'ผู้เชี่ยวชาญพลังงาน' เตือนวิกฤตพลังงานโลก ท่าเรือ Fujairah ถูกโจมตี ไทยยังเปราะบาง

18 มี.ค.2569 - นายภาณุรัช ดำรงไทย ประธานยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและนวัตกรรม พรรคไทยก้าวใหม่ และผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการขุดเจาะระดับโลก โพสต์เฟซบุ๊ก เรื่อง วิเคราะห์วิกฤตพลังงานโลก : เมื่อท่าเรือ Fujairah ถูกโจมตี และจุดสกัดสำคัญของอุปทานน้ำมัน Murban มีเนื้อหาดังนี้

เมื่อวานขณะที่ผมอยู่ระหว่างการสัมภาษณ์ทางโทรทัศน์แห่งหนึง มีรางงานข่าวด่วนว่า ท่าเรือ และจุดส่งออกน้ำมันดิบที่สำคัญของ UAE เมือง Fujairah ถูกโจมตี เป็นเรื่องที่น่ากังวลครับ

ล่าสุดมีรายงานข่าวสถานการณ์ความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับการโจมตีจากอิหร่าน ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อ ท่าเรือ Fujairah ของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) จนทำให้ ADNOC (บริษัทน้ำมันแห่งชาติของ UAE) ต้องประกาศระงับการดำเนินการ (Halt operations) และหยุดการโหลดน้ำมันดิบ Murban ชั่วคราว เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ความขัดแย้งระดับภูมิภาค แต่คือ "คลื่นกระแทก" ที่จะส่งผลถึงความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทยโดยตรงครับ

มาทำความเข้าใจภาพรวมและผลกระทบทีละประเด็นกันครับ:

1.ปริมาณการส่งออกน้ำมันจากตะวันออกกลาง และความสำคัญของ Fujairah
ตะวันออกกลางคือเส้นเลือดใหญ่ของพลังงานโลก โดยปกติภูมิภาคนี้มีการส่งออกน้ำมันดิบรวมกันเกือบ 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน ท่าเรือ Fujairah มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์อย่างยิ่งยวด เพราะตั้งอยู่ "นอกช่องแคบฮอร์มุซ" (Strait of Hormuz) จึงเปรียบเสมือนทางออกฉุกเฉินและฮับการขนส่งทางทะเลที่สำคัญ
ปกติแล้ว ท่าเรือแห่งนี้รับผิดชอบการโหลดน้ำมันดิบ Murban สูงถึง 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน การประกาศระงับปฏิบัติการของ ADNOC จึงหมายถึงการดึงอุปทานน้ำมันปริมาณมหาศาลนี้ออกจากตลาดโลกในทันที ท่ามกลางภาวะที่ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) พุ่งเข้าใกล้ระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

2. Murban Oil คืออะไร? ทำไมโลกต้องง้อ?
หลายคนอาจสงสัยว่า Murban Oil มีความสำคัญอย่างไร? Murban คือน้ำมันดิบเกรดพรีเมียม เป็น "น้ำมันดิบชนิดเบาและมีกำมะถันต่ำ" (Light, low-sulfur grade) ซึ่งเป็นที่ต้องการสูงมากของโรงกลั่นทั่วโลก เพราะสามารถนำไปกลั่นเป็นน้ำมันสำเร็จรูปมูลค่าสูง (เช่น เบนซินและดีเซล) ได้ในปริมาณมากและต้นทุนต่ำ
นอกจากนี้ Murban ยังถือเป็นเกรดน้ำมันมาตรฐาน (Pricing Benchmark) ของตะวันออกกลาง การหยุดส่ง Murban crude จึงทำให้โรงกลั่นทั่วโลกต้องวิ่งเต้นหาแหล่งน้ำมันอื่นทดแทน ส่งผลให้เกิดภาวะตึงตัวในตลาดทันที

3.ทางออกที่เหลืออยู่ (Alternative Routes) ตีบตันลง
เมื่อการส่งออกผ่าน Fujairah สะดุด และช่องแคบฮอร์มุซเต็มไปด้วยความเสี่ยงจากภัยสงคราม ทางเลือกในการส่งออกน้ำมันของตะวันออกกลางจึงเหลือน้อยลงมาก
หนึ่งในทางออกหลักที่เหลืออยู่คือการขนส่งทางบกผ่าน East-West Pipeline ของซาอุดีอาระเบีย (Saudi Aramco) ที่ขนส่งน้ำมันจากฝั่งอ่าวเปอร์เซียตัดข้ามประเทศไปออกที่ทะเลแดง (Red Sea) เพื่อเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ แต่ความน่ากังวลคือ ปัจจุบันมีรายงานว่าท่อส่งน้ำมันดังกล่าวต้องรับภาระหนักจนเข้าใกล้ระดับ "เต็มกำลังการผลิต" (Near full capacity) ไปแล้ว หากสถานการณ์ยืดเยื้อ นี่จะเป็นคอขวดที่อันตรายมากต่ออุปทานน้ำมันโลก

4.ผลกระทบต่อประเทศไทย: ความห่วงใยจากมุมมองนักวิชาการ
ในฐานะประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางในสัดส่วนที่สูงเกินกว่า 50% วิกฤตครั้งนี้เป็นเรื่องที่น่ากังวลใจอย่างยิ่งสำหรับไทยครับ :
โรงกลั่นในบ้านเราหลายแห่งออกแบบมาให้เหมาะสมกับการกลั่นน้ำมันดิบชนิดเบาอย่าง Murban การขาดแคลนและราคาพรีเมียมที่พุ่งสูงขึ้น จะกระทบต่อต้นทุนการกลั่น (Refining margin) โดยตรง

บทสรุป:
วิกฤตที่ท่าเรือ Fujairah ครั้งนี้ เป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนว่า "ความมั่นคงทางพลังงาน (Energy Security)" ของไทยมีความเปราะบางเพียงใดในยุคแห่งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ภาครัฐและเอกชนจำเป็นต้องจับตาสถานการณ์นี้อย่างใกล้ชิดแบบวันต่อวัน การเตรียมแผนสำรองฉุกเฉิน (Contingency Plan) การกระจายความเสี่ยงแหล่งนำเข้าน้ำมัน และการบริหารสต็อกน้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์ คือวาระเร่งด่วนที่สุดในเวลานี้ครับ

ด้วยความห่วงใย
(นักวิชาการด้านพลังงาน)
อ้างอิงข้อมูล:
• https://fujairahport.ae/about-us/
• https://thedeepdive.ca/oil-loading-halted-at-uaes.../
#วิกฤตพลังงาน #Fujairah #MurbanOil #ราคาน้ำมัน #เศรษฐกิจไทย #EnergySecurity #ADNOC #วิเคราะห์พลังงานโลก