'หมอยง' บอกจากประสบการณ์ 40 ปี 'เด็กเก่ง-เด็กอัจฉริยะ' แต่ควบคุมอารมณ์ไม่ได้!

13 ส.ค.2568 - ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “เด็กเก่ง เด็กอัจฉริยะ แต่ควบคุมอารมณ์ไม่ได้” ระบุว่า ผมในฐานะกุมารแพทย์ ที่ได้ดูแลเด็กมากกว่า 40 ปี และได้ดูแลลูกและหลาน เคยได้ดูแลเด็ก เรียนเก่งหรืออัจฉริยะ แต่ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ โดยทุกคนจะต้องเข้าใจว่ามีความผิดปกติ ขึ้นอยู่กับจะวินิจฉัยเป็นอะไร เช่น ADHA (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) ขาดสมาธิ ควบคุมตัวเองไม่ได้ กลุ่มนี้จะไม่อยู่นิ่ง เกิดอารมณ์หุนหันพลันแล่นได้

อีกกลุ่มหนึ่งคือ autism กลุ่มนี้บางคนเป็นอัจฉริยะ เป็นเลิศ แต่ ปัญหาการปรับตัวทางสังคมและการยับยั้ง), ความผิดปกติของการทำงานของ executive function

กลุ่มที่สำคัญอีกกลุ่มหนึ่งคือกลุ่มที่เรียกว่าระเบิดอารมณ์ (IED = Intermittent Explosive Disorder) นั่นก็เป็นอีกความเป็นไปได้ครับ แต่ IED จะต่างจาก ADHD ตรงที่จุดเด่นคือ การระเบิดอารมณ์รุนแรงซ้ำ ๆ แบบไม่สมส่วนกับสาเหตุ เช่น โกรธหรือก้าวร้าวอย่างรุนแรงในเวลาไม่กี่วินาที ขว้างปาสิ่งของ ตะโกน ด่าทอ หรือทำร้ายผู้อื่น/สิ่งของ หลังเหตุการณ์มักรู้สึกเสียใจหรืออับอาย

เด็กเรียนเก่ง แต่อารมณ์ควบคุมไม่ได้ อาจมีสาเหตุหลายสาเหตุร่วมๆกัน จึงจำเป็น จะต้องได้รับการวินิจฉัย ใน ADHA หรือ สมาธิหลุด ความผิดปกติเกิดจาก dopamine และ norepinephrine ใน prefrontal cortex ส่วน IED จะเกิดจากชีวเคมีที่ผิดปกติคือ การควบคุมอารมณ์ผิดปกติใน amygdala, prefrontal cortex, serotonin

แนวทางการรักษาจำเป็นต้องพบจิตแพทย์ เพื่อให้การวินิจฉัยให้ถูกต้องเพราะในปัจจุบันมียาปรับสมดุลของชีวะเคมีในสมองที่ดี เช่นถ้าเป็น ADHA, IED นอกจากจะรักษาทางจิตบำบัดแล้ว ยาก็ยังมีส่วนช่วยปรับพฤติกรรมให้ดีขึ้น

ขณะนี้ยังได้เห็น เด็กตั้งแต่เกิด มีความเป็นอัจฉริยะและมี Autism ที่เรียนเก่งและประสบความสำเร็จในชีวิต ถ้าได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี และทุกคนเข้าใจ