โคราชเปิดเมืองอารยสถาปัตย์ ‘สสส.-ภาคีเครือข่าย พัฒนา จ.นครราชสีมา สู่ “เมืองสุขภาพนานาชาติ-เมืองท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ-Tourism for All” ต้นแบบอีสาน ขับเคลื่อนเศรษฐกิจท่องเที่ยว-ยกระดับคุณภาพชีวิต

วันที่ 22 ส.ค. 2568 ที่วัดศาลาลอย อ.เมือง จ.นครราชสีมา มูลนิธิอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่ายจัดพิธี “เปิดเมืองอารยสถาปัตย์ เมืองกีฬา และเมืองท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล” ตามแนวคิดการออกแบบเพื่อทุกคน หรือ Universal Design (UD)

โดย นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ในฐานะประธานกรรมการกองทุน สสส. กล่าวเปิดงานว่า ไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ โดยปี 2568 มีผู้สูงอายุมากกว่า 14 ล้านคน หรือประมาณ 21.87% ของประชากรทั้งประเทศ ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 พบว่า การหกล้มและอุบัติเหตุในที่พักอาศัยที่ไม่เอื้อต่อการดำเนินชีวิตนำไปสู่ภาวะพิการ โดยทุกปีมีผู้สูงอายุหกล้มกว่า 30% หกล้มนอกบ้าน 65% หกล้มภายในบ้าน 35% สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการลื่น สะดุด หรือก้าวพลาดบนพื้นระดับเดียวกันสูงถึง 65.4% ตกหรือล้มจากบันไดและขั้นบันได 5.6% และยังมีคนพิการกว่า 2.2 ล้านคน คิดเป็น 3% ของประชากรทั้งประเทศ รัฐบาล จึงจำเป็นต้องสนับสนุนการขับเคลื่อนด้านอารยสถาปัตย์ (Friendly Design) ซึ่งเป็นแนวทางที่ สสส. และภาคีเครือข่าย ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชากรทุกกลุ่มสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเท่าเทียม ซึ่งจะส่งผลดีทุกมิติ ทั้งคุณภาพชีวิต และเศรษฐกิจการท่องเที่ยวของจังหวัดและประเทศในระยะยาว

“โครงการนี้คือก้าวสำคัญในการยกระดับ จ.นครราชสีมา สู่ เมืองสุขภาพนานาชาติ (Medical Hub) และ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Health & Wellness Tourism) ควบคู่กับ การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล (Tourism for All) โดยเน้นพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ เข้าถึงได้
ใช้ได้จริง ปลอดภัย สำหรับทุกคน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ป่วย สตรีมีครรภ์ และครอบครัวที่มีเด็กเล็ก ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน
ที่กำหนดให้ผลักดันการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและการแพทย์เป็นวาระสำคัญของประเทศ ขอขอบคุณ จ.นครราชสีมา สสส. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาชน ที่ร่วมกันขับเคลื่อนงาน UD เกิดขึ้นจริง เชื่อมั่นว่า พลังความร่วมมือในวันนี้จะต่อยอดสู่มาตรฐานเมืองท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่ยั่งยืน เป็นมิตรและเข้าถึงได้สำหรับคนทั้งมวล” นายประเสริฐ กล่าว

