'เชษฐา' ชม 'อนุทิน' ใจกว้าง ไม่หนีปัญหา กล้าเผชิญหน้าม็อบกำนันมะโน เชื่อช่วยคลายความเดือด ลดแรงปะทะทางการเมือง

นักรัฐศาสตร์ ม.นวมินทราธิราช วิเคราะห์นายกฯ นำทีมรัฐมนตรีพบผู้ชุมนุมด้วยตัวเอง สะท้อนภาวะผู้นำเชิงประนีประนอม ใช้ยุทธศาสตร์เอาน้ำเย็นเข้าลูบ แทนการตอบโต้ด้วยความแข็งกร้าว ชี้แม้ยังลดราคาน้ำมัน 10 บาทไม่ได้ทันที แต่การเปิดใจรับฟังช่วยสร้างความไว้วางใจและลดความตึงเครียด

ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช วิเคราะห์กรณีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นำคณะรัฐมนตรีเดินทางไปพบกลุ่มผู้ชุมนุมของนายมะโน เครือแก้ว หรือกำนันมะโน บริเวณสะพานชมัยมรุเชฐ เมื่อคืนวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ว่า เป็นการแสดงออกถึงภาวะผู้นำที่มีความใจกว้าง พร้อมเผชิญปัญหาและรับฟังความคิดเห็นของประชาชน แม้จะเป็นกลุ่มที่ออกมาเคลื่อนไหวกดดันรัฐบาลก็ตาม

ผศ.ดร.เชษฐา มองว่า การตัดสินใจเดินทางไปพบผู้ชุมนุมด้วยตัวเองมีนัยสำคัญทางการเมือง เพราะก่อนหน้านี้แกนนำได้ประกาศเงื่อนไขอย่างแข็งกร้าวว่า หากรัฐบาลไม่สามารถลดราคาน้ำมันได้ลิตรละ 10 บาท ก็ไม่จำเป็นต้องมาเจรจา ซึ่งเป็นลักษณะของการต่อรองแบบยึดจุดยืนที่อาจนำไปสู่การเผชิญหน้าได้ง่าย

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีกลับเลือกใช้แนวทางประนีประนอม ด้วยการนำรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องลงพื้นที่รับฟังข้อเรียกร้องโดยตรง พร้อมยืนยันว่าเรื่องใดที่รัฐบาลสามารถดำเนินการได้ก็พร้อมเร่งแก้ไข ถือเป็นการเปิดช่องทางเจรจาแทนการปล่อยให้ความขัดแย้งขยายตัว

ในทางรัฐศาสตร์ แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการบริหารความขัดแย้ง หรือ Conflict Management โดยเฉพาะการลดระดับความตึงเครียด (De-escalation) ผ่านการสื่อสารเชิงบวกและการสร้างความไว้วางใจระหว่างคู่ขัดแย้ง

ผศ.ดร.เชษฐา วิเคราะห์ว่า สิ่งที่น่าสนใจคือการใช้ยุทธศาสตร์ที่เรียกกันว่า “เอาน้ำเย็นเข้าลูบ” โดยไม่มองผู้ชุมนุมเป็นฝ่ายตรงข้ามหรือศัตรูทางการเมือง แต่เลือกใช้ไมตรีและความสุภาพเป็นเครื่องมือในการเปิดพื้นที่พูดคุย

สะท้อนจากบรรยากาศการพบปะที่ผ่อนคลายลงอย่างเห็นได้ชัด ถึงขั้นมีการพูดคุยเรื่องพระเครื่องอย่างเป็นกันเอง ก่อนที่กำนันมะโนจะแสดงความพอใจและยกมือไหว้ขอบคุณนายกรัฐมนตรี

ทั้งนี้ การลงพื้นที่ของนายกรัฐมนตรีไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลจะสามารถตอบสนองข้อเรียกร้องลดราคาน้ำมัน 10 บาทได้ทันที เพราะยังมีข้อจำกัดด้านต้นทุนพลังงานและโครงสร้างราคาน้ำมัน แต่การแสดงความพร้อมรับฟังและอธิบายสิ่งที่รัฐบาลสามารถดำเนินการได้ ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการสร้างความเข้าใจร่วมกัน

ผศ.ดร.เชษฐา ประเมินว่า การพบกันครั้งนี้มีแนวโน้มช่วยลดความร้อนแรงของการชุมนุมได้ในระดับหนึ่ง เนื่องจากข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุมได้รับการรับฟังจากผู้นำรัฐบาลโดยตรง ขณะที่บรรยากาศการเจรจาไม่ได้จบลงด้วยความขัดแย้งหรือการเผชิญหน้า

อย่างไรก็ตาม การคลี่คลายสถานการณ์ในระยะยาวยังขึ้นอยู่กับความคืบหน้าของมาตรการแก้ไขปัญหาราคาน้ำมัน และความสามารถของทั้งสองฝ่ายในการรักษาช่องทางการเจรจาอย่างต่อเนื่อง

“ในทางรัฐศาสตร์ ความเข้มแข็งของผู้นำไม่ได้วัดจากการใช้อำนาจหรือการเอาชนะผู้เห็นต่างเพียงอย่างเดียว แต่ยังสะท้อนผ่านความสามารถในการลดความขัดแย้งและทำให้คู่กรณีกลับมาพูดคุยกันด้วยเหตุผล การที่นายกรัฐมนตรีเลือกเดินเข้าหาผู้ชุมนุม จึงเป็นตัวอย่างของการใช้การเจรจาแทนการเผชิญหน้า”

ผศ.ดร.เชษฐา มองว่า บทเรียนสำคัญจากเหตุการณ์ครั้งนี้คือ การบริหารความขัดแย้งทางการเมืองไม่จำเป็นต้องมีผู้แพ้หรือผู้ชนะเสมอไป เพราะเป้าหมายที่แท้จริงควรอยู่ที่การแก้ไขปัญหาให้ประชาชน

การใช้ไมตรีรับฟังความเห็นต่างจึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยรักษาบรรยากาศทางการเมืองไม่ให้พัฒนาไปสู่ความขัดแย้งรุนแรง โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ประชาชนกำลังเผชิญแรงกดดันด้านค่าครองชีพและราคาพลังงาน.