KPI Poll เผยสังคมไทยยังจำเป็นมีมูลนิธิ แต่ควรเปิดเผยรายการใช้จ่าย เพื่อความโปร่งใส

KPI Poll เผยสังคมไทยยังมีความจำเป็นมีมูลนิธิที่ช่วยเหลือประชาชน ก่อนตัดสินใจบริจาคเงินต้องการทราบว่าจะนำเงินไปช่วยเหลือใครและทำอะไรความโปร่งใส ควรเปิดเผยรายการใช้จ่ายและเอกสารที่เกี่ยวข้องสูงสุด

13 พ.ย. 2569- สถาบันพระปกเกล้า เปิดเผยผลสำรวจ KPI Poll เรื่อง “ความเชื่อมั่นต่อการทำงานของมูลนิธิและความโปร่งใสในการใช้เงินบริจาค” ระหว่างวันที่ 6-9 พ.ย. 2569 จากประชาชนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายตามภูมิภาคทั่วประเทศ จำนวน 2,000 ตัวอย่าง โดยมีบทสรุปสำคัญจากผลสำรวจ ดังนี้

1. สิ่งที่มูลนิธิควรทำก่อนเมื่อถูกตั้งคำถามเรื่องเงินบริจาค ? (สำรวจโดย x Line Today)
• 57.3% ระบุ ควรเปิดเผยรายการใช้จ่ายและเอกสารที่เกี่ยวข้องสูงสุด
• รองลงมา 19.6% ให้ผู้ตรวจสอบอิสระเข้าตรวจสอบข้อเท็จจริง, 8.8% เปิดช่องทางให้ผู้บริจาคสอบถามและติดตามผล, 8.2% ระงับการรับบริจาคชั่วคราว, 4.2% ให้ผู้บริหารที่เกี่ยวข้องพักหน้าที่ระหว่างตรวจสอบ และ 1.9% ไม่แน่ใจ/ไม่มีความเห็น

กว่าครึ่งเสนอให้เปิดข้อมูลเพื่อให้เห็นและตรวจสอบได้ สะท้อนความต้องการคำตอบที่มีหลักฐานรองรับและติดตามต่อได้ ความไว้วางใจจึงผูกกับความชัดเจนว่าเงินถูกใช้ไปอย่างไร และใครสามารถตรวจสอบคำชี้แจงนั้นได้

2. เกือบ 3 ใน 4 ชี้ “มูลนิธิช่วยเหลือประชาชน” ยังจำเป็นต่อสังคมไทย
• 74.0% เห็นว่า มูลนิธิที่ช่วยเหลือประชาชน “ค่อนข้างจำเป็น-จำเป็นอย่างยิ่ง” ต่อสังคมไทย สูงสุด
• รองลงมา 20.8% ไม่ค่อยจำเป็น-ไม่จำเป็นเลย และ 5.2% ไม่แน่ใจ/ไม่มีความเห็น

สะท้อนว่า “มูลนิธิ” ยังได้รับการยอมรับในฐานะกลไกช่วยเหลือผู้คนในสังคม แต่การเห็นความจำเป็นของมูลนิธิไม่ได้หมายถึงการมอบความไว้วางใจให้ทุกองค์กรโดยไม่มีเงื่อนไข คุณค่าของบทบาทกับความน่าเชื่อถือในการทำงานจึงเป็นเรื่องที่ต้องรักษาควบคู่กัน

3. “ผลงานที่ตรวจสอบได้” นำภาพรวมและสี่ภาค- คนกรุงเน้นเปิดเผยการเงิน ภาคใต้ให้น้ำหนักผู้บริหาร
• 34.7% ระบุ ผลงานช่วยเหลือประชาชนที่ตรวจสอบได้ เป็นปัจจัยที่สร้างความเชื่อมั่นต่อมูลนิธิสูงสุด รองลงมา 26.2% คือ การเปิดเผยรายรับ รายจ่าย และการใช้เงินบริจาค, 24.4% ความน่าเชื่อถือของผู้บริหาร, 8.0% การตรวจสอบจากภายนอก และ 6.7% ไม่แน่ใจ/ไม่มีความเห็น
• รายภาค: ภาคกลาง (40.8%), ภาคตะวันออก (40.3%), ภาคเหนือ (36.0%) และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (35.2%) เลือกผลงานช่วยเหลือประชาชนที่ตรวจสอบได้สูงที่สุด
• กรุงเทพมหานคร (31.2%) เลือกการเปิดเผยรายรับ รายจ่าย และการใช้เงินบริจาคสูงที่สุด ส่วนภาคใต้ (51.6%) เลือกความน่าเชื่อถือของผู้บริหารสูงที่สุด

ความเชื่อมั่นต่อมูลนิธิเชื่อมโยงกับทั้งผลงาน ข้อมูลการเงิน และความน่าเชื่อถือของผู้บริหาร โดยแต่ละพื้นที่ให้น้ำหนักต่างกัน ผลจึงชวนให้มองว่า การสร้างความไว้วางใจต้องทำให้เห็นทั้งผลการช่วยเหลือ ความชัดเจนในการใช้เงิน และความรับผิดชอบของผู้บริหาร

4. กว่าครึ่งอยากรู้ก่อนบริจาค “เงินจะช่วยใครและทำอะไร”
• 54.1% ระบุ ก่อนตัดสินใจบริจาคเงินให้มูลนิธิ ต้องการทราบว่า จะนำเงินไปช่วยเหลือใครและทำอะไรสูงสุด
• รองลงมา 17.1% ต้องการทราบผลการช่วยเหลือจากโครงการที่ผ่านมา, 13.8% ต้องการทราบรายงานการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ, 7.5% ต้องการทราบสัดส่วนเงินที่ใช้ช่วยเหลือเทียบกับค่าใช้จ่าย, 2.9% ไม่ต้องการข้อมูลเพิ่มเติม และ 4.6% ไม่แน่ใจ/ไม่มีความเห็น

ข้อมูลที่ต้องการมากที่สุดคือความชัดเจนว่าเงินจะช่วยใครและนำไปทำอะไร สะท้อนว่า ความโปร่งใสมีความหมายตั้งแต่ก่อนรับบริจาค และต่อเนื่องไปถึงการรายงานผล เพื่อให้ผู้บริจาคเห็นความเชื่อมโยงระหว่างเงินที่ให้กับความช่วยเหลือที่เกิดขึ้น

บทสรุปจาก KPI Poll ครั้งที่ 46
ผลโพลสะท้อนว่า สังคมยังเห็นความจำเป็นของมูลนิธิ พร้อมให้ความสำคัญกับหลักฐานที่รองรับความไว้วางใจ ตั้งแต่เงินจะช่วยใคร ใช้ทำอะไร ไปจนถึงเกิดผลอย่างไร “ความโปร่งใส” จึงเป็นส่วนสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่างมูลนิธิกับผู้บริจาคตลอดกระบวนการ และมีความสำคัญยิ่งขึ้นเมื่อเกิดข้อสงสัย ดังนั้น มูลนิธิจึงควรระบุเป้าหมายและการใช้เงินให้ชัดตั้งแต่เปิดรับบริจาค รายงานผลควบคู่กับรายรับรายจ่าย และเปิดให้สอบถามหรือตรวจสอบได้ ส่วนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรสนับสนุนรูปแบบการเปิดเผยข้อมูลที่เข้าใจง่ายและเปรียบเทียบได้ เพื่อให้ผู้บริจาคใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