สเปนมืดมิด ปรากฏการณ์สุริยุปราคาเคลื่อนตัวลงใต้จากอาร์กติก

กลางวันกลายเป็นกลางคืนชั่วครู่ในสเปน ขณะที่ผู้คนได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกในรอบกว่าศตวรรษซึ่งทำให้ประเทศตกอยู่ในความมืดมิดที่น่าขนลุกของปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่ง

ช่วงต่างๆ ของสุริยุปราคาเต็มดวงที่มองเห็นได้จากท้องฟ้าในสเปน เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม (Photo by Cesar MANSO / AFP)

ปรากฏการณ์คล้ายแหวนเพชรปรากฏขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์เริ่มโผล่พ้นดวงจันทร์หลังจากเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ดังที่เห็นจากเมืองเบอร์ลังกา เด ดูเอโร ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงมาดริดของสเปนไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 240 กิโลเมตร เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม (Photo by Oscar DEL POZO / AFP)

ผู้คนแสดงปฏิกิริยาขณะชมสุริยุปราคาเต็มดวงจากท่าเรือตาร์ราโกนา ทางตะวันออกเฉียงเหนือของสเปน เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม (Photo by Josep LAGO / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 13 สิงหาคม 2569 กล่าวว่า เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกในรอบกว่าศตวรรษ ทำให้ประเทศสเปนตกอยู่ในความมืดมิดอันน่าขนลุกของปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่ง

แสงเรืองรองของโคโรนาชั้นนอกของดวงอาทิตย์ที่ส่องประกายออกมาจากขอบของดวงจันทร์ที่มืดมิด ทำให้ผู้คนจำนวนมากต่างส่งเสียงอุทานและโห่ร้องด้วยความประหลาดใจ เพียง 90 นาทีหลังจากที่มันปรากฏขึ้นครั้งแรกในแถบอาร์กติกอันห่างไกลทางตอนเหนือของรัสเซีย

สุริยุปราคาครั้งนี้ซึ่งเป็นครั้งแรกในทวีปยุโรปนับตั้งแต่ปี 2006 ได้ทอดเงาผ่านบางส่วนของกรีนแลนด์ แล้วเคลื่อนตัวลงใต้ไปทับเมืองเคฟลาวิกซึ่งอยู่ห่างจากเมืองหลวงของไอซ์แลนด์ประมาณ 50 กิโลเมตร จากนั้นจึงโค้งข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกไปยังทางตอนเหนือของสเปน

ไอซ์แลนด์ไม่ได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงมาตั้งแต่ปี 1433 และครั้งต่อไปจะเกิดขึ้นอีกในปี 2196

ในสเปน เงาของดวงจันทร์เคลื่อนตัวเฉียงเป็นเส้นแคบๆ จากชายฝั่งทางเหนือไปยังหมู่เกาะบาเลอริก ซึ่งนักท่องเที่ยวและพลเมืองในพื้นที่จำนวนมากสวมชุดว่ายน้ำและแว่นตากันแสงมารวมตัวกันบนชายหาดเพื่อรอชมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

แว่นตาสำหรับชมสุริยุปราคาเป็นที่ต้องการอย่างมาก เนื่องจากสามารถมองเห็นสุริยุปราคาบางส่วนได้ทั่วทั้งยุโรป รวมถึงแคนาดา, ทางตอนเหนือของสหรัฐอเมริกา และทางตะวันตกเฉียงเหนือของแอฟริกา

บนยอดเขาปิกดูมิดี (Pic du Midi) ในเทือกเขาพิเรนีสของฝรั่งเศส เมฆหนาทึบได้แยกตัวออกก่อนเกิดสุริยุปราคาเพียงไม่กี่นาที ทำให้ผู้คนได้เห็นปรากฏการณ์อันน่าตื่นตาตื่นใจนี้ ซึ่งดึงดูดผู้คนจำนวนมากในลอนดอน, ปารีส และทั่วทั้งทวีปยุโรปด้วย

ตลอดประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ สุริยุปราคาและจันทรุปราคาได้ก่อให้เกิดความประหลาดใจ, ความหวาดกลัว และความเคารพยำเกรง จากภาวะการหยุดยั้งธรรมชาติไว้ชั่วขณะ

