ผู้ขับขี่รถยนต์ในยุโรปต่างตกใจกับราคาน้ำมันดีเซลที่พุ่งสูงขึ้น

ราคาน้ำมันดีเซลพุ่งสูงขึ้นกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ทั่วทวีปยุโรปนับตั้งแต่เริ่มสงครามในตะวันออกกลาง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการพึ่งพาพลังงานนำเข้าของทวีปนี้ และความสำคัญที่ยังคงมีอยู่ของดีเซลในตลาดรถยนต์

คาดว่าช่วงวันหยุดยาวเทศกาลอีสเตอร์ทั่วยุโรปจะทำให้ความต้องการน้ำมันเพิ่มสูงขึ้น และจะมีคิวยาวที่สถานีบริการน้ำมัน

น้ำมันดีเซลได้รับผลกระทบหนักกว่าเชื้อเพลิงชนิดอื่น และอยู่ในภาวะกดดันอยู่แล้วก่อนเกิดสงคราม ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าราคาน้ำมันดีเซลจะสูงขึ้นอีก ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงภาวะเงินเฟ้อ ตราบใดที่การค้าผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกปิดกั้น

ราคาน้ำมันดีเซลต่อบาร์เรลในยุโรปพุ่งสูงกว่า 200 ดอลลาร์สหรัฐในวันพฤหัสบดี ซึ่งเป็นราคาสูงสุดนับตั้งแต่เดือนมีนาคม 2022 เมื่อการรุกรานยูเครนของรัสเซียสร้างความปั่นป่วนให้กับตลาด

น้ำมันดีเซลพบได้ทั่วไปในยุโรป แม้ว่ารถยนต์ไฟฟ้าจะเริ่มมียอดขายเพิ่มขึ้น แต่ดีเซลก็ยังคงเป็นเชื้อเพลิงที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุด รถบรรทุก รถแทรกเตอร์ทางการเกษตร รถโดยสาร เครื่องจักรในสถานที่ก่อสร้าง และแม้แต่การขนส่งทางเรือ ล้วนต้องพึ่งพาน้ำมันดีเซล

จากข้อมูลของ FuelsEurope ซึ่งเป็นองค์กรการค้าที่เป็นตัวแทนของอุตสาหกรรมการกลั่นน้ำมัน พบว่าในปี 2024 น้ำมันดีเซลคิดเป็น 86 เปอร์เซ็นต์ของยอดขายเชื้อเพลิงสำหรับการขนส่งในประเทศลัตเวีย 73 เปอร์เซ็นต์ในฝรั่งเศส และ 66 เปอร์เซ็นต์ในเยอรมนี

ซูซาน เบลล์ ผู้เชี่ยวชาญด้านตลาดสินค้าโภคภัณฑ์จากบริษัทที่ปรึกษา Rystad Energy กล่าวกับ AFP ว่า “ดุลยภาพด้านอุปสงค์และอุปทานของดีเซลในระดับนานาชาติ ‘ตึงตัวมากกว่าดุลยภาพของน้ำมันเบนซินมากในช่วงก่อนสงคราม และการตอบสนองของตลาดในเวลาต่อมาคือ ราคาน้ำมันดีเซล (gasoil) ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมาก ในขณะที่การตอบสนองของราคาน้ำมันเบนซินค่อนข้างเงียบ”

ในสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และประเทศอื่นๆ ราคาน้ำมันดีเซลพุ่งสูงขึ้นกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ นับตั้งแต่การโจมตีทางอากาศครั้งแรกของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่าน ซึ่งส่งผลให้ช่องแคบฮอร์มุซอุดตัน

ในฝรั่งเศส ราคาน้ำมันเบนซินธรรมดาเพิ่มขึ้นเพียง 17 เปอร์เซ็นต์ ตามสถิติของรัฐบาลที่สำนักข่าวเอเอฟพีได้ตรวจสอบมา