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า สสส. เห็นความสำคัญการสร้างสุขภาวะและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้ผู้สูงอายุ และคนพิการ โดยมุ่งให้ผู้สูงอายุ และคนพิการ ได้ออกมาดำเนินชีวิตในพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างมีอิสระ สะดวก และปลอดภัย ซึ่งสถานที่สาธารณะจำเป็นต้องมีสภาพแวดล้อมและการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ คนพิการให้เหมาะสม สอดคล้องกับแนวคิด UD สำหรับ จ.นครราชสีมา เป็นหนึ่งในจังหวัดต้นแบบสถานที่สาธารณะและสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นมิตรสำหรับทุกคน ที่ สสส. สานพลังหน่วยงานภาครัฐ เครือข่ายองค์กร เครือข่ายคนพิการ เครือข่ายผู้สูงอายุ ร่วมพัฒนาและขับเคลื่อนมาตั้งแต่ปี 2565 โดยมีการปรับสภาพแวดล้อมและจัดสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่สาธารณะ เช่น แหล่งท่องเที่ยวสำคัญ โรงแรม ห้างสรรพสินค้า ทั้งนี้ สสส. พร้อมขยายผลสู่พื้นที่สำคัญอื่น ๆ เพื่อให้ผู้สูงอายุและคนพิการ “ออกจากบ้านได้อย่างอิสระ สะดวก ปลอดภัย” นำไปสู่สุขภาวะที่ดีของประชาชน
“สสส. ได้ผลักดันงาน UD ต่อเนื่อง มีโครงการสำคัญคือ 1.จัดตั้งศูนย์การออกแบบเพื่อทุกคน (UDC) ในมหาวิทยาลัย 16 แห่ง ให้คำปรึกษาผู้สูงอายุและคนพิการมากกว่า 68,475 คน และเกิดการปรับสภาพแวดล้อมบ้านแล้วกว่า 200 หลัง สร้างช่างชุมชนต้นแบบ 57 คน และครูช่าง 15 คน เพื่อทำงานปรับสภาพแวดล้อมบ้าน/ชุมชนอย่างถูกหลัก UD 2.ขยายเครือข่ายขนส่งมวลชนพึ่งได้ (T4A 3.ผลักดันระบบรางให้เพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกทุกสถานี และพัฒนาโมเดลเมืองเดินได้ เช่น สกายวอล์ค-สกายพาร์คบางกะปิ สู่ Smart City 4.เดินหน้าการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล สนับสนุนการจัดทำเส้นทางท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล 5 จังหวัด ได้แก่ น่าน อุดรธานี พระนครศรีอยุธยา สงขลา และกรุงเทพฯ พัฒนาเครื่องมือข้อมูลสาธารณะ เช่น แอปฯ/ไลน์บอต ‘เมืองใจดี’ เพื่อแผนที่สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับทุกคน 5.ระดมพลัง ทูตอารยสถาปัตย์และอาสากว่า 300 คน รณรงค์ให้เกิดการปรับสภาพแวดล้อมและจัดสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่สาธารณะต่างๆ ให้ใช้งานได้จริง สะดวก และปลอดภัย” นพ.พงศ์เทพ กล่าว

นพ.วรรณรัตน์ ชาญนุกูล นายกเทศมนตรีนครนครราชสีมา กล่าวว่า เทศบาลนครนครราชสีมา มีความมุ่งมั่นที่จะทำให้เมืองโคราชเป็นเมืองที่ทุกคนเข้าถึงและใช้ ได้อย่างเท่าเทียม ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ป่วยพักฟื้น สตรีมีครรภ์ เด็กเล็ก หรือประชาชนทั่วไป ทุกคนควรได้รับสิทธิในการใช้ชีวิตในเมืองอย่างปลอดภัย สะดวก และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ซึ่งเทศบาลนครนครราชสีมาได้ขับเคลื่อนและวางแผนโครงการสำคัญหลายด้าน เช่น 1.การปรับปรุงทางเท้าและทางข้ามถนน ให้มีพื้นผิวเรียบ ปลอดภัย มีทางลาดและสัญญาณเตือนที่เหมาะสม 2.การพัฒนาสวนสาธารณะ ลานกิจกรรม และสถานที่ราชการ ให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้ใช้รถเข็นและผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์และระบบเสียงนำทาง ในพื้นที่สาธารณะ เพื่อช่วยเหลือผู้พิการทางสายตาและผู้สูงอายุ เป้าหมายสูงสุดคือการทำให้ จ.นครราชสีมา เป็นเมืองต้นแบบด้านอารยสถาปัตย์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ทุกคนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและมีศักดิ์ศรี ไม่ว่าจะมีข้อจำกัดทางร่างกายหรือไม่ เชื่อมั่นว่าด้วยความร่วมมือร่วมใจของทุกฝ่าย จ.นครราชสีมา จะสามารถก้าวสู่การเป็น เมืองอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวลได้อย่างแท้จริง