'ทรัมป์' วิจารณ์การที่อังกฤษส่งคืนหมู่เกาะชาโกสให้แก่ประเทศมอริเชียสว่าเป็นเรื่อง 'โง่'

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ วิจารณ์ข้อตกลงระหว่างอังกฤษและมอริเชียสเกี่ยวกับการคืนหมู่เกาะชาโกส ซึ่งมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ว่าเป็น “เรื่องโง่เขลา”

ทรัมป์ประกาศทางสื่อออนไลน์เมื่อวันอังคารว่า การที่รัฐบาลอังกฤษมอบดินแดน “สำคัญอย่างยิ่ง” ให้แก่มอริเชียสเป็นการกระทำที่โง่เขลาอย่างมาก “นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งในบรรดาเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติที่ทำให้ต้องได้กรีนแลนด์มา” เขากล่าว โดยพาดพิงถึงเกาะปกครองตนเองในแถบอาร์กติกที่เป็นของเดนมาร์ก ประเทศสมาชิกนาโต

ข้อตกลงในการคืนหมู่เกาะชาโกสในมหาสมุทรอินเดีย ได้รับการลงนามโดย เคียร์ สตาร์เมอร์-นายกรัฐมนตรีอังกฤษ เมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว สตาร์เมอร์กล่าวในขณะนั้นว่า ข้อตกลงนี้เป็นหนทางเดียวที่จะรักษาการเข้าถึงฐานทัพสำคัญบนเกาะดิเอโก การ์เซีย ซึ่งเป็นเกาะใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะนี้สำหรับอังกฤษและสหรัฐฯ และทรัมป์เองก็ให้การรับรองข้อตกลงนี้อย่างชัดเจน

ในข้อตกลงระบุว่า สหราชอาณาจักรจะคืนหมู่เกาะซึ่งตั้งอยู่ห่างจากมอริเชียสไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 2,000 กิโลเมตร ให้แก่อาณานิคมเดิมของตน นอกจากนี้ยังมีการทำสัญญาเช่าฐานทัพทหารในบริเวณดังกล่าวเป็นระยะเวลาหนึ่งร้อยปีด้วย

ขณะนี้ข้อตกลงอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายแล้ว แต่ยังไม่ได้รับการให้สัตยาบัน อย่างไรก็ตามสหราชอาณาจักรยืนยันที่จะผลักดันข้อตกลงนี้ต่อไป แม้ว่าทรัมป์จะเปลี่ยนท่าทีก็ตาม มอริเชียสตอบรับเรื่องนี้ “ด้วยความพึงพอใจ” ดังที่กาวิน โกลเวอร์-รัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมของมอริเชียสกล่าว

โกลเวอร์กล่าวว่า ความเห็นของทรัมป์เกี่ยวกับข้อตกลงดังกล่าวเป็นที่รับรู้กันแล้ว “ความเห็นเหล่านี้อยู่ในบริบททางภูมิรัฐศาสตร์ที่กว้างขึ้น ซึ่งจุดยืนของพันธมิตรระหว่างประเทศหลายฝ่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นเรื่องกรีนแลนด์นั้น มีบทบาทสำคัญ” รัฐมนตรีชี้ว่า สหรัฐฯ ยอมรับสนธิสัญญาชาโกสในฐานะ “ข้อตกลงทางประวัติศาสตร์” คำกล่าวที่ขัดแย้งของทรัมป์ในขณะนี้ “ก่อให้เกิดคำถามบางประการ”

โกลเวอร์ปฏิเสธอย่างหนักแน่นต่อข้อสงสัยใด ๆ เกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ในหมู่เกาะดังกล่าวของประเทศมอริเชียส โดยประกาศว่า “กฎหมายระหว่างประเทศรับรองอำนาจอธิปไตยของสาธารณรัฐมอริเชียสเหนือหมู่เกาะชาโกสอย่างชัดเจนแล้ว” และ “เรื่องนี้ไม่ควรเป็นประเด็นถกเถียงอีกต่อไป”

ในเดือนตุลาคมปี 2024 หลังจากข้อพิพาทที่ยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ สหราชอาณาจักรตกลงที่จะคืนหมู่เกาะชาโกสให้แก่มอริเชียส หากอังกฤษ รวมถึงสหรัฐฯ ยังคงได้รับอนุญาตให้ใช้ฐานทัพต่อไป มอริเชียสเคยเป็นประเทศอาณานิคมของอังกฤษ และเคยบริหารหมู่เกาะชาโกสร่วมกัน ก่อนที่จะให้เอกราชแก่มอริเชียสในปี 1968 ผู้ปกครองอาณานิคมได้แยกการบริหารหมู่เกาะชาโกสออกจากกันและยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของอังกฤษ

ประเทศมอริเชียสเคยยื่นฟ้องต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) และชนะคดีในปี 2019 ฐานทัพบนเกาะดิเอโก การ์เซียมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์อย่างยิ่งในช่วงสงครามเย็น และในช่วงหลายปีที่ผ่านมาก็เคยถูกใช้สำหรับปฏิบัติการทางอากาศของสหรัฐฯ ในอัฟกานิสถานและอิรัก.