู้อื่น แต่กลับไม่ยอมรับหลักเกณฑ์ที่ทำให้การใช้อำนาจของตนเองโปร่งใสและตรวจสอบได้อย่างไร?

ผมจึงอยากถามนายวัส ติงสมิตร ตรง ๆ ว่า  การกำหนดให้คณะกรรมาธิการปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและข้อบังคับการประชุมสภา กลายเป็นการตัดทอนอำนาจตรวจสอบตั้งแต่เมื่อใด?

หากเห็นว่าแนวทางข้อใดขัดต่อรัฐธรรมนูญ หรือจำกัดอำนาจที่กฎหมายรับรองไว้ ขอให้ระบุข้อกฎหมายและเหตุผลมาอย่างชัดเจน ไม่ใช่ใช้เพียงถ้อยคำชวนให้ประชาชนเข้าใจว่ากำลังมีการปิดกั้นการตรวจสอบ

แน่นอนว่าแนวทางปฏิบัติใด ๆ ก็ไม่อาจมีผลลบล้างอำนาจที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายบัญญัติไว้ได้ และหากมีการนำแนวทางนี้ไปใช้เกินขอบเขต ก็ย่อมต้องถูกตรวจสอบเช่นเดียวกัน

ผมขอยืนยันว่า การจัดระเบียบการใช้อำนาจไม่ใช่การทำลายการตรวจสอบ แต่การใช้อำนาจตรวจสอบโดยไม่เคารพกฎหมายต่างหากที่เป็นอันตรายต่อระบบรัฐสภา

อย่าเอาคำว่า “ปกป้องอำนาจตรวจสอบ” มาเป็นเกราะกำบังให้กับการใช้อำนาจที่อาจไม่ชอบด้วยกฎหมาย

เพราะในระบอบประชาธิปไตย ไม่มีใครมีอภิสิทธิ์อยู่เหนือรัฐธรรมนูญ แม้แต่ผู้ที่อ้างว่าตนกำลังทำหน้าที่ตรวจสอบผู้อื่น!