ดร.ณัฎฐ์ มือกฎหมายมหาชน ชำแหละ 3 สูตรจัดตั้งรัฐบาลผสม ใครเข้าวินนายกรัฐมนตรี!

26 มิ.ย.2566  - ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ “ดร.ณัฎฐ์” มือกฎหมายมหาชนคนดัง  วิเคราะห์การเมือง พรรคการเมืองใดจะเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลสำเร็จและบุคคลใดจะก้าวสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ของประเทศ ว่าก่อนอื่นการให้ความเห็นนี้ เป็นการให้ความรู้กฎหมายแก่ประชาชนและเป็นประโยชน์สาธารณะ  สูตรการจัดตั้งรัฐบาลในปี 2566  ตัวแปรสำคัญ คือ การออกแบบรัฐธรรมนูญ 2560 จะพบเห็นปรากฎการณ์พรรคการเมืองที่ครองเสียงข้างมาก ไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ ให้เทียบเคียงการจัดตั้งรัฐบาลในปี 2562 เป็นผลพวงมาจาก การมัดด้วยข้อกฎหมายตามบทเฉพาะกาล ในระหว่างห้าปีแรกนับแต่รัฐธรรมนูญชุดแรกและยังอยู่ในระยะเวลาดังกล่าว ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 272 วรรคหนึ่งประกอบมาตรา 159 วรรคท้าย หมายความว่า ภายในห้าปีแรกให้ ถือจำนวน ส.ส.และ สว.ที่มีอยู่ของทั้งสองสภา ได้แก่ ส.ส.500 คน และส.ว. 250 คน รวม 750 คน  โดยให้ประชาชนสังเกตใน บทบัญญัติมาตรา 272 วรรคหนึ่งตอนท้ายโดยระบุว่า “ต้องมีคะแนนเสียงมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา” หมายความว่า ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา ต้องมีมติเห็นชอบแต่งตั้งบุคคลใดเป็นนายกรัฐมนตรี ต้องมีคะแนนเสียงทั้ง สส.และสว.มากกว่ากึ่งหนึ่งของทั้งสองสภา 376 เสียง บุคคลนั้นถึงจะได้เป็นนายกรัฐมนตรี(ประมุขฝ่ายบริหาร) จะเห็นปรากฎการณ์ การฟอร์มทีมจัดตั้งรัฐบาล พรรคที่ชนะเสียงได้ลำดับหนึ่ง อ้างความชอบธรรมในการประกาศจัดตั้งรัฐบาล นำไปสู่การจัดทำลงนามสัตยาบัน MOU  ตั้งคณะกรรมการเปลี่ยนผ่านและคณะกรรมการเจรจาจัดตั้งรัฐบาล หากย้อนดูประวัติศาสตร์ทางการเมืองเคยปรากฏในปี 2562 ที่พรรคเพื่อไทย เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลมาก่อน เคยใช้แนวทางนี้ แต่กลับล้มไม่เป็นท่า ดังนั้น ตัวเลข 376 เป็นเทคนิคทางกฎหมาย ที่พรรคการเมืองใด จะเป็นรัฐบาล ต้องไปรวบรวมเสียงให้ครบ 376 เสียงและเสนอบุคคลที่จะเป็นนายกรัฐมนตรี  ไม่ว่าจะรวบรวมจากช่องทางใด ไม่ว่าจะเป็นเสียงจากทุกพรรคการเมืองหรือเสียง สว.ให้ครบถ้วนตามที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้เป็นปัญหาข้อกฎหมาย ส่งผลให้การจัดตั้งรัฐบาลสำเร็จหรือไม่