
“การใช้ประโยชน์ด้วยการบริโภค” เป็นแนวทางสำคัญในการจัดการและควบคุมประชากร “ปลาต่างถิ่น” โดยเฉพาะ ปลาหมอคางดำ (Blackchin tilapia) ทีมนักวิจัยของสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มองเห็นการวิจัยพัฒนาแปรรูปปลาเพื่อส่งเสริมการ “กินเพื่อคุมและกำจัด” ขยายวงกว้างขึ้น และมีผลลัพธ์ต่อยอดโอกาสทางธุรกิจของชุมชน จึงได้พัฒนากระบวนการแปรรูป “เนื้อปลาฟู” ให้อยู่ในรูปของผลิตภัณฑ์ขั้นต้น (Raw material) ที่สามารถนำไปต่อยอดเพิ่มมูลค่าในรูปผลิตภัณฑ์พร้อมบริโภค ช่วยส่งเสริมให้การบริโภคปลาชนิดนี้ง่ายและหลากหลายยิ่งขึ้น โดยเนื้อปลาฟูดังกล่าวเก็บได้นานถึง 6 เดือนในสภาวะอุณหภูมิห้อง พร้อมตอบโจทย์ทั้งด้านโภชนาการ สร้างโอกาสให้กับผู้ประกอบการ และผู้บริโภคในพื้นที่ห่างไกล

ปลาหมอคางดำจัดเป็นปลาต่างถิ่นที่สามารถนำมาปรุงอาหารได้หลากหลาย ตั้งแต่อาหารจานหลัก ของกินเล่น น้ำพริก ไปจนถึงน้ำปลา หรือผลิตภัณฑ์แปรรูปในครัวเรือนอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม มาตรการควบคุมและการเฝ้าระวังในการเคลื่อนย้ายปลา ทำให้ประชาชนในหลายพื้นที่อาจจะเข้าถึงปลาหมอคางดำนี้ได้ค่อนข้างยาก
สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปลี่ยน “ปัญหาในแหล่งน้ำ” ให้เป็น “โอกาสในจานอาหาร” ได้ดำเนินการ วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีแปรรูปปลาหมอคางดำ ให้อยู่ในรูปวัตถุดิบที่มีศักยภาพเก็บรักษาได้นาน ขนย้ายได้ง่าย ราคาเข้าถึงได้ ภายใต้แนวคิดการแปรรูปด้วยกระบวนการและเทคโนโลยีต้นทุนต่ำ โดยเน้นเพิ่มมูลค่าและยืดอายุการเก็บรักษา
การแปรรูปเป็น “เนื้อปลาฟู” จึงเป็นอีกหนึ่งทางออกที่ตอบโจทย์ต่อผู้บริโภคและธุรกิจแปรรูป เพราะสามารถนำไปเป็นวัตถุดิบหรือปรุงอาหารได้ทันที โดยไม่ต้องขอดเกล็ดหรือเลาะก้าง และจัดการได้ง่ายเหมือนมี “เนื้อปลาพร้อมปรุง” เก็บรักษาได้นาน 6 เดือน ภายใต้การผลิตและบรรจุที่ถูกสุขลักษณะ เพิ่มความสะดวกสบายหยิบมาปรุงได้ตลอดเวลา ช่วยเพิ่มแรงจูงใจให้เกิดการจับปลาขึ้นมาบริโภคอย่างต่อเนื่อง และส่งเสริมให้เกิดอุตสาหกรรมแปรรูปปลาขั้นต้นระดับชุมชน สร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรที่มีอยู่

อาจารย์ญาธิปวีร์ ปักแก้ว นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการ ฝ่ายโภชนาการและสุขภาพ และ อาจารย์พัทธินันท์ วาริชนันท์ นักวิจัยชำนาญการพิเศษ ฝ่ายจุลชีววิทยาประยุกต์ เป็นทีมวิจัยเบื้องหลังพัฒนานวัตกรรม “ปลาหมอคางดำฟู” กล่าวว่า ทีมวิจัยใช้หลักการเฮอเดิลเทคโนโลยี (Hurdle Technology) หรือ การถนอมอาหารแบบผสมผสาน ร่วมกับการใช้กระบวนการที่สำคัญ โดยเฉพาะ การแช่เนื้อปลาด้วยน้ำเกลือความเข้มข้น 5% เพื่อช่วยเพิ่มรสชาติให้กับเนื้อปลา ลดความคาวร่วมด้วยการทำแห้งด้วยลมร้อน ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นในช่วงที่เหมาะสม จนได้เนื้อปลาฟูที่มีรสชาติและเนื้อสัมผัสที่ดีและเป็นที่ยอมรับ มีความฟูและกลิ่นหอมที่มีเอกลักษณ์เก็บรักษาได้นานถึง 6 เดือน โดยไม่มีวัตถุกันเสีย และยังคงคุณค่าทางโภชนาการของเนื้อปลาไว้ได้อย่างดี
ทีมนักวิจัยได้พัฒนาและทดสอบกระบวนการแปรรูปจนได้เนื้อปลาฟูที่ปลอดภัย มีรสชาติกลมกล่อม และสามารถนำไปปรุงเป็นอาหารได้หลากหลายกว่า 10 เมนู อาทิเช่น น้ำพริกสูตรต่างๆทั้งแบบดั้งเดิมและแบบประยุกต์ ผงโรยข้าว ยำปลาฟู รวมถึงเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์แปรรูปอื่นๆในอนาคต

