'อ.วันวิชิต' ชี้สถานการณ์ตะวันออกกลาง หวั่นกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน รบแบบพลีชีพ

1 มี.ค.2569-ผศ.ดร.วันวิชิต บุญโปร่ง อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “Wanwichit Boonprong” เนื้อหาระบุว่า ผมกังวลใจต่อสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะการรบของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน ที่มีความเชื่อว่าการรบแบบพลีชีพ คือเส้นทางเกียรติยศสูงสุดที่อุทิศแด่ “พระเจ้า และประเทศ” ผมมีบทความ และข้อมูลบางส่วน ที่อธิบายถึงพัฒนาการความเชื่อชุดนี้มาขยายความให้อ่านกันนะครับ

“เรื่องราวต้นกำเนิดนี้มีความสำคัญยิ่งกว่าที่เคยเป็นมา

ในขณะที่อิสราเอลยังคงโจมตีโรงงานนิวเคลียร์และฐานทัพของอิหร่านอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน และสหรัฐอเมริกากำลังเตรียมพร้อมที่จะเข้าร่วมในความขัดแย้ง การทำความเข้าใจจิตวิทยาในยามสงครามของอิหร่านอย่างลึกซึ้งจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพราะการยั่วยุอิหร่านให้ทำสงครามเต็มรูปแบบนั้นไม่ใช่แค่การเผชิญหน้ากับศัตรูในภูมิภาคเท่านั้น แต่เป็นการเข้าไปเกี่ยวข้องกับรัฐที่ยึดถือความตายในสมรภูมิเป็นหนทางสู่เกียรติยศมานานแล้ว และมีศักยภาพที่จะเปลี่ยนหลักคำสอนนั้นให้กลายเป็นความรุนแรงที่ไม่สมมาตรและแม้กระทั่งระดับโลก

เรื่องราวของโมฮัมหมัด ฮอสเซน ฟาห์มิเดห์ เด็กชายวัย 13 ปี ซึ่งผมเล่าไว้ในหนังสือของผมเรื่อง “ราคาแห่งสวรรค์” นั้น ได้แสดงให้เห็นถึงการเกิดขึ้นของหลักคำสอนนี้ใกล้กับชายแดนอิหร่าน-อิรัก ในเดือนตุลาคม ปี 1980 ขณะที่กองกำลังอิรักรุกคืบเข้าสู่เมืองคอร์รัมชาห์ของอิหร่าน มีรายงานว่าฟาห์มิเดห์ดึงสลักระเบิดมือและกระโดดเข้าไปอยู่ใต้รถถังของอิรัก รถถังถูกทำลาย และชีวิตของฟาห์มิเดห์ก็จบลงเช่นกัน

การกระทำนั้นในไม่ช้าก็มีความสำคัญมากกว่าการหยุดรถถังเพียงคันเดียว มือระเบิดฆ่าตัวตายคนแรกที่ถูกบันทึกไว้ในตะวันออกกลางในไม่ช้าก็กลายเป็นตำนานโดยผู้นำของอิหร่าน อยาตอลลาห์ โคมัยนี ประกาศให้เขาเป็นวีรบุรุษแห่งชาติ มีการสร้างอนุสาวรีย์ เปลี่ยนชื่อถนน มีแสตมป์ที่มีรูปหน้าของเขา เรื่องราวของเขาถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ โทรทัศน์ และคำสอนทางศาสนา ร่างกายของเขากลายเป็นสัญลักษณ์ ไม่ใช่แค่สำหรับประเทศที่ถูกปิดล้อม แต่สำหรับรูปแบบใหม่ของสงครามด้วย

การเสียชีวิตของเขาเป็นจุดเริ่มต้นของบางสิ่งที่มืดมนและยั่งยืน การเสียสละของฟาห์มิเดห์ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นเหตุการณ์ผิดปกติที่น่าเศร้า แต่กลับกลายเป็นสัญญาณ สัญลักษณ์ของสิ่งที่กลายเป็นการยอมรับการพลีชีพเป็นเครื่องมือทางยุทธศาสตร์ของอิหร่าน กองกำลังบาซิช ซึ่งเป็นการระดมพลชายหนุ่มและเด็กชายของอิหร่าน ถูกสร้างขึ้นโดยเน้นการยกย่องการเสียสละเช่นนี้ รายงานกล่าวถึงอาสาสมัครวัยรุ่นที่ถูกส่งไปกวาดล้างสนามทุ่นระเบิดด้วยร่างกายของพวกเขา บางครั้งสวมกุญแจพลาสติกไว้รอบคอ ซึ่งอ้างว่าเป็น “กุญแจสู่สวรรค์” และถึงแม้จะพิสูจน์ได้ยากว่ากุญแจเหล่านั้นมีอยู่จริง แต่ความจริงก็คือ หลายคนเชื่อว่ามีการแจกจ่ายกุญแจเหล่านั้น ในสิ่งที่เรียกว่า “การโฆษณาชวนเชื่อด้วยการกระทำ” คำเปรียบเทียบเช่นนี้ถูกนำมาใช้เป็นอาวุธ

บทเรียนที่อิหร่านได้รับจากสงครามกับอิรักนั้นเป็นทั้งด้านศาสนาและด้านยุทธวิธี ด้วยข้อจำกัดในการเข้าถึงอาวุธขั้นสูงและความทุกข์ทรมานภายใต้มาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศ อิหร่านได้เปลี่ยนจุดอ่อนทางยุทธศาสตร์ให้กลายเป็นความแข็งแกร่งทางอุดมการณ์ พวกเขาเปลี่ยนมุมมองต่อความตายไม่ใช่ในฐานะความพ่ายแพ้ แต่เป็นการก้าวข้ามขีดจำกัด ด้วยเหตุนี้ จึงเกิดแบบจำลองการพลีชีพที่แพร่กระจายไปทั่วตะวันออกกลาง เริ่มแรกถูกนำไปใช้โดยมือระเบิดชาวอิหร่านในเลบานอน จากนั้นก็ถูกนำไปใช้โดยฮิซบอลลาห์เอง และต่อมาก็แพร่ระบาดไปยังกลยุทธ์ของฮามาสในปาเลสไตน์ ในที่สุด มือระเบิดพลีชีพก็กลายเป็นบรรทัดฐานในคลังอาวุธและกลยุทธ์ของเครือข่ายความรุนแรงญิฮาดระดับโลกที่ได้กำหนดรูปแบบศตวรรษที่ 21”

ครับ ขอให้สงครามอย่าขยายตัว ลุกลามไปมากกว่านี้เลยครับ

หมายเหตุ : อ้างอิงจาก https://aoav.org.uk/…/the-martyrs-logic-why-provoking…/