การประชุมรัฐมนตรีแรงงานอาเซียน ครั้งที่ 29 และการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง (The 29th ASEAN Labour Ministers Meeting and Related Meetings)

โลกกำลังเปลี่ยน...ทำไมการประชุมรัฐมนตรีแรงงานอาเซียนที่ประเทศไทย จึงเป็นเวที
กำหนดอนาคตแรงงานกว่า 357 ล้านคน

ต้องยอมรับว่าปัจจุบันโลกของการทำงานกำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเข้ามาแทนที่งานรูปแบบเดิม เทคโนโลยีดิจิทัลกำลังสร้างอาชีพใหม่ เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) กำลังเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรม ขณะที่สังคมผู้สูงอายุทำให้ "Care Economy" หรือเศรษฐกิจการดูแล เติบโตอย่างก้าวกระโดด

เมื่อโลกเปลี่ยน "ทักษะ" จึงกลายเป็นทรัพย์สินที่สำคัญที่สุดของแรงงาน

หลายประเทศกำลังเร่งลงทุนกับการ Upskill และ Reskill คนทั้งประเทศ เพราะในอนาคต "ปริญญา" เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป นายจ้างทั่วโลกจึงต้องมองหาคือหลักฐาน
ที่ยืนยันว่า "คุณทำอะไรได้บ้าง" ด้วยเหตุนี้ ประเทศไทยจึงหยิบยกประเด็น "การพัฒนาทุนมนุษย์อาเซียน : การรับรองทักษะฝีมือสู่การยอมรับในระดับสากล (Advancing ASEAN Human Capital: Skills Certification towards Global Recognition)" มาเป็นหัวใจหลักของการประชุมรัฐมนตรีแรงงานอาเซียน ครั้งที่ 29 และการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง (The 29^th ASEAN Labour Ministers Meeting and Related Meetings) ซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ ระหว่างวันที่ 23 -
28 สิงหาคม 2569 เพราะนี่ไม่ใช่เพียงการประชุมของรัฐมนตรีแรงงาน แต่คือเวทีที่กำลังร่วมกันออกแบบอนาคตของแรงงานกว่า 357 ล้านคนทั่วอาเซียน

"วุฒิการศึกษา" ไม่ใช่คำตอบเดียวของตลาดแรงงาน

ในอดีตการสมัครงานอาจเริ่มต้นจากการยื่นใบปริญญาแต่ในโลกยุคใหม่ นายจ้างกำลัง
ให้ความสำคัญกับคำถามที่ต่างออกไป

"คุณมีทักษะอะไร"

"คุณพิสูจน์ความสามารถได้อย่างไร"

"ประสบการณ์ของคุณได้รับการรับรองหรือไม่"

การรับรองทักษะฝีมือ (Skills Certification) จึงกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของตลาดแรงงานโลก ที่จะช่วยให้นายจ้างสามารถประเมินศักยภาพของแรงงานได้อย่างโปร่งใส เชื่อถือได้ และเปรียบเทียบมาตรฐานระหว่างประเทศได้ ทั้งยกระดับแรงงานในภูมิภาคให้สามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก การประชุมครั้งนี้ประเทศไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงเจ้าภาพแต่กำลังเสนอ Roadmap หรือ แผนแม่บทของแรงงานอาเซียน  เพื่อวางรากฐานระบบการรับรองทักษะของอาเซียนในระยะยาว ประกอบด้วย 4 กลไกสำคัญ ได้แก่

ASEAN Reference Curriculum Framework (ARCF) คือ "หลักสูตรต้นแบบของอาเซียน"ที่ใช้เป็นแนวทางร่วมในการพัฒนาทักษะแรงงาน โดยไม่ได้บังคับให้ทุกประเทศ
ใช้หลักสูตรเดียวกัน แต่กำหนด มาตรฐานทักษะและผลลัพธ์การเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อให้แรงงาน
ที่ผ่านการฝึกอบรมจากแต่ละประเทศมีคุณภาพที่เทียบเคียงกัน สามารถเชื่อมโยงระบบการรับรองทักษะ และได้รับการยอมรับในการทำงานทั่วทั้งภูมิภาคอาเซียนได้ง่ายขึ้น

