'ปราชญ์ สามสี' วิเคราะห์ 'หยก-วัฒนธรรมพังก์' สงครามเชิงสัญลักษณ์บดขยี้สังคมไทย

15 มิ.ย.2566 - เพจเฟซบุ๊ก ปราชญ์ สามสี เผยแพร่บทวิเคราะห์เรื่อง "ความขัดแย้งในสงครามวัฒนธรรม" มีเนื้อหาดังนี้ เรื่องของ" #หยก" ที่มีพฤติกรรมต่อต้าน #กฎหมายบ้านเมือง ทั้ง #ม112 และ #ต่อต้านเครื่องแบบนักเรียน ด้วยการแต่งผมทำสี แปลกแยก เพื่อแหกกฎและข้อตกลงของหน่วยงานและบ้านเมือง เพื่อให้คนอื่นยอมรับความแตกต่างของตนเองแต่ฝ่ายเดียว....ไม่แปลกที่ หน่วยงานใดๆในสังคมจะปวดหัวกับคนประเภทนี้แม้แต่ในโลกตะวันตกก็ไม่ค่อยชอบคนแบบนี้ เช่นกัน..

สิ่งที่ทำแบบนี้ในอังกฤษ เขาเรียก Punk (พั้งค์) พังค์ แปลตรงๆก็คือ ผุพัง เน่า ไร้ค่า แย่ เป็นคำในมติด้านลบ เชิงนามธรรม และ เป็นการเรียกกลุ่มวัยรุ่นในยุคปลาย 70 ที่ทำตัวเป็นขบฏสังคม ต่อต้านนโยบายรัฐบาล และสังคม (โดยเฉพาะวัยรุ่นอังกฤษ)

มีการแสดงออกด้วยการแต่งตัวแบบจัดจ้านขัดระเบียบวินัย เจาะร่างกาย สักตามตัว และนำเสนอบทเพลง เล่นดนตรีด่าสังคมที่พวกเขาเกลียดชัง...เพลง และภาพยนตร์แนวพั้งค์ จะนำเสนอในรูปแบบของเสรีภาพของปัจเจกบุคคล โดยเชื่อว่า ไม่มีสิ่งใดสามารถควบคุม ความเป็นตัวเองได้... และเน้นไปที่การโจมตีกฎของสังคมว่าเป็น"เผด็จการ"ที่ขัดขวางความเป็นปัจเจก ..

การพัฒนาความพั้งค์ อาจจะเริ่มที่เป็นริเบอรัล. และอาจพัฒนาสู่การเป็นคอมมิวนิสต์ก็ได้ และสามารถพัฒนาสู่การเป็นปัจเจกสมบูรณ์ อย่าง อนาธิปไตย (Anarchy)อีกด้วยนะครับ เช่นในกรณีของ สังคมพั้งค์ แบบอังกฤษ เติบโตในแบบเกลียดชังระบบ ต่อต้านเครื่องแบบวินัยแบบสุดลิ่มทิ่มประตู และมักเป็นการเคลื่อนไหวเชิงสัญลักษณ์ ของการ ก่อตั้งขบวนการ #อนาธิปไตย (#Anarchy) หรือการปกครองแบบไม่มีรัฐบาลนั้นเอง

ซึ่งแน่นอนว่า ไม่ประสบความสำเร็จแต่อย่างใด...แต่ความพั้งก็ยังปรากฎในสังคมเสือมทรามตามมุมถนนของตะวันตก รอวันปะทุขึ้นมา....ช่วงๆนึ่ง #พั้งค์ #Punk เคยเป็นกระแสแฟชั่น จนมีหลายคนแต่งตัวตาม และ พัฒนาไปสู่แฟชั่น "อีโม"ซึ่งเป็น ส่วนหนึ่งของ แฟชั่น ฮาร์ดคอร์พั้งค์ และเคยเข้ามาในไทยอยู่ช่วงหนึ่ง (พร้อมกับแฟร์ชั่นทรงผมหนูแทะ แบบ อีพิ้ง สก๊อยธาตุทองซาวน์ นั้นแหล่ะครับ) แต่สุดท้ายวัฒนธรรมพั้งค์ ที่มีความสุดโต่งมาก เมื่อเข้ามาในไทย ก็มีขีดจำกัดที่ยากที่เลียนแบบ และ หายไปตามกาลเวลา

