
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สัญญาว่าจะจัดหาน้ำมันดีเซลราคาถูกจากรัสเซียให้แก่เกษตรกรชาวอเมริกัน เรือบรรทุกน้ำมันออกเดินทางจากรัสเซียแล้ว แต่ไปไม่ถึงฝั่ง ทำไมข้อตกลงสุดอลังการของเขาจึงล้มเหลว และใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์?
เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2026 ทรัมป์ประกาศเรื่อง “ยิ่งใหญ่” ตามสไตล์ของเขา “ประกาศครั้งสำคัญมาก” ของเขาคือ ปูตินจะจัดหาน้ำมันดีเซลให้สหรัฐฯ จำนวน 300,000 ตัน “เกษตรกร ผู้เลี้ยงปศุสัตว์ และคนขับรถบรรทุก” จะได้รับประโยชน์
การประกาศที่โอ้อวดและความล้มเหลวอย่างน่าตกใจนั้น ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับทรัมป์ สิบปีที่ผ่านมาและสองสมัยในตำแหน่งประธานาธิบดีได้แสดงให้เห็นแล้ว เขาต้องการยุติสงครามในยูเครนภายในวันเดียว แต่ในกรณีของ “ข้อตกลงน้ำมันดีเซล” นี้ มีช่องว่างที่น่าสยองระหว่างความหวังและความเป็นจริง
ในขณะที่ทรัมป์กำลังพูดถึงข้อตกลงซื้อดีเซลจากรัสเซียอย่างออกหน้าออกตา สถานการณ์ของประธานาธิบดีสหรัฐฯ กลับไม่ค่อยดีนัก พรรครีพับลิกันของเขากำลังจะสูญเสียเสียงข้างมากในสภาคองเกรสในการเลือกตั้งกลางเทอมที่จะมาถึง การแข่งขันในหลายรัฐสำคัญกำลังสูสีกันอย่างมาก ความพ่ายแพ้ของทรัมป์-ซึ่งในที่สุดก็เกิดขึ้นจริง-นั้นใกล้เข้ามาแล้ว
สาเหตุหลักคือ ราคาอาหารที่สูงขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่สูงเป็นประวัติการณ์ เนื่องจากการแทรกแซงของอิหร่านในช่องแคบฮอร์มูซได้ลดการส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงจากภูมิภาคอ่าวลงอย่างมาก ในขณะที่ความต้องการยังคงสูงอย่างต่อเนื่อง ราคาสินค้าจึงสูงขึ้น ดังนั้นทรัมป์จึงคิดหาวิธีช่วยเหลือตัวเองและชาวอเมริกันให้พ้นจากสถานการณ์คับขัน แผนการคือ การนำเข้าดีเซลจากรัสเซีย ซึ่งถูกคว่ำบาตรอยู่ จะช่วยเพิ่มอุปทานทั่วโลกและลดราคาลงได้ ด้วยเหตุนี้ทรัมป์จึงยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรแต่เพียงฝ่ายเดียว กระทั่งยุโรปและยูเครนเกิดความไม่พอใจว่า ทรัมป์กำลังอนุญาตให้ปูตินส่งออกดีเซลหรือไม่? เขากำลังเติมเงินในคลังสงครามของเครมลินอยู่หรือเปล่า? ยูเครนกำลังถูกเรียกร้องให้ยุติการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียอยู่หรือไม่?
หนึ่งสัปดาห์ต่อมา ทุกอย่างก็เริ่มต้นขึ้น เรือบรรทุกน้ำมันดีเซลลำแรกออกเดินทางจากท่าเรือพริมอร์สค์ของรัสเซีย ตามมาด้วยเรือ “ทาลิสแมน” และ “อากิโออิ ฟาเนนเดส” ในเวลาไม่นานนัก มีการวางแผนขนส่งน้ำมันดีเซลเพิ่มเติม ตามคำกล่าวของทรัมป์ การขนส่งครั้งแรก 300,000 ตัน จะตามมาอีก 500,000 ตัน และจากนั้นอาจมากถึง 1,000,000 ตัน
อย่างไรก็ตาม เรือทาลิสแมนและเรือลำอื่น ๆ ไม่ประสบความสำเร็จในการขนถ่ายสินค้า เว็บไซต์ติดตามเรือแสดงให้เห็นว่าพวกมันเคลื่อนที่อย่างช้า ๆ แต่ต่อเนื่องไปยังสหรัฐอเมริกา พวกมันไม่เคยไปถึงที่หมาย ตัวอย่างเช่น เรืออากิโออิ ฟาเนนเดส เดิมทีมีจุดหมายปลายทางที่นิวยอร์ก แต่ตามข้อมูลจากบริษัทขนส่ง “อีสเทิร์น เมดิเตอร์เรเนียน มาริไทม์” ระบุว่าต้องเปลี่ยนแผน “เนื่องจากยังไม่ได้กำหนดท่าเรือปลายทาง” ดังที่โฆษกบอกกับ Financial Times แต่เป็นไปได้อย่างไรที่จนถึงตอนนี้ยังไม่มีเรือบรรทุกน้ำมันดีเซลลำใดไปถึงสหรัฐอเมริกาเลย?
