เทพไท ชำแหละแนวคัดเลือกปาร์ตี้ลิสต์ 4 พรรคหลัก

23 ธ.ค. 2568 - นายเทพไท เสนพงศ์ อดีตสส.นครศรีธรรมราช โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า

ชำแหละ ปาร์ตี้ลิสต์ 4 พรรคหลัก

หลังจากคณะกรรมการเลือกตั้ง(กกต.) ประกาศกำหนดให้มีการยื่นใบสมัคร ส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ หรือปาร์ตี้ลิสต์ ต่อคณะกรรมการเลือกตั้ง ในวันที่ 28 ธันวาคม 2568 ทำให้พรรคการเมืองหลายพรรค ประกาศรายชื่อส.ส. ในระบบบัญชีรายชื่อ 100 คน โดยเรียงตามลำดับตัวอักษร ซึ่งยังไม่ได้จัดลำดับ ส.ส. ในระบบบัญชีรายชื่ออย่างเป็นทางการ

ตอนนี้มีพรรคการเมืองประกาศรายชื่อส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ พรรคละ 100 คน เพื่อทำไพรมารี่โหวตตามกฏหมายพรรคการเมือง ซึ่งพรรคที่ประกาศรายชื่อเป็นพรรคแรก คือพรรคประชาธิปัตย์ พรรคประชาชน พรรคเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย ตามลำดับ ซึ่งผมจะขออนุญาตวิเคราะห์รายชื่อส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ 100 คนของแต่ละพรรค ซึ่งสื่อให้เห็นบุคลิกของพรรคการเมืองแต่ละพรรคว่า มีแนวความคิด หรือมีพื้นฐานความคิดต่อการเสนอรายชื่อส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ สอดคล้องกับภาพลักษณ์ของพรรคอย่างไร

1.พรรคประชาธิปัตย์ ถือว่าเป็นพรรคการเมืองเก่าแก่ที่สุด การจัดรายชื่อส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ สอดคล้องกับบุคลิกของพรรค เมื่อเป็นพรรคเก่าแก่ มีสมาชิกผู้อาวุโส มีอดีตรัฐมนตรี มีอดีตส.ส.เป็นจำนวนมาก การจัดบัญชีส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ จึงเห็นรายชื่อของผู้อาวุโสทางการเมือง อดีตรัฐมนตรี อดีตส.ส.เป็นจำนวนมาก มีผู้สมัครส.ส.ของพรรคในอดีต ที่ไม่อยากลงในเขตเลือกตั้ง โดยเงื่อนไขหรือปัจจัยต่างๆนานา แต่สุดท้ายเมื่อกระแสของพรรค หลังจากนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มาเป็นหัวหน้าพรรค ทำให้คะแนนนิยมในระบบบัญชีรายชื่อสูงขึ้น จึงทำให้อดีตรัฐมนตรีมอดีตส.ส.หรืออดีตผู้สมัครในอดีต เสนอตัวลงในระบบบัญชีรายชื่อเป็นจำนวนมาก จึงทำให้เห็นรายชื่อของส.ส.ในระบบบัญชีรายชื่อของพรรคประชาธิปัตย์ เน้นหนักไปทางอดีตส.ส.และอดีตรัฐมนตรีเป็นส่วนใหญ่

2.พรรคประชาชน ซึ่งถือว่าเป็นพรรคการเมืองใหม่ และประสบความสำเร็จการเลือกตั้ง2ครั้ง และได้รับเลือกตั้งหรือส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อเป็นจำนวนมากืทำให้มีผู้ประสงค์จะสมัครในระบบบัญชีรายชื่อหลายคน พรรคมีวิธีการคัดผู้เหมาะสมลงสมัครในส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ โดยเน้นคนรุ่นใหม่เป็นหลัก ซึ่งจะเห็นความหลากหลายของกลุ่มที่ลงสมัครในส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ เช่น กลุ่มอาชีพกลุ่มNGO ภาคประชาสังคม กลุ่มหลากหลายทางเพศ กลุ่มชาติพันธฺุ กลุ่มผู้ใช้แรงงาน นักธุรกิจรายย่อย กลุ่มธุรกิจรายใหญ่ กลุ่มนักวิชาการ ฯลฯ จึงทำให้เห็นภาพส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อของพรรคประชาชน ค่อนข้างหลากหลายและโดยภาพรวมแล้วเป็นคนรุ่นใหม่

3.พรรคเพื่อไทย ได้ประกาศรายชื่อส.ส. บัญชีรายชื่อ 100 คน ถ้าดูภาพรวมของรายชื่อส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อของพรรคเพื่อไทย จะเห็นว่าแม้จะเน้นคนรุ่นใหม่เพื่อแข่งขันกับพรรคประชาชนทแต่คนรุ่นใหม่ที่อยู่ในระบบบัญชีรายชื่อส่วนใหญ่ จะเป็นลูกหลานของอดีตแกนนำพรรค อดีตส.ส. อดีตรัฐมนตรี อดีตนายทุน รวมไปถึงการมีรายชื่อของอดีตส.ส. อดีตแกนนำ ทั้งพ่อทั้งลูก หรือบางคนพ่ออยู่อีกพรรค ฝากลูกมาอยู่ในบัญชีรายชื่อของพรรคเพื่อไทย จึงเห็นภาพรวมของส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ของพรรคเพื่อไทยในลักษณะเป็นลูกของอดีตแกนนำ อดีตรัฐมนตรี และอดีตนักการเมืองของพรรคเพื่อไทยเป็นส่วนใหญ่

4.พรรคภูมิใจไทย ประกาศรายชื่อส.ส.บัญชีรายชื่อ 100 คน ส่วนใหญ่จะเป็นบิ๊กเนม จะเป็นผู้มีชื่อเสียง ตัวแทนบ้านใหญ่เป็นส่วนใหญ่ ประกอบกับพรรคภูมิใจไทยได้ดูดส.ส.บ้านใหญ่ และดูดนักการเมืองจากพรรคการเมืองอื่นมาเป็นจำนวนมาก ทำให้ตัวแทนของกลุ่มที่ดูดมา ขอสมัครลงในระบบบัญชีรายชื่อ จึงทำให้เห็นรายชื่อบ้านใหญ่ที่อยู่ในบัญชีรายชื่อของพรรคภูมิใจไทยหลายบ้าน ซึ่งยังไม่ได้จัดลำดับความสำคัญของรายชื่อในส.ส.บัญชีรายชื่อเลย จึงทำให้เป็นปัญหาของพรรคภูมิใจไทย เพราะรายชื่อแต่ละคนแย่งกันอยู่ในลำดับต้นๆของระบบบัญชีรายชื่อ ต้องเหยียบกัน ต้องขี่กันด้วยซ้ำ ซึ่งจะทำให้การจัดลำดับบัญชีเป็นไปด้วยความยากลำบาก

ทั้งหมดนี้เป็นรายชื่อที่ประกาศออกมา 100 รายชื่อของแต่ละพรรค และสามารถสื่อให้เห็นแนวความคิด บุคลิกของพรรคว่า พรรคมีแนวทางในการคัดสรร หรือในการเลือกคนมาอยู่ในระบบบัญชีรายชื่ออย่างไรบ้าง