ตัวแทนกลุ่มตาลีบัน พบสหภาพยุโรปเป็นครั้งแรกเพื่อหารือเกี่ยวกับการเนรเทศ

แม้ว่ารัฐบาลตาลีบันจะไม่ได้รับการยอมรับจากสหภาพยุโรปอย่างเป็นทางการ แต่ตัวแทนจากคณะกรรมาธิการยุโรปและประเทศสมาชิกได้ให้การต้อนรับคณะผู้แทนจากรัฐบาลตาลีบันในกรุงบรัสเซลส์เมื่อวันอังคาร เพื่อหารือเกี่ยวกับการอพยพ

โฆษกคณะกรรมาธิการยุโรปแถลงว่า การประชุมมุ่งเน้นไปที่การระบุตัวผู้ที่จะถูกส่งตัวกลับประเทศ การออกเอกสารเดินทาง และการเนรเทศเป็นหลัก การเยือนครั้งนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชน

ผู้แทนกลุ่มตาลีบันห้าคนเดินทางมาเยือนตามคำเชิญของคณะกรรมาธิการยุโรป แม้ว่ากรุงบรัสเซลส์จะยังไม่ให้การยอมรับรัฐบาลตาลีบันอย่างเป็นทางการก็ตาม การหารือมีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันการเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายเข้าสู่สหภาพยุโรป และอำนวยความสะดวกสำหรับประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปในการเนรเทศไปยังอัฟกานิสถาน นี่เป็นการเยือนกรุงบรัสเซลส์ครั้งแรกของตัวแทนตาลีบัน ตามแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้ คณะผู้มาเยือนได้รับวีซ่าแบบวันเดียว

ผู้แทนจากอัฟกานิสถานนำโดย อับดุล กาฮาร์ บัลคี-โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของรัฐบาลตาลีบัน ภายหลังการเจรจา เขาโพสต์บนแพลตฟอร์ม X ว่า “มีความหวังว่าการเยือนครั้งนี้จะเปิดช่องทางใหม่ ๆ สำหรับความร่วมมือเชิงบวก เสริมสร้างกระบวนการแก้ไขปัญหาของชาวอัฟกานิสถานในต่างแดน และพัฒนาบรรยากาศความร่วมมือบนพื้นฐานของความเคารพซึ่งกันและกัน และผลประโยชน์ร่วมกันให้ดียิ่งขึ้น”

หลังจากที่กองกำลังชาติตะวันตกเข้าไปมีบทบาทในอัฟกานิสถานเป็นเวลาหลายปี กลุ่มตาลีบันซึ่งเป็นกลุ่มอิสลามหัวรุนแรงได้ยึดอำนาจในอัฟกานิสถานเมื่อเดือนสิงหาคม 2021 และประกาศจัดตั้งรัฐอิสลาม นับแต่นั้นมาพวกเขาได้บังคับใช้การตีความศาสนาอิสลามอย่างเคร่งครัดผ่านกฎหมายที่เข้มงวด อย่างเช่น ผู้หญิงในอัฟกานิสถานต้องคลุมใบหน้าเกือบทั้งหมดเมื่ออยู่นอกบ้าน และถูกห้ามเข้าสถานที่สาธารณะหลายแห่ง หรือการศึกษาสำหรับเด็กหญิงก็สิ้นสุดลงเมื่ออายุครบสิบสองปี เป็นต้น

มาลาลา ยูซาฟไซ-นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสตรีชาวปากีสถานและผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ กล่าวว่า เธอรู้สึก “ตกใจและไม่สบายใจอย่างยิ่ง” กับคำเชิญของสหภาพยุโรป เธอวิจารณ์กลุ่มตาลีบันที่ “กีดกันผู้หญิงและเด็กหญิงออกจากชีวิตสาธารณะ” นักรบตาลีบันเคยยิงมาลาลา ซึ่งรณรงค์เรื่องการศึกษาของเด็กหญิง เข้าที่ศีรษะเมื่อเดือนตุลาคม 2012 ที่บ้านเกิดของเธอในหุบเขาสวัต ประเทศปากีสถาน เธอรอดชีวิตมาได้แต่ก็บาดเจ็บสาหัส