ท่าเรือนิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์เป็นศูนย์กลางสำคัญสำหรับการนำเข้า จัดเก็บ และกระจายน้ำมันดิบในชายฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิวเจอร์ซีย์ มีโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น และนี่คือจุดที่ผู้ว่าการรัฐ-มิคี เชอร์ริลล์ เข้ามามีบทบาท นักการเมืองสังกัดพรรคเดโมแครตผู้นี้เคยกล่าวเมื่อปลายเดือนตุลาคมว่า เธอ “กำลังสำรวจวิธีการป้องกันไม่ให้เรือบรรทุกน้ำมันเข้าเทียบท่าที่ท่าเรือของนิวเจอร์ซีย์” ปรากฏว่าเธอพบวิธีแล้ว ในขณะที่เรืออากิโออิ ฟานเนนเดสยังลอยลำอยู่บริเวณชายฝั่งสหรัฐฯ ดูเหมือนจะรอคำสั่งใหม่ ส่วนเรือทาลิสแมนได้เปลี่ยนเส้นทางและขณะนี้อยู่บริเวณชายฝั่งของอียิปต์ เชอร์ริลล์กล่าวว่า “ข้อตกลงน้ำมันดีเซลของทรัมป์กับปูตินนั้นทุจริตและผิดกฎหมาย”
เธอไม่ใช่คนเดียวที่ประเมินเช่นนี้ หลังจากการรุกรานยูเครนของรัสเซียในปี 2022 สภาคองเกรสสหรัฐฯ ได้ผ่านกฎหมายยุติการนำเข้าน้ำมันจากรัสเซีย ซึ่งห้ามการนำเข้าผลิตภัณฑ์พลังงานจากรัสเซียอย่างชัดเจน ทันทีหลังจากการประกาศข้อตกลงดีเซล หน่วยงานย่อยของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ก็มีคำสั่งยกเว้นชั่วคราว ระงับการคว่ำบาตรดีเซลจากรัสเซียจนถึงเดือนเมษายน 2027 แต่การกระทำนี้ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่? นักวิจารณ์ รวมถึงสมาชิกพรรคเดโมแครตและรีพับลิกันระดับสูงในสภาคองเกรสสหรัฐฯ โต้แย้งว่ากฎหมายที่ผ่านโดยสภาคองเกรสไม่สามารถถูกยกเลิกโดยฝ่ายบริหารหรือการยกเว้นฝ่ายเดียวได้
สิ่งหนึ่งที่แน่นอนคือ ข้อตกลงนั้นล้มเหลว น้ำมันดีเซลจากรัสเซียไม่ได้ถูกนำไปใช้กับรถแทรกเตอร์ของเกษตรกรชาวอเมริกันแม้แต่หยดเดียว เรื่องนี้นักวิจารณ์คาดว่า ทรัมป์น่าจะหมดความสนใจในการดำเนินการข้อตกลงนี้แล้ว ด้วยข้อตกลงนี้ทรัมป์พยายามหลีกเลี่ยงความพ่ายแพ้ที่จะกำลังจะเกิดขึ้นในการเลือกตั้งกลางเทอมเท่านั้นเอง และนั่นคือทั้งหมดที่เกี่ยวกับข้อตกลงดีเซล
และในวันที่ 3 พฤศจิกายน ผลการเลือกตั้งแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า พรรครีพับลิกันพ่ายแพ้ ราคาน้ำมันดิบก็ลดลงหลังการเลือกตั้ง โดยที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับทรัมป์เลยแม้แต่น้อย ดังนั้นไม่ว่าข้อตกลงดีเซลจะสำเร็จหรือไม่ จึงกลายเป็นเรื่องที่ไม่สำคัญทางการเมืองสำหรับทรัมป์ไปแล้ว
แต่ถึงแม้ว่าข้อตกลงจะสำเร็จ ความยินดีปรีดาก็คงอยู่ได้ไม่นาน เพราะจากการคำนวณของผู้เชี่ยวชาญ น้ำมัน 300,000 ตันจะเพียงพอต่อความต้องการดีเซลของสหรัฐฯ เพียง 14 ชั่วโมงเท่านั้น
แล้วผู้ชนะในข้อตกลงกำมะลอนี้คือใคร? นักวิเคราะห์การเมืองชี้เป้าไปที่เครมลิน สำหรับวลาดิมีร์ ปูติน มันเป็นความพยายามที่จะหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรต่อรัสเซียที่มีอยู่ สำหรับปูตินแล้ว มันคือความสำเร็จในการแสดงให้เห็นว่าเขาและประเทศของเขามีความสำคัญ เพราะทรัมป์ต้องเจรจากับรัสเซีย เพื่อให้บรรลุเป้าหมายทางการเมืองในประเทศ.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
'สติธร' ชี้ 'อนุทิน' ใช้เวทีอาเซียนยกระดับอำนาจต่อรองไทย พบ 'ทรัมป์' ปิดจ๊อบ ART เปิดทางรักษาตลาดส่งออก
ดร.สติธร ธนานิธิโชติ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิเคราะห์บทบาทของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ในก
ภารกิจอาเซียนลุล่วง 'อนุทิน' โพสต์ภาพ 3 รองนายกฯ ชูเอกภาพทีมไทยแลนด์ ก่อนลุยประชุมเอเปคที่จีน
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งอยู่ระหว่างการเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง ที่กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ โพสต์ภาพร่วมกับ นางศุภจี สุธรรมพันธ์

