รัฐบาลทหารเมียนมากำหนดวันเลือกตั้ง 28 ธันวาคม แม้สงครามกลางเมืองกำลังเดือด

การเลือกตั้งที่สัญญากันไว้มานานจะเริ่มต้นในวันที่ 28 ธันวาคม ตามการประกาศของรัฐบาลทหารเมียนมา แม้กำลังเกิดสงครามกลางเมืองที่ดุเดือดจนทำให้หลายพื้นที่ในประเทศหลุดจากการควบคุม

แฟ้มภาพ คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดแสดงเครื่องลงคะแนนเสียงที่จะใช้ในการเลือกตั้งของเมียนมาในอนาคต (Photo by AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 18 สิงหาคม 2568 กล่าวว่า รัฐบาลทหารเมียนมาประกาศวันเลือกตั้งที่เลื่อนมาหลายรอบ โดบจะเริ่มต้นในวันที่ 28 ธันวาคม แม้กำลังเกิดสงครามกลางเมืองดุเดือดจนทำให้หลายพื้นที่ของประเทศหลุดจากการควบคุม ขณะที่องค์กรตรวจสอบระหว่างประเทศมองว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะเป็นเพียงปาหี่

เมียนมาเผชิญกับความขัดแย้งนับตั้งแต่กองทัพปลดรัฐบาลประชาธิปไตยของนางอองซานซูจีในปี 2564 โดยกล่าวหาการทุจริตการเลือกตั้งที่ไม่มีมูลความจริง

ปัจจุบันพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศอยู่นอกเหนือการควบคุมของกองทัพ และอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังสนับสนุนประชาธิปไตยและกลุ่มติดอาวุธชาติพันธุ์ที่มีอำนาจมากมาย ซึ่งให้คำมั่นว่าจะขัดขวางการเลือกตั้งในพื้นที่ของตน

นักวิเคราะห์กล่าวว่า การเลือกตั้งครั้งนี้น่าจะทำให้มิน อ่อง หล่าย ผู้นำเผด็จการทหาร จะยังคงรักษาอำนาจเหนือรัฐบาลชุดใหม่ ไม่ว่าจะเป็นประธานาธิบดี, ผู้นำทหาร หรือตำแหน่งใดๆ ก็ตามที่เขาจะรวบรวมอำนาจ

"ผมคิดว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อมอบอำนาจให้กับเผด็จการทหารจนกว่าโลกจะแตกสลาย และผมไม่คิดว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะมีความสำคัญใดๆ ต่อประชาชน" ชาวเมียนมาคนหนึ่งในรัฐยะไข่ ทางตะวันตกของประเทศกล่าว

สงครามกลางเมืองในเมียนมาคร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันราย ทำให้ประชาชนกว่าครึ่งประเทศตกอยู่ในความยากจน และมีผู้พลัดถิ่นมากกว่า 3.5 ล้านคน

รัฐบาลทหารได้ยกย่องการเลือกตั้งว่าจะเป็นหนทางหนึ่งในการยุติความขัดแย้ง และเสนอเงินรางวัลให้กับนักรบฝ่ายต่อต้านที่ยินดีวางอาวุธก่อนการเลือกตั้ง

"เราต้องการความมั่นคงกลับคืนมาในประเทศ หากการเลือกตั้งจะทำให้ประเทศมีเสถียรภาพและสันติสุขมากขึ้น เราก็อยากเข้าร่วม" หญิงผู้พลัดถิ่นคนหนึ่งกล่าวในเมืองมัณฑะเลย์ ทางตอนกลางของประเทศ

อย่างไรก็ตาม ซูจียังคงถูกจำคุก ขณะที่สมาชิกรัฐสภาฝ่ายค้านหลายคนที่ถูกโค่นอำนาจจากการรัฐประหารกำลังคว่ำบาตร และผู้เชี่ยวชาญของสหประชาชาติได้ประณามการเลือกตั้งครั้งนี้ว่าเป็น "การฉ้อโกง" ที่ออกแบบมาเพื่อเปลี่ยนโฉมการปกครองแบบทหารที่ยังคงดำเนินต่อไป

"การเลือกตั้งทั่วไปแบบหลายพรรคการเมืองในระยะแรกสำหรับรัฐสภาจะเริ่มต้นในวันอาทิตย์ที่ 28 ธันวาคม 2568" คณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งสหภาพเมียนมากล่าวในแถลงการณ์ และเสริมว่า "วันเวลาสำหรับการเลือกตั้งในระยะต่อๆ ไปจะประกาศให้ทราบในภายหลัง"

ผู้สังเกตการณ์ความขัดแย้งคาดการณ์ว่าการเลือกตั้งจะเผชิญกับความรุนแรงและความไม่สงบที่เพิ่มสูงขึ้น

เมื่อเดือนที่แล้ว รัฐบาลทหารได้ออกกฎหมายใหม่ที่กำหนดโทษจำคุกสูงสุด 10 ปีสำหรับผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์หรือผู้ประท้วงการเลือกตั้ง

กฎหมายนี้ยังห้ามการทำลายบัตรลงคะแนนและหน่วยเลือกตั้ง รวมถึงการข่มขู่หรือทำร้ายผู้มีสิทธิเลือกตั้ง, ผู้สมัคร และเจ้าหน้าที่การเลือกตั้ง โดยมีโทษจำคุกสูงสุด 20 ปี

ปัจจุบัน พลเอกอาวุโสมิน อ่อง หล่าย กำลังปกครองเมียนมาในฐานะรักษาการประธานาธิบดี และยังดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุด ซึ่งปกครองประเทศมาเกือบตลอดประวัติศาสตร์หลังได้รับเอกราช

นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้อาจทำให้กลุ่มที่ต่อต้านกองทัพแตกแยกกันจากการพิจารณาว่าจะเข้าร่วมดีหรือไม่

นักรบฝ่ายต่อต้านซึ่งมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมต่างพยายามอย่างหนักในการต่อสู้กับรัฐบาลทหาร ก่อนที่การรุกร่วมกันซึ่งเริ่มต้นขึ้นในช่วงปลายปี 2566 จะได้รับชัยชนะเหนือดินแดนทั่วประเทศอย่างต่อเนื่อง

เพื่อตอบโต้ รัฐบาลทหารได้ดำเนินการโจมตีทางอากาศและประกาศใช้มาตรการเกณฑ์ทหารอย่างไม่หยุดยั้ง โดยเพิ่มกำลังพลใหม่หลายพันนายและยึดพื้นที่ตั้งถิ่นฐานสำคัญบางแห่งคืนมาได้ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

ผลการสำรวจสำมะโนประชากรที่จัดทำขึ้นเมื่อปีที่แล้วเพื่อเตรียมการเลือกตั้ง ประเมินว่าไม่สามารถรวบรวมข้อมูลของประชาชน 19 ล้านคน จากทั้งหมด 51 ล้านคนของประเทศได้ ตามการสำรวจเบื้องต้น

ผลการสำรวจระบุว่า "ข้อจำกัดสำคัญด้านความมั่นคง" เป็นสาเหตุหนึ่งของการขาดหายของข้อมูล ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าการเลือกตั้งอาจมีขอบเขตจำกัดเพียงใดท่ามกลางสงครามกลางเมือง.