'ธนพร' ชี้โครงสร้างราคาน้ำมันไทยตึงตัว ลดปุบปับ 10 บาทได้แค่ฝัน รัฐบาลทำได้เท่าที่ข้อจำกัดเอื้อ

12 พ.ย.2569-รศ.ดร.ธนพร ศรียากูล นักรัฐศาสตร์ วิเคราะห์สถานการณ์ราคาน้ำมัน ว่า ปัญหาราคาน้ำมันของประเทศไทยมีข้อจำกัดเชิงโครงสร้างค่อนข้างมาก โดยเฉพาะการที่ไทยเป็นประเทศผู้นำเข้าน้ำมัน จึงต้องอ้างอิงราคาตลาดโลก ไม่สามารถกำหนดราคาขายภายในประเทศได้อย่างอิสระ

ประกอบกับสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่าน ซึ่งส่งผลให้ตลาดพลังงานโลกผันผวน ยิ่งทำให้การบริหารราคาน้ำมันภายในประเทศมีความยากลำบากมากขึ้น

รศ.ดร.ธนพร ระบุว่า โครงสร้างราคาน้ำมันไทยมีองค์ประกอบหลายส่วน ทั้งต้นทุนเนื้อน้ำมัน ค่าการกลั่น ภาษีสรรพสามิต เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และค่าการตลาด การจะปรับลดราคาลงมากถึงลิตรละ 10 บาท ฝันได้ แต่ทำไม่ได้ หรืออาจต้องรอให้สถานการณ์โลกคลี่คลาย นี่ไม่ใช่เรื่องที่สามารถทำได้ด้วยคำสั่งทางการเมืองเพียงอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม ข้อเรียกร้องของกำนันมะโนที่ต้องการให้ลดราคาน้ำมันดีเซลลงลิตรละ 10 บาท หรือบางกระแสเรียกร้องถึง 16 บาทนั้น เป็นสิทธิ์ที่เรียกร้องได้ แต่เห็นว่าควรมีข้อเสนอที่ชัดเจนว่าจะลดจากส่วนใด และจะจัดการผลกระทบที่ตามมาอย่างไร

“ถ้าลดได้ 16 บาท มันมีเหตุอะไรที่นายอนุทินจะไม่ทำ” รศ.ดร.ธนพร ตั้งคำถาม พร้อมอธิบายว่า ไม่มีรัฐบาลใดไม่ต้องการลดราคาน้ำมัน เพราะน้ำมันเป็นต้นทุนสำคัญของค่าครองชีพ การขนส่ง และราคาสินค้า แต่ความต้องการลดราคากับความสามารถในการลดราคาจริงเป็นคนละเรื่องกัน

ส่วนข้อเสนอให้ลดค่าการกลั่น โดยมีผู้กล่าวอ้างว่าค่าการกลั่นเพิ่มขึ้นถึงลิตรละ 17 บาทนั้น รศ.ดร.ธนพร เห็นว่า กระทรวงพลังงานรับทราบประเด็นดังกล่าวแล้ว แต่การพิจารณาต้องอาศัยข้อมูลต้นทุนที่แท้จริง เนื่องจากธุรกิจโรงกลั่นมีต้นทุนการลงทุนและการดำเนินงาน ไม่สามารถสรุปได้ว่าค่าการกลั่นทั้งหมดเป็นกำไรที่สามารถตัดทิ้งได้ทันที

สำหรับมาตรการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน แม้จะเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ช่วยลดราคาขายปลีกได้ แต่ก็ต้องแลกกับรายได้ภาครัฐที่ลดลง จึงอาจเหมาะกับการช่วยเหลือเฉพาะกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนัก เช่น เกษตรกรและผู้ประกอบการขนส่ง มากกว่าการลดภาษีเป็นวงกว้าง

รศ.ดร.ธนพร เห็นว่า รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ได้เริ่มดำเนินการปรับโครงสร้างราคาน้ำมันแล้ว แต่ต้องยอมรับว่าการแก้ปัญหามีข้อจำกัด ทั้งจากต้นทุนตลาดโลก ภาระทางภาษี และโครงสร้างธุรกิจพลังงาน จึงไม่สามารถตอบสนองข้อเรียกร้องทั้งหมดได้ในทันที

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่ว่ารัฐบาลอยากลดราคาน้ำมันหรือไม่ แต่อยู่ที่โครงสร้างราคาน้ำมันไทยยังมีพื้นที่ให้ลดได้อีกมากน้อยเพียงใด และจะลดอย่างไรโดยไม่สร้างภาระทางเศรษฐกิจด้านอื่นตามมา

“ส่วนม็อบ ผมแนะนำว่ายื่นหนังสือแล้วกลับบ้าน อยู่ต่อไป จะได้ไม่คุ้มเสียแล้ว นอกจากมวลชนร่อยหรอ ความน่าเชื่อถือจะร่อยหรอไปด้วย” .