'ไอติม' ชงเลิกภาษีผ้าอนามัยเพื่อสร้างสังคมเสมอภาค!

'ไอติม' ชงยกเลิกภาษีผ้าอนามัยทุกรูปแบบ พร้อมจัดสรรสวัสดิการผ้าอนามัยนำร่องในสถานศึกษา ชี้การส่งเสริมสวัสดิการผู้มีประจำเดือนเป็นการร่วมสร้างสังคมที่เสมอภาค

22 ก.ย.2565 - นายพริษฐ์ วัชรสินธุ หรือไอติม ผู้อำนวยการสื่อสารนโยบาย พรรคก้าวไกล โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “3 ข้อเสนอลดภาระและความท้าทายของผู้มีประจำเดือน : ยกเลิกภาษีผ้าอนามัย นำร่องจัดสรรสวัสดิการในสถานศึกษา สร้างความเข้าใจที่ถูกต้องกับสังคม” ระบุว่า เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสร่วมกิจกรรมสมาชิกสัมพันธ์ของพรรคก้าวไกล หัวข้อ “ประจำเดือนสร้างชาติ สวัสดิการถ้วนหน้าเปลี่ยนประเทศ” เพื่อสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนเกี่ยวกับนโยบายสวัสดิการเพื่อผู้มีประจำเดือน ซึ่งเป็นประชากรเกือบ 20 ล้านคนทั่วประเทศ - โดยผู้ร่วมเสวนาคนอื่นๆ ประกอบด้วยตัวแทนจากภาคการแพทย์ (พญ.ณัฐชา พูลเจริญ สูตินรีแพทย์) ภาคเอกชน (วรางทิพย์ สัจจทิพวรรณ ผู้ก่อตั้งผ้าอนามัยทางเลือก “ไอร่า”) ภาคประชาชน (ณฤดี จินตวิโรจน์ ผู้ผลักดันแคมเปญยกเลิกภาษีผ้าอนามัยทุกรูปแบบ) และ ภัสริน รามวงศ์ (ว่าที่ผู้สมัคร ส.ส.พรรคก้าวไกล)

สวัสดิการสำหรับผู้มีประจำเดือน ไม่ใช่แค่เรื่องของประจำเดือน แต่เป็นเรื่องของการสร้างสังคมที่คนทุกคนมีโอกาสเท่ากันและที่ไม่มีใครได้เปรียบหรือเสียเปรียบจากปัจจัยที่เขาควบคุมไม่ได้ สำหรับผู้มีเพศกำเนิดหญิง การมีประจำเดือนเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้และสร้างความท้าทายใน 3 มิติ ได้แก่

1.มิติค่าใช้จ่าย ที่ผู้มีประจำเดือนต้องแบกรับมากกว่าผู้ไม่มีประจำเดือน

2.มิติสุขภาพ เนื่องจากการมีประจำเดือนส่งผลต่อสุขภาพทั้งทางกายและทางจิตใจ ซึ่งอาจกระทบต่อประสิทธิภาพในการทำงานและการใช้ชีวิต

3. มิติค่านิยมสังคม โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กผู้มีเพศกำเนิดหญิงในสถานศึกษาที่ถูกล้อเลียนจากเพื่อน

ในเมื่อคนบางกลุ่มต้องเจออุปสรรคหรือความท้าทายมากกว่าคนกลุ่มอื่นเพราะปัจจัยที่เขาเลือกไม่ได้ รัฐจึงมีหน้าที่ในการเข้าไปปลดล็อกและทลายข้อจำกัดดังกล่าว

แม้ผู้เสวนาคนอื่นทุกคนจะมี “จุดร่วม” ที่ตรงกันในการสร้างความตระหนักเรื่องสวัสดิการประจำเดือน แต่ก็ได้สะท้อนมุมมองที่หลากหลายกันไปตามบทบาทการทำงานที่แตกต่างกัน

คุณภัสริน (จากภาคการเมือง) ได้กล่าวไว้ว่า ผู้มีเพศกำเนิดหญิงในสังคมไทยต้องเจอผลกระทบหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นในแง่ค่านิยม โรงเรียนในประเทศไทยมักปลูกฝังชุดความคิดว่าการมีประจำเดือนเป็นเรื่องที่ต้องปกปิด (เช่น เด็กผู้หญิงจะเปลี่ยนผ้าอนามัยก็ต้องเก็บใส่กระเป๋าให้มิดชิด) หรือ ในแง่ค่าใช้จ่าย เนื่องจากผ้าอนามัยมีราคาค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับรายได้ขั้นต่ำ ทำให้ผู้หญิงที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจต้องทนใช้ผ้าอนามัยเพียงชิ้นเดียวตลอดวันเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย (เช่น พนักงานร้านนวดคนหนึ่งเล่าว่า เธอทำงานตั้งแต่ 10 โมงถึง 4 ทุ่มโดยไม่ได้เปลี่ยนผ้าอนามัยเลย) โดยปัจจุบันมีหลายประเทศที่มีความก้าวหน้าเรื่องนี้ เช่น เคนยาเป็นประเทศแรกของโลกที่ยกเลิกภาษีผ้าอนามัยเมื่อปี 2004 หรือ สหราชอาณาจักร ก็มีการส่งเสริมให้ผู้หญิงเลือกผ้าอนามัยที่เหมาะสมกับตัวเอง จึงมีการจัดผ้าอนามัยหลายรูปแบบไว้ตามสถานที่สาธารณะให้หยิบฟรี เช่น โรงพยาบาล สถานศึกษา