สมัยก่อน ทรงผมพั้งค์จะตั้งได้ ต้องใช้ กาวตราม้าแทนเจลแต่งผม ... คือกลัวมันจะไม่ตั้งไม่แหลมพอนั้นแล...และที่มันไม่ดังในหมู่เยาวชนไทยสมัยก่อน เพราะพั้งค์ เป็นแฟชั่นที่มีค่าใช้จ่ายสูงในไทย ทั้งเครื่องหนัง เครื่องเงิน เครื่องสำอาง การเจาะ การสัก มีมูลค่าที่ต้องจ่ายสูงมาก...เมื่อเทียบกับแฟชั่นแบบอื่นๆ ที่สามารถปรับปลี่ยนได้ตามกาละเทศะ

อีกทั้งการไว้ผมยาวระดับบ่าพอที่จะทำผมทรงพั้งค์ในเยาวชนชายไทยนี่เป็นไปได้ยาก... แม้แต่วัยมหาวิทยาลัย หรือ นักเรียนช่าง เพราะแนวทางสังคมนิยม และระบบโซตัสยังรุนแรง...ขั้วอริตรงข้ามของผมทรงขวานโมฮ๊อค ก็ทรงนักเรียนนี่แหล่ะครับ

คือถ้าไม่รักจริง...ไม่มีใครกล้าแต่งตัวพั้งค์...เพราะ มีนกระทบภาพลักษณ์ อาชีพ และชีวิตมาก อีกทั้งยากที่จะปรับเปลี่ยนเป็นแฟชั่นอื่นเมื่อหมดยุคนิยมพั้งค์

สิ่งที่ทางราชการต้องศึกษา มีแนวโน้มความพยายามสร้างสัญลักษณ์ใหม่ที่เข้ากับบริบทสังคมในปัจจุบัน ทดแทนสัญลักษณ์การเคลื่อนไหว อย่าง Salute #สามนิ้ว อ้างอิงภาพยนตร #hungergames ที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2557... ปัจจุบัน การนำเข้าแนวคิดทั้ง #pride ( #Lgbtq+) และ #punk ถูกมานำ "weaponized"ใหม่ ทดแทน #สงครามเสื้อสี และ #สงครามเชิงสัญลักษณ์ จากภาพยนตร์ .....

ดังนั้นเราต้องระวัง" บริบท " ที่อาจถูกบิดไปสร้างความขัดแย้งขึ้น ในอนาคต เช่นความจัดแย้งด้าน ศาสนาอิสลามที่กระทบด้านความหลากหลายทางเพศ เป็นต้น

ล่าสุดมีคนเขียนบท เอาความ"พั้งค์" ไปเทียบเคียงอิงประวัติศาสตร์ชาติตะวันตก ให้คล้ายการต่อสู้ของ "ขบวนการผิวสี" กับการเรียกร้องพื้นที่ ในโรงเรียน...ซึ่ง ความ"พั้งค์"นั้น แตกต่างจากขบวนผิวสีอย่างมาก

สิ่งที่แตกต่างกันระหว่างกรณีของ"หยก"กับขบวนการผิวสี คือ "หยกคือพั้งค์ที่ ไม่เคารพกติกาใดๆของสังคม" ในขณะที่ขบวนการผิวสี ต้องการเพียง"กติกาเดียวกันในสังคมประเทศ"ซึ่งแตกต่างโดยสิ้นเชิง
แม้ว่าการเคลื่อนไหวทางสงครามแบบวัฒนธรรม ลูกผสม จะยังไม่ประสบความสำเร็จ

แต่เป็นหลักฐานชัดเจนที่ใครบางคนพยายาม "บด"-"ขยี้" สังคมไทยให้แตกแยกละเอียด ทางวัฒนธรรมอย่างชัดเจน