สหรัฐฯ-อิหร่านประกาศข้อตกลงสันติภาพพร้อมยุติปฏิบัติการทางทหารอย่างถาวร

สหรัฐอเมริกาและอิหร่านบรรลุข้อตกลงสันติภาพและยุติปฏิบัติการทางทหารทันทีและถาวรในทุกแนวรบ รวมถึงเลบานอน นับถอยหลังการสิ้นสุดของสงครามในตะวันออกกลางที่ยาวนานกว่าสามเดือน

รองประธานาธิบดีเจ.ดี. แวนซ์, ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ (Photo by CHIP SOMODEVILLA / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / Getty Images via AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 15 มิถุนายน 2569 กล่าวว่า สงครามตะวันออกกลางถึงคราวสิ้นสุดเสียที เมื่อสหรัฐอเมริกาและอิหร่านสามารถบรรลุข้อตกลงสันติภาพและยุติปฏิบัติการทางทหารทันทีและถาวรในทุกแนวรบ รวมถึงเลบานอน

การประกาศเบื้องต้นจากปากีสถานซึ่งเป็นผู้ไกล่เกลี่ยได้รับการยืนยันอย่างรวดเร็วจากรัฐบาลวอชิงตันและเตหะราน ขณะที่พิธีลงนามอย่างเป็นทางการมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 19 มิถุนายน ที่สวิตเซอร์แลนด์

"ข้อตกลงกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเสร็จสมบูรณ์แล้ว" ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา เนื่องในโอกาสวันเกิดครบรอบ 80 ปีของตนเอง

"ข้าพเจ้าขออนุญาตเปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่เสียค่าธรรมเนียม และในขณะเดียวกันก็อนุญาตให้ยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ โดยทันที"

"เรือทั่วโลก สตาร์ทเครื่องยนต์ได้เลย"

"บริโภคน้ำมันกันตามสะดวก!" ทรัมป์กล่าว

ไม่นานหลังจากนั้น คาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศของอิหร่าน กล่าวในรายการโทรทัศน์ว่า ข้อตกลงนี้ยุติสงครามระหว่างสองประเทศโดยทันที และพวกเขาจะเจรจากันภายในสองเดือนเพื่อหาข้อตกลงขั้นสุดท้าย

เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนหน้านี้ รัฐบาลเตหะรานเพิ่งสาบานว่าจะตอบโต้การโจมตีของอิสราเอลต่อกลุ่มฮิซบุลเลาะห์ในชานเมืองเบรุต ซึ่งคุกคามที่จะทำให้ข้อตกลงล่าช้าออกไป

แต่ต่อมาในวันเดียวกัน นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน ได้ประกาศว่า "ทั้งสองฝ่ายยินยอมยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบโดยทันทีและถาวร รวมถึงในเลบานอน"

เขากล่าวขอบคุณผู้นำของกาตาร์, ซาอุดีอาระเบีย และตุรเคีย สำหรับการสนับสนุนในความพยายามไกล่เกลี่ย

อย่างไรก็ตาม เนื้อหาของข้อตกลงซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการเจรจาที่ตึงเครียดหลายสัปดาห์และการข่มขู่เป็นระยะจากทรัมป์ว่าจะเกิดการสู้รบครั้งใหม่หากอิหร่านไม่บรรลุข้อตกลง ยังคงไม่ชัดเจน

สำนักข่าวอิหร่านรายงานว่า สหรัฐฯ จะปล่อยสินทรัพย์ที่ถูกอายัดไว้ 12,000 ล้านดอลลาร์ให้กับอิหร่านก่อนเริ่มการเจรจา

แถลงการณ์ดังกล่าวอ้างถึงบันทึกความเข้าใจ 14 ข้อระหว่างสองประเทศ ซึ่งระบุว่า "จะมีการปล่อยสินทรัพย์ของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้ 24,000 ล้านดอลลาร์ในช่วงระยะเวลาการเจรจา 60 วัน ที่จะเริ่มต้นหลังจากลงนามในบันทึกความเข้าใจ"

ฝ่ายบริหารของทรัมป์ไม่ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรายละเอียดของข้อตกลงในทันที ซึ่งอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งได้ เนื่องจากสหรัฐฯ กำลังเร่งดำเนินการเพื่อยุติความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์และจัดการกับคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่านซึ่งเชื่อกันว่าถูกฝังไว้เพื่อหลบหลีกการโจมตีของสหรัฐฯ เมื่อปีที่แล้ว