พญ.ณัฐชา (จากภาคการแพทย์) ได้กล่าวไว้ว่า แม้ทำงานเป็นสูตินารีแพทย์ แต่ต้องยอมรับว่าสวัสดิการเกี่ยวกับผ้าอนามัยเป็นเรื่องที่สังคมไทยไม่ค่อยพูดถึง ทำให้ผู้หญิงหลายคนมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการมีประจำเดือน เช่น อายุเท่าไรจึงจะมีประจำเดือน ควรกินหรือไม่กินอาหารประเภทใดในระหว่างมีประจำเดือน จำนวนวันที่มีประจำเดือนควรเป็นเท่าไร เป็นต้น ดังนั้น การให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่เด็กและเยาวชน ทั้งเรื่องประจำเดือน เรื่องเพศสัมพันธ์ และการคุมกำเนิด จึงมีความสำคัญต่อการสร้างสุขภาพที่ดีของคนในสังคม เพราะจะช่วยลดปัญหาที่ตามมา ไม่ว่าจะเป็น การตั้งครรภ์ก่อนพร้อม หรือ โรคติดต่อจากเพศสัมพันธ์

คุณวรางทิพย์ (จากภาคเอกชน) กล่าวว่า แรงบันดาลใจที่เลือกทำธุรกิจเกี่ยวกับผ้าอนามัย เพราะเห็นมาตั้งแต่เด็กว่าผู้หญิงมีทางเลือกน้อยมากในการเลือกผ้าอนามัยให้เหมาะกับสรีระของตัวเอง ทั้งที่ประจำเดือนเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับมนุษยชาติมานาน แต่กลับไม่มีนวัตกรรมด้านนี้ จึงต้องการสร้างผ้าอนามัยที่ใช้สะดวก ไม่ทำให้เกิดอาการแพ้ และย่อยสลายง่าย อย่างไรก็ตาม คิดว่ามาตรการทางภาษีเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ปัญหา “ความจนประจำเดือน” ได้ เพราะต่อให้ไม่มีภาษีก็ยังมีคนที่เข้าไม่ถึงอยู่ดี รัฐจึงควรมีนโยบายอื่นมาช่วยเสริม รวมถึงการผลักดันให้มีงานวิจัยเกี่ยวกับสุขภาพของผู้หญิง เพื่อมีข้อมูลครบถ้วนในการออกมาตรการต่างๆ การทำความเข้าใจเรื่องประจำเดือนเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับคนทุกเพศ เพราะจะช่วยให้เราอยู่ร่วมกับคนอื่นด้วยความเข้าใจมากขึ้น แม้ว่าสวัสดิการผ้าอนามัย อาจเป็นเรื่องที่คนบางกลุ่มไม่ได้ประโยชน์โดยตรง แต่นี่คือการรับประกันว่าสังคมเราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ณฤดี (จากภาคประชาชน) กล่าวว่า สังคมไทยควรสร้างความเข้าใจว่าการมีประจำเดือนเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องที่จะนำมาล้อเลียน และเป็นสิ่งที่สร้างภาระทางร่างกายและการเงินแก่ผู้หญิง จนอาจกล่าวได้ว่า สิ่งที่ผู้หญิงอยากยกเลิกมากที่สุดไม่ใช่ภาษีผ้าอนามัย แต่คือการยกเลิกประจำเดือน ดังนั้น ภาครัฐจึงควรสนับสนุนช่วยเหลือผู้มีประจำเดือนเท่าที่จะช่วยได้ หากยังไม่สามารถทำให้เข้าถึงฟรีได้ทันทีเพราะข้อจำกัดทางงบประมาณ ณ ปัจจุบัน ก็ควรเริ่มต้นจากการยกเลิกภาษี เช่นเดียวกับที่ประเทศอินเดียทำได้ หรือนำร่องแจกผ้าอนามัยฟรีในห้องน้ำมหาลัยฯ โดยปัจจุบันแคมเปญยกเลิกภาษีผ้าอนามัยทุกรูปแบบ มีผู้ลงชื่อในเว็บไซต์ change.org มากกว่า 62,000 คน (https://bit.ly/3BAIytG) และได้ส่งต่อไปยังคณะกรรมาธิการกิจการเด็ก เยาวชน สตรีฯ สภาผู้แทนราษฎรแล้ว