อาจารย์ญาธิปวีร์ มองว่า นวัตกรรม “เนื้อปลาฟู” จากปลาหมอคางดำ เป็นแนวทางการ เพิ่มมูลค่าให้กับปลา ที่สนับสนุนให้เกิดการ จับขึ้นมาใช้ประโยชน์และบริโภคอย่างต่อเนื่อง ภายใต้แนวคิด “กินเพื่อคุม” ที่ใช้การบริโภคอย่างสร้างสรรค์เป็นกลไกควบคุมประชากรปลา ขณะเดียวกัน ยังสามารถต่อยอดเป็น “ธุรกิจของชุมชน” ในการแปรรูปขั้นต้น สร้างรายได้ และเสริมความมั่นคงทางอาหารไม่แพ้ปลาท้องถิ่นอื่นๆ./
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ปลุกพลังคอนเทนต์สร้างสรรค์ ขับเคลื่อนอาหารมั่นคงบนระบบนิเวศสมดุล CPF ประกาศ 4 ผู้ชนะรางวัล 'CPF Young SustaINfluencer 2026'
คนรุ่นใหม่ไม่ได้รอให้อนาคตที่ดีกว่าเกิดขึ้นเอง แต่เลือกที่จะใช้ความคิดสร้างสรรค์และพลังของคอนเทนต์เป็นกระบอกเสียง เพื่อชวนสังคมคิด ตั้งคำถาม และร่วมลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกับผู้เข้าร่วมโครงการ “CPF Young SustaINfluencer 2026” ซึ่งบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF ร่วมกับ The Next Forest จัดขึ้น เพื่อเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ได้แลกเปลี่ยนมุมมองและปล่อยไอเดียของตนเองให้เป็นพลัง ผ่านคอนเทนต์สร้างสรรค์ที่ถ่ายทอดความเชื่อมโยงระหว่าง “อาหาร ธรรมชาติ และผู้คน” พร้อมร่วมขับเคลื่อนอนาคตอาหารมั่นคง ภายใต้แนวคิด “Foodiversity: กินอย่างไร…ให้ดีต่อเราและโลก”
เบื้องหลังอาหารหนึ่งมื้อ: CPF RD Center กับโจทย์ "อร่อยเหมือนเดิม แต่ดีต่อสุขภาพกว่าเดิม"
ในปัจจุบัน นิยามและความคาดหวังของผู้บริโภค เมื่อพูดถึง “อาหารที่ดี” มีการเปลี่ยนแปลงไปมาก เมื่อก่อนเราอาจนึกถึงอาหารที่อร่อย สะอาด รับประทานแล้วอิ่มท้อง แต่ปัจจุบันอาหารที่ดี มีรายละเอียดมากกว่านั้น ผู้คนเริ่มใส่ใจมากขึ้น เกี่ยวกับปริมาณน้ำตาล โซเดียม โปรตีน ส่วนผสม ไปจนถึงที่มาของวัตถุดิบต่างๆ
CPF จุดประกายคนรุ่นใหม่สานต่อธุรกิจเกษตรทันสมัย เปิดบทเรียนจาก 3 ผู้ประกอบการ เปลี่ยนประสบการณ์รุ่นก่อนเป็นพลังเติบโต
ธุรกิจเกษตรกำลังเผชิญความท้าทายสำคัญด้านปัญหาสิ่งแวดล้อม การขาดแคลนแรงงานและการขาดผู้สืบทอดกิจการ เมื่อคนรุ่นใหม่มีเส้นทางอาชีพให้เลือกมากขึ้น ขณะที่การกลับมารับช่วงต่อกิจการต้องเผชิญทั้งความผันผวนของตลาด
จากอาหารหนึ่งมื้อ สู่กำลังใจที่ส่งถึงกัน
สถานการณ์น้ำท่วมวันนี้แม้บางจุดจะคลี่คลาย แต่อีกหลายพื้นที่ยังคงต้องเร่งดูแลประชาชน ท่ามกลางความพยายามของทุกภาคส่วนในการส่งความช่วยเหลือให้เข้าถึงชุมชนอย่างต่อเนื่อง ขณะที่พลังน้ำใจจากหลายฝ่ายยังคงเดินทางไปถึงผู้คน ทั้งในรูปแบบของอาหารปรุงสุก
สภาทนายความฯ ไม่ปล่อย 'ปลาหมอคางดำ' จี้หน่วยงานรัฐ 'คุ้มครองประโยชน์สาธารณะ'
สภาทนายความฯ ยื่นอุทธรณ์คดีปลาหมอคางดำต่อศาลปกครองสูงสุด ขอให้หน่วยงานรัฐวางบรรทัดฐานคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ ร้องคำขอ 4 ประการสำคัญ แก้ไขปัญหา ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม และเยียวยาประชาชนอย่างครอบคลุม
ไม่หยุดช่วย! ซีพี-ซีพีเอฟ มอบอาหารถึงมือประชาชน ส่งต่ออาหารสัตว์เลี้ยง ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
เพราะน้ำยังไม่ลด ความช่วยเหลือจะยังเดินหน้าไม่หยุด ซีพีอาสาและจิตอาสาซีพีเอฟ จับมือเครือข่ายในหลายพื้นที่ ระดมกำลังส่งต่ออาหาร วัตถุดิบสำหรับโรงครัวอาสา ตลอดจนอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยงถึงชุมชนที่ได้รับผลกระทบ เติมกำลังให้ผู้ประสบภัยและทุกชีวิตผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากไปด้วยกัน