เฟเรสธา อับบาซี-จากฮิวแมนไรท์วอทช์ กล่าวหาประเทศในสหภาพยุโรปว่าบ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของตนเอง “โดยการประณามและเรียกร้องความรับผิดชอบต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนของกลุ่มตาลีบัน ในขณะเดียวกันก็ร่วมมือกับกลุ่มตาลีบันในการส่งชาวอัฟกานิสถานกลับประเทศโดยบังคับ”

พรรคฝ่ายซ้ายในรัฐสภายุโรปเรียกการประชุมครั้งนี้ว่าเป็นเรื่อง “น่าอับอาย” โอซเลม เดมิเรล-สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคฝ่ายซ้าย วิจารณ์เหตุการณ์นี้ โดยกล่าวว่ามันแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า “ไม่มีมาตรการใดที่น่าเคลือบแคลงเกินกว่านี้อีกแล้ว” เพื่ออำนวยความสะดวกในการเนรเทศ เธอกล่าวเสริมว่า “สิทธิในการลี้ภัยกำลังถูกพลิกกลับด้าน และผู้ที่แสวงหาการคุ้มครองกำลังถูกส่งตัวกลับไปเผชิญกับระบอบการปกครองที่ไร้มนุษยธรรม”

โฆษกของคณะกรรมาธิการยุโรปเปิดเผยว่า การประชุมซึ่งจัดขึ้นใน “ระดับเทคนิค” นั้น จัดขึ้นตามคำขอของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและประเทศในกลุ่มเชงเกน เพื่อเปิดโอกาสให้พวกเขา “สร้างความสัมพันธ์กับทางการของกลุ่มตาลีบัน” ตามที่โฆษกกล่าว มีประเทศสมาชิก 15 ประเทศเข้าร่วมการประชุม ซึ่งมีคณะกรรมาธิการและสวีเดนเป็นประธาน

ก่อนหน้านี้ตัวแทนจากสหภาพยุโรปเคยเจรจาเรื่องการเนรเทศระหว่างการเยือนอัฟกานิสถาน โดยครั้งล่าสุดคือในเดือนมกราคม การเนรเทศเป็นความรับผิดชอบของประเทศสมาชิก แต่คณะกรรมาธิการสามารถให้ความช่วยเหลือในการประสานงานได้

“ความเป็นไปได้ในการส่งตัวผู้ที่ไม่มีสิทธิ์พำนักอยู่ในประเทศอย่างถูกกฎหมายกลับประเทศต้นทาง เป็นรากฐานสำคัญของระบบการลี้ภัยและการย้ายถิ่นฐานที่น่าเชื่อถือและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ” โยฮัน ฟอร์สเซลล์-รัฐมนตรีกระทรวงการย้ายถิ่นฐานของสวีเดน กล่าวภายหลังการเจรจา

ในเยอรมนี มีชาวอัฟกานิสถานมากกว่าหนึ่งร้อยคนถูกเนรเทศออกนอกประเทศตั้งแต่ปี 2024 แม้ว่ารัฐบาลเยอรมนีจะไม่ยอมรับกลุ่มตาลีบันว่าเป็นรัฐบาลอัฟกานิสถานโดยชอบธรรมก็ตาม โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกล่าวในกรุงเบอร์ลินเมื่อวันจันทร์ว่า ได้มีการหารือกันเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เพื่อ “เพิ่มจำนวนการเนรเทศอย่างมีนัยสำคัญ” ตามข้อมูลจากสำนักงานสถิติของสหภาพยุโรป ระหว่างปี 2013-2024 ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปได้รับคำขอลี้ภัยจากชาวอัฟกานิสถานประมาณหนึ่งล้านคน แต่ได้รับอนุมัติเพียงครึ่งหนึ่งของจำนวนนั้น.