หลังจบเสวนา ผมได้ร่วมกิจกรรมวาดภาพที่เพื่อสื่อถึงผู้หญิงและสวัสดิการประจำเดือน รวมถึงรับฟังการแสดงดนตรีเพื่อสื่อสารถึงความเสมอภาคทางเพศ โดย “น้ำ คีตาญชลี” และ “เอ้ กุลจิรา” ที่ได้ย้ำจุดยืนของการทำให้ “การมีประจำเดือนเป็นเรื่องสาธารณะ”

เพื่อสานต่อข้อเสนอจากภาคประชาชน และเพื่อออกแบบสังคมที่เป็นธรรม ผมและพรรคก้าวไกลเล็งเห็นถึงความสำคัญและความเป็นไปได้ ในการผลักดันนโยบายดังต่อไปนี้ ที่รัฐสามารถเดินหน้าได้ทันที:

1. ยกเลิกภาษีผ้าอนามัยทุกรูปแบบ เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายผู้มีประจำเดือน

2. จัดสรรสวัสดิการผ้าอนามัยนำร่องในสถานศึกษา เพื่อช่วยเหลือผู้มีประจำเดือนโดยเฉพาะในกรณีฉุกเฉิน

3. สร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเรื่องประจำเดือนกับเยาวชนและทุกภาคส่วนของสังคม

การส่งเสริมสวัสดิการผู้มีประจำเดือน ไม่ใช่แค่เรื่องของผู้มีประจำเดือน แต่เป็นเรื่องของพวกเราทุกคนในการร่วมกันสร้างสังคมที่เสมอภาคและที่โอกาสของทุกคนเท่ากัน

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ดราม่าก็มา 'พิธา-ก้าวไกล' โอดคำวินิจฉัยของศาลรธน. เป็นอีกครั้งที่ทำให้ประชาชนไทยรู้สึกสิ้นหวัง

นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล ออกแถลงการ์ในนามพรรคก้าวไกล ต่อคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ กรณี 8 ปี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา

"หมอเอก" ลุย "หมอวาโย" อัดยับ เข้าประชุม กมธ.สาธารณสุข บ้าง ไม่ใช่ เซ็นต์ชื่อแต่ตัวหาย ทำให้ไม่รู้ความคืบหน้า เตือนให้กัญชากลับเป็นยาเสพติดอีกครั้ง ถามเพื่อน ส.ส.ที่หนุนสายเขียวหรือยัง

นายแพทย์เอกภพ เพียรพิเศษ ส.ส.พรรคก้าวไกล ในฐานะคณะกรรมาธิการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร โพสต์เฟซบุ๊ค ถึงกรณีที่ นายวาโย อัศวรุ่งเรือง ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล วิพากษ์ คลิปเยาวชนเสพกัญชา โดยระบุว่า

งานเข้า! ศาลรับฟ้อง 'พิธา-เพชร' หมิ่นประมาท 'สิระ'

ที่ห้องพิจารณา 813 ศาลอาญานัดฟังคำสั่ง คดีอ.155/2556 นายสิระ เจนจาคะ อดีต ส.ส.กทม.พรรคพลังประชารัฐ มอบหมายให้นายทิวา การกระสัง ทนายความส่วนตัว ยื่นฟ้อง พรรคก้าวไกล โดยนายพิ

โฆษก กมธ.ปปช. อุบเงียบสอบปม ส.ต.ท.หญิง บอกคืบหน้าแต่ไม่ขอแถลงรายละเอียด

นายธีรัจชัย พันธุมาศ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ (กมธ.ป.ป.ช.) สภาผู้แทนราษฎร ให้สัมภาษณ์กรณีความคืบหน้าผู้เข้าชี้แจงกรณี ส.ต.ท.หญิง กรศศิร์ บัวแย้ม

'ก้าวไกล' คุยแต่ไก่โห่ชนะเลือกตั้งท่วมท้น โวยรัฐบาลแจกของปชช. เอาเปรียบหาเสียง

นายชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล ประกาศในการประชุมร่วมระหว่างทีมงานจังหวัดพรรคก้าวไกลทั้ง 77 จังหวัด และเครือข่ายแรงงานกับเครือข่ายชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองของพรรคว่า ในขณะนี้มีความพร้อมทุกด้านในการเข้าสู่การเลือกตั้ง

'โฆษกไทยภักดี' จี้ก.ศึกษาฯ สอบคณบดีม.นเรศวร ชู 3 นิ้ว ร่วมวง 'ก้าวไกล'

'โฆษกไทยภักดี' จี้ ก.ศึกษาฯ รับผิดชอบอนาคตของชาติ สอบ คณบดีม.นเรศวร ชู 3 นิ้ว ร่วมวง ก้าวไกล มีนักศึกษาเข้าร่วม ชี้ก.ศึกษาฯทำหน้าที่สร้างคนมาช่วยชาติ ไม่ใช่สร้างคนมาชังชาติเช่นทุกวันนี้