ทั้งนี้ การประกาศข้อตกลงดังกล่าวได้รับการต้อนรับด้วยความโล่งใจและความหวังในระดับนานาชาติว่าจะยุติความขัดแย้งได้อย่างยั่งยืน

อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวว่านี่เป็นก้าวสำคัญในการแก้ไขสงครามตะวันออกกลาง

สหราชอาณาจักร, ฝรั่งเศส, เยอรมนี และอิตาลี กล่าวว่าพวกเขามีความพร้อมที่จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน และจะทำงานร่วมกับสหรัฐฯ, อิหร่าน และพันธมิตรในภูมิภาค โดยจะใช้โอกาสนี้เพื่อรักษาโมเมนตัมและบรรลุข้อตกลงทางการทูตระยะยาว

การปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจไปทั่วโลก ตั้งแต่ราคาก๊าซที่สูงขึ้นซึ่งกระตุ้นให้เกิดภาวะเงินเฟ้อในสหรัฐฯ และประเทศอื่นๆ อีกมากมาย และทำให้ห่วงโซ่อุปทานสินค้าเช่นปุ๋ย เกิดการติดขัด

"สิ่งที่เราจะทำได้คือลดต้นทุนพลังงาน ไม่ใช่แค่ตอนนี้ แต่ในระยะยาว และสร้างกลไกแห่งความเจริญรุ่งเรืองที่แท้จริงในตะวันออกกลาง" รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ เจ.ดี. แวนซ์ กล่าวกับฟ็อกซ์นิวส์

เขากล่าวว่าเขาวางแผนที่จะเข้าร่วมการลงนามข้อตกลงสันติภาพ ซึ่งกำหนดจะจัดขึ้นที่เจนีวา และเป็นไปได้ที่ทรัมป์จะไปด้วย

วันอาทิตย์ถือเป็นวันที่ผันผวน โดยในตอนเช้าทรัมป์กล่าวโทษอิสราเอลอย่างโกรธเคืองสำหรับการล่าช้าในการลงนามข้อตกลงเพราะยังคงโจมตีทางอากาศในเบรุต

ในการสัมภาษณ์ ทรัมป์ได้แสดงความไม่พอใจต่อนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล โดยกล่าวว่า "ผมโกรธมาก ผมบอกเขาไปแล้ว"

ครั้งล่าสุดที่อิสราเอลโจมตีชานเมืองเบรุต ได้จุดชนวนให้เกิดการสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งต่อการหยุดยิงที่คงอยู่มาตั้งแต่เดือนเมษายน โดยอิหร่านยิงขีปนาวุธตอบโต้ และอิสราเอลก็ตอบโต้ด้วยการโจมตี

รัฐบาลเตหะรานเรียกร้องมานานแล้วว่าข้อตกลงใดๆ ที่จะยุติสงครามจะต้องรวมถึงความขัดแย้งคู่ขนานในเลบานอนด้วย ซึ่งอิสราเอลกำลังดำเนินปฏิบัติการต่อต้านกลุ่มฮิซบุลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน

สงครามเริ่มต้นขึ้นในปลายเดือนกุมภาพันธ์ ด้วยการโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ซึ่งอิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีอิสราเอลและพันธมิตรของสหรัฐฯ ในภูมิภาค รวมถึงการปิดกั้นการจราจรทางเรือในช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติทั่วโลก

จากนั้นสหรัฐฯ ตอบโต้ด้วยการปิดกั้นการจราจรทางเรือไปยังท่าเรือของอิหร่าน

ระหว่างการเจรจา ฝ่ายที่ทำสงครามได้เปิดเผยข้อมูลที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับเนื้อหาของข้อตกลง เนื่องจากแต่ละฝ่ายพยายามแสดงให้เห็นว่าตนเองเป็นฝ่ายได้เปรียบหลังสงคราม

รัฐบาลเตหะรานยืนยันว่าจะยังคงควบคุมช่องแคบที่สำคัญนี้ต่อไป แต่สหรัฐฯ กล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่านี่เป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันอาทิตย์ว่า เส้นทางเดินเรือจะเปิดทันทีหลังจากพิธีลงนามในสวิตเซอร์แลนด์.