พันธมิตรยุโรปยังระแวง แม้ทรัมป์ยอมถอยเรื่องกรีนแลนด์

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ (ขวา) พูดคุยกับมาร์ก รุตเต เลขาธิการนาโต ในระหว่างการประชุมทวิภาคี ณ การประชุมประจำปีของเวทีเศรษฐกิจโลก (WEF) ที่เมืองดาวอส เมื่อวันที่ 21 มกราคม (Photo by Mandel NGAN / AFP)

ดูเหมือนว่ามาร์ก รุตเต เลขาธิการนาโต จะประสบความสำเร็จทางการทูตในการเจรจาต่อรองกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ จนทำให้เขาถอนข้อเรียกร้องเรื่องกรีนแลนด์ แต่คำถามที่ยังคงค้างคาอยู่เกี่ยวกับข้อตกลงที่กล่าวอ้างนั้น ทำให้พันธมิตรยุโรปยังคงระแวงและไม่วางใจ

คำขู่ของทรัมป์เกี่ยวกับดินแดนอาร์กติกอันกว้างใหญ่ที่มีสถานะเป็นเขตปกครองตนเองและเป็นส่วนหนึ่งของเดนมาร์กซึ่งเป็นสมาชิกนาโต ได้ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างยุโรปและสหรัฐฯตกอยู่ในวิกฤตที่หนักที่สุดในรอบหลายทศวรรษ

แม้ว่ายุโรปจะโล่งใจที่ภัยคุกคามต่อนาโตดูเหมือนจะผ่านพ้นไปแล้ว แต่รายละเอียดเกี่ยวกับข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้นยังคงไม่ชัดเจน

"ข้อตกลงนี้คืออะไรกันแน่" นักการทูตของสหภาพยุโรปคนหนึ่งตั้งข้อสงสัย

ผู้นำ 27 ประเทศของสหภาพยุโรปจะยังคงจัดการประชุมสุดยอดฉุกเฉินในกรุงบรัสเซลส์ช่วงเย็นวันพฤหัสบดี เพื่อหารือถึงวิธีรับมือกับผู้นำสหรัฐฯ ที่คาดเดาไม่ได้ เนื่องจากความรู้สึกที่ว่าความสัมพันธ์ได้รับความเสียหายอย่างไม่อาจแก้ไขได้แล้วยังคงมีอยู่

"ทรัมป์ข้ามเส้นแบ่งไปแล้ว เขาอาจจะทำอีก ไม่มีทางที่จะกลับไปเป็นเหมือนเดิมได้อีกแล้ว"

"เป็นเรื่องดีที่ผู้นำจะหารือกันในขณะที่สถานการณ์กำลังคลี่คลาย พวกเขาจำเป็นต้องเข้าใจว่าเราต้องการแผนสำรอง" นักการทูตระบุ

เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ผู้นำสหรัฐฯ ยอมถอยทั้งเรื่องการขู่จะยึดกรีนแลนด์ด้วยกำลังทหารและการเรียกเก็บภาษีศุลกากรกับพันธมิตรยุโรป โดยกล่าวว่าเขาได้บรรลุกรอบข้อตกลงเกี่ยวกับเกาะแห่งนี้ที่เขาพอใจแล้ว

ทรัมป์เปลี่ยนท่าทีอย่างน่าตกใจหลังจากการเจรจากับเลขาธิการนาโตที่เมืองดาวอส ซึ่งรุตเตได้กล่าวกับสื่อในภายหลังว่า "ยังมีงานอีกมากที่ต้องทำ"

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยืนยันว่ากรอบข้อตกลงดังกล่าวทำให้รัฐบาลวอชิงตันได้ทุกอย่างที่ต้องการ อย่างไรก็ตาม ไม่มีสัญญาณใดบ่งชี้ว่าเขาประสบความสำเร็จในคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าจะทำให้กรีนแลนด์เป็นส่วนหนึ่งของสหรัฐอเมริกา

นาโตยืนยันว่ารุตเตไม่ได้เสนอข้อประนีประนอมใดๆ เกี่ยวกับอธิปไตยในการเจรจากับทรัมป์

เรื่องนี้ได้รับการสนับสนุนจากนายกรัฐมนตรีเมตเต เฟรเดอริกเซน ของเดนมาร์ก ซึ่งกล่าวว่าเธอได้รับแจ้งว่าประเด็นนี้ไม่ได้ถูกนำมาหารือ

"เราสามารถเจรจาในทุกแง่มุมทางการเมืองได้ เช่น ความมั่นคง, การลงทุน, เศรษฐกิจ แต่เราไม่สามารถเจรจาเรื่องอธิปไตยของเราได้" เธอกล่าว

นักการทูตอาวุโสของยุโรปยืนยันว่าภัยคุกคามจากการตอบโต้ที่รุนแรงของสหภาพยุโรปได้ส่งผลกระทบต่อทรัมป์ หลังจากที่มีการเรียกร้องให้ใช้มาตรการทางการค้าของกลุ่มประเทศสมาชิกต่อสหรัฐฯ

"ความแน่วแน่และความเป็นเอกภาพของสหภาพยุโรปมีส่วนช่วยให้เขาเปลี่ยนท่าที เห็นได้ชัดว่าแรงกดดันทางการเมืองภายในสหรัฐฯ และปฏิกิริยาของตลาดก็มีส่วนเช่นกัน" เขากล่าว

แม้ว่าความวุ่นวายเกี่ยวกับกรีนแลนด์อาจจะสงบลงแล้ว แต่ก็ยังมีคำถามสำคัญเกี่ยวกับแนวทางของสหรัฐฯ ต่อประเทศยูเครน และ "คณะกรรมการสันติภาพ" ที่ทรัมป์เสนอจัดตั้งเพื่อนำมาบริหารสถานการณ์ในฉนวนกาซา

แม้รายละเอียดจะยังไม่ชัดเจน แต่ก็มีการชื่นชมในเบื้องต้นเกี่ยวกับการรับมือกับทรัมป์อย่างระมัดระวังของเลขาธิการนาโต

"ดูเหมือนว่ารุตเตจะมีกลเม็ดเด็ดพรายอีกหลายอย่าง" นักการทูตอาวุโสระบุ

หัวหน้าพันธมิตรทางทหารทำให้หลายคนประหลาดใจด้วยการหลีกเลี่ยงการวิพากษ์วิจารณ์ทรัมป์อย่างระมัดระวัง และเปลี่ยนหัวข้อไปเป็นการพูดคุยเกี่ยวกับการเสริมสร้างความมั่นคงแถบอาร์กติกในวงกว้างมากขึ้น

"เรายังไม่พ้นวิกฤตไปร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ผมคิดว่าเราสามารถพูดได้ว่าสงครามอีกครั้งหนึ่งถูกป้องกันไว้ได้แล้ว" นักการทูตกล่าวสรุป.