จากการวิจัยของ RAC ซึ่งเป็นองค์กรด้านยานยนต์ของอังกฤษ พบว่าเนเธอร์แลนด์มีราคาน้ำมันดีเซลแพงที่สุดในยุโรป โดยมีราคาสูงกว่า 2.80 ดอลลาร์สหรัฐต่อลิตร ซึ่งสูงกว่าอิตาลี ประเทศที่มีราคาถูกที่สุดในการสำรวจของ RAC ประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์

ในอดีตน้ำมันดีเซลมีราคาถูกกว่าน้ำมันเบนซินมาเป็นเวลานาน ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 รัฐบาลและบริษัทผลิตรถยนต์ต่างสนับสนุนให้ผู้ขับขี่ซื้อรถยนต์เครื่องยนต์ดีเซล แต่โรงกลั่นน้ำมันไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมากพอที่จะรองรับความต้องการเชื้อเพลิง และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐบาลจึงได้กำหนดภาษีที่สูงขึ้นสำหรับน้ำมันดีเซล

ปัจจุบันสหภาพยุโรปเป็นผู้ส่งออกน้ำมันเบนซินสุทธิ โดยส่วนใหญ่ส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกาและแอฟริกา แต่เป็นผู้นำเข้าน้ำมันดีเซล

รัสเซียเคยเป็นแหล่งผลิตน้ำมันดีเซลหลักของยุโรป จนกระทั่งการรุกรานยูเครนอย่างเต็มรูปแบบของมอสโกในปี 2022 ทำให้เกิดมาตรการคว่ำบาตรจากนานาชาติ

ขณะนี้ประเทศในสหภาพยุโรปกำลังมองหาแหล่งจัดหาสินค้าจากอินเดีย ตุรกี สหรัฐอเมริกา และซาอุดีอาระเบีย

จากข้อมูลของ Rystad Energy ระบุว่า ในปี 2025 ประเทศในตะวันออกกลางเป็นผู้จัดหาน้ำมันดีเซลมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณทั้งหมดในยุโรป (554,000 บาร์เรลต่อวัน จากทั้งหมด 1.06 ล้านบาร์เรล) โดยประมาณหนึ่งในสามของปริมาณนี้ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ขณะนี้ยุโรปกำลังดิ้นรนเพื่อหาทางเลือกอื่น

เมื่อเดือนที่แล้ว สโลวาเกียสั่งจำกัดการขายดีเซลเป็นเวลา 30 วัน ขณะที่ชาวต่างชาติต้องจ่ายราคาน้ำมันสูงขึ้น ส่วนไอร์แลนด์และสเปนได้ลดภาษีที่เรียกเก็บจากน้ำมันดีเซลเป็นการชั่วคราว

“โรงกลั่นน้ำมันกำลังทำงานเต็มกำลังการผลิต” ผู้เชี่ยวชาญจากบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่ของฝรั่งเศส TotalEnergies ซึ่งมีโรงกลั่นน้ำมัน 6 แห่งทั่วทวีปยุโรปกล่าว

เขากล่าวเสริมว่า “แม้จะปรับการตั้งค่าอย่างเต็มที่แล้ว พื้นที่ในการดำเนินการก็ยังคงมีจำกัดสำหรับ TotalEnergies”

เบลล์กล่าวว่า หากเกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันเบนซินธรรมดา ยุโรปสามารถลดการส่งออกได้ แต่สำหรับน้ำมันดีเซลนั้นใช้วิธีนี้ไม่ได้

เบลล์กล่าวว่า “ทางออกที่มีประสิทธิภาพและประหยัดที่สุดสำหรับยุโรปคือการจัดหาน้ำมันดีเซลจากรัสเซีย”

อย่างไรก็ตาม สหภาพยุโรปจะยังไม่ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรในเร็วๆ นี้

เธอกล่าวว่า การเลื่อนการบำรุงรักษาโรงกลั่น การใช้คลังสำรองเชิงกลยุทธ์ และการลดการบริโภค ดูเหมือนจะเป็นหนทางอื่น ๆ เพียงไม่กี่วิธีที่จะช่วยแก้ไขความไม่สมดุลนี้ได้บางส่วน.