ASEAN Occupational Standards (AOS) คือการกำหนด มาตรฐานกลางแต่ละอาชีพในอาเซียน ว่าแรงงานควรมีทักษะและความสามารถอะไรบ้าง พร้อมระบบประเมินและรับรอง
ที่ตรวจสอบได้ เพื่อให้นายจ้างสามารถมั่นใจในคุณภาพของแรงงาน และช่วยให้ทักษะของแรงงานในแต่ละประเทศสามารถเทียบเคียงและได้รับการยอมรับร่วมกันในระดับภูมิภาค

ASEAN Centres of Excellence (CoE) คือการสร้างศูนย์กลางการพัฒนาทักษะเฉพาะทางของอาเซียน โดยใช้จุดแข็งของแต่ละประเทศเป็นฐานในการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อยกระดับทักษะแรงงานในสาขาที่มีศักยภาพ และสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันในภูมิภาค

ASEAN Digital Skills Passport คือ "พาสปอร์ตทักษะดิจิทัล" ที่รวบรวมข้อมูลด้านทักษะ ประสบการณ์ทำงาน และการรับรองฝีมือของแรงงานไว้ในที่เดียว ทำให้นายจ้างสามารถตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครได้ง่ายขึ้น เพิ่มความน่าเชื่อถือ และช่วยให้แรงงานใช้ทักษะ
ที่ได้รับการรับรองเพื่อเข้าถึงโอกาสการทำงานในประเทศสมาชิกอาเซียนได้สะดวกยิ่งขึ้น

ALMM29 ไม่ใช่เรื่องไกลตัว...แต่คือโอกาสของแรงงานไทย

หลายคนอาจตั้งคำถามว่าการประชุมระดับรัฐมนตรีจะเกี่ยวข้องกับชีวิตของแรงงานไทยอย่างไร คำตอบคือ "เกี่ยวข้องโดยตรง" หากระบบการรับรองทักษะของอาเซียนสามารถเชื่อมโยงกันได้ แรงงานไทยจะมีโอกาสนำทักษะที่ได้รับการรับรองไปใช้ประกอบอาชีพ ในต่างประเทศได้ง่ายขึ้น เพิ่มความน่าเชื่อถือในสายตานายจ้าง และขยายโอกาสในการเข้าถึงงานที่มีคุณภาพและรายได้สูงขึ้น ในอีกด้านหนึ่ง การมีมาตรฐานทักษะที่เป็นที่ยอมรับในระดับภูมิภาค ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติ สนับสนุนการลงทุนโดยตรง (FDI) และยกระดับผลิตภาพแรงงาน ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเติบโตของเศรษฐกิจไทย
ในระยะยาว

มากกว่าการเป็นเจ้าภาพ คือการสร้าง Legacy ให้กับอาเซียน

ทุกปีอาเซียนมีประเทศเจ้าภาพหมุนเวียนกันไป แต่ไม่ใช่ทุกประเทศที่จะสามารถผลักดันวาระใหม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับภูมิภาค ประเทศไทยมองว่า การพัฒนาทุนมนุษย์ คือรากฐานสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม การประชุมรัฐมนตรีแรงงานอาเซียนครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงเวทีแห่งการหารือ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือที่จะยกระดับระบบการรับรองทักษะให้เชื่อมโยงกันทั้งภูมิภาค สร้างแรงงานที่พร้อมรับอนาคต และขับเคลื่อนการเติบโต
ของอาเซียนไปด้วยกัน

หากข้อเสนอที่ประเทศไทยผลักดันในวันนี้ สามารถต่อยอดสู่การปฏิบัติจริงในวันข้างหน้า นี่ไม่ใช่เพียงความสำเร็จของการเป็นเจ้าภาพการประชุม แต่จะเป็น Legacy ที่ประเทศไทย
ได้ร่วมสร้างไว้ให้กับอาเซียน และเป็นก้าวสำคัญในการผลักดัน"ทุนมนุษย์"ให้กลายเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจของภูมิภาคในศตวรรษที่ 21

กระทรวงแรงงาน จึงขอเชิญชวนประชาชนชาวไทยร่วมกันเป็นส่วนหนึ่งในการต้อนรับผู้แทนจากนานาประเทศ และร่วมส่งกำลังใจให้ประเทศไทยทำหน้าที่เจ้าภาพอย่างสมเกียรติ เพื่อแสดงศักยภาพ ความพร้อม และมิตรไมตรีของคนไทย พร้อมร่วมกันขับเคลื่อนอาเซียน สู่อนาคตที่เติบโตอย่างยั่งยืน ผ่านพลังของ "ทุนมนุษย์" ที่มีคุณภาพต่อไป