แกนมืดของเงาหรือ "อัมบรา (umbra)" ที่เกิดจากการเรียงตัวกันของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์สร้างช่วงเวลาพลบค่ำที่อุณหภูมิจะลดลง, เงาจะปรากฏขึ้นในมุมที่แปลกประหลาด และสัตว์บางชนิดจะหลับใหล

แต่ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเพียงชั่วครู่และกินเวลาเพียงไม่กี่นาที โดยเงาของดวงจันทร์เคลื่อนที่ผ่านพื้นผิวโลกด้วยความเร็วประมาณ 3,430 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตามข้อมูลจากหอดูดาวปารีส

สุริยุปราคาบางส่วนซึ่งเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์เริ่มและสิ้นสุดการเคลื่อนที่ผ่านเส้นทางของดวงอาทิตย์ ทำให้แสงของดวงอาทิตย์ลดลง กินเวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 45 นาที

เหตุการณ์นี้ซึ่งถ่ายทอดสดโดยทั้ง NASA และองค์การอวกาศยุโรป เปิดโอกาสให้นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาชั้นบรรยากาศและชั้นนอกสุดของดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นโอกาสอันหาได้ยากในการค้นหาความลับเกี่ยวกับลมสุริยะและสนามแม่เหล็กของดวงดาว

มีความกังวลว่าฝนอาจทำให้ช่วงเวลาสำคัญนี้สูญเสียไปในภูมิภาคเวสต์ฟยอร์ดส์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของไอซ์แลนด์

แต่ผู้คนนับหมื่นทั้งนักท่องเที่ยวและคนท้องถิ่นต่างได้รับรางวัลตอบแทน เมื่อประเทศแห่งนี้ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องภูมิประเทศที่ขรุขระของภูเขาไฟที่ยังปะทุอยู่, ทุ่งลาวา, ธารน้ำแข็ง และแสงเหนือที่ปรากฏให้เห็นเป็นครั้งคราว ได้มืดมิดลง

ขณะที่ท้องฟ้าแจ่มใสช่วยให้มองเห็นได้ชัดเจนในสเปน แม้ว่าจะมีความกังวลเกี่ยวกับอุณหภูมิที่สูงและความเสี่ยงจากไฟป่าที่ยังคงมีอยู่ก็ตาม

ความตื่นเต้นเกี่ยวกับสุริยุปราคาที่ครอบงำสเปนทำให้รัฐบาลคาดการณ์ว่านักท่องเที่ยวจะเพิ่มขึ้นเกือบ 450,000 คน และอาจนำมาซึ่งการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยมูลค่าประมาณ 347 ล้านยูโร

เฟอร์นันโด แกรนด์-มาร์ลาสกา รัฐมนตรีมหาดไทยสเปนกล่าวว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจเกือบ 25,000 นายถูกระดมกำลังเพื่อรักษาความเรียบร้อยให้แน่ใจว่าเหตุการณ์พิเศษนี้จะดำเนินไปอย่างราบรื่น

"เส้นทางของสุริยุปราคาเต็มดวงนั้นแคบมาก และมีความกว้างเพียงไม่กี่ร้อยกิโลเมตรเท่านั้น นั่นคือสิ่งที่พิเศษสำหรับสเปน เพราะเส้นทางของสุริยุปราคาเต็มดวงพาดผ่านคาบสมุทรสเปนแบบเน้นๆเลยทีเดียว" เกรแฮม โจนส์ นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์และนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษระบุ

ทั้งนี้ สุริยุปราคาเต็มดวงจะเกิดขึ้นอีกครั้งทางตอนใต้ของสเปนและตอนเหนือของแอฟริกาในเดือนสิงหาคมปี 2027 ขณะที่สุริยุปราคาแบบวงแหวนซึ่งเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์มีขนาดไม่ใหญ่พอที่จะบดบังดวงอาทิตย์ได้อย่างสมบูรณ์นั้น จะเกิดขึ้นที่คาบสมุทรไอบีเรียในปี 2028.