ไฉนจีนจึง ‘งดออกเสียง’ กรณีรัสเซียบุกยูเครน? (1)

สถานการณ์ในยูเครนตอนนี้อยู่ใน “ภาวะวิกฤตและน่าเป็นห่วง”

จีนยังคงรักษา “จุดยืนที่ชัดเจน” ต่อปัญหานี้

จางจวินบอกว่าแต่แรกเริ่มปักกิ่งได้ผลักดันให้เคารพในอำนาจอธิปไตยของแต่ละชาติรวมทั้งหลักอธิปไตยในดินแดนที่ไม่อาจแบ่งแยกได้อย่างเสมอมา

รวมทั้งยึดถือตามหลักกฎบัตรสหประชาชาติที่ให้นานาประเทศแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างกันอย่างสันติ

ทูตจีนบอกว่าภารกิจเร่งด่วนที่ยูเครนคือลดความรุนแรง หลีกเลี่ยงความขัดแย้งซึ่งอาจเพิ่มขึ้นตามลำดับ

และอาจบานปลายกลายเป็นเรื่องที่ควบคุมไม่ได้

จีนสนับสนุนให้รัสเซียและยูเครนเจรจากันโดยตรง

การเจรจาที่ผ่านมา แม้ยังมีประเด็นที่เห็นแย้งกันอยู่ แต่ก็ยังมีสัญญาณว่าสองฝ่ายจะคงเจรจาอีกในรอบต่อๆไป

จีนยังคงเรียกร้องให้สังคมนานาชาติมาร่วมแก้ปัญหาบนหลักการของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และร่วมสร้างบรรยากาศและเงื่อนไขที่เหมาะสมต่อการเจรจา

จางจวินเสริมว่ามาตรการและความเคลื่อนไหวของสหประชาชาติต้องยึดถือสันติภาพและความมั่นคงของพื้นที่เป็นสำคัญ

และต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของส่วนรวมบรรเทาความขัดแย้งและผลักดันการแก้ไขปัญหาด้วยการทูต

ทูตจีนบอกว่าน่าเสียดายที่การลงมติครั้งนี้เกิดขึ้นอย่าง “ค่อนข้างเร่งรีบ” ทำให้เกิดข้อสังเกตว่า

1. ยังไม่มีการหารือกันอย่างถี่ถ้วนในบรรดากลุ่มประเทศสมาชิกก่อนการลงมติ
2. ยังไม่มีการถกกันอย่างรอบด้านเรื่องของภูมิหลังทางประวัติศาสตร์และความขัดแย้งที่ซับซ้อนของคู่กรณี
3. ไม่มีการเน้นย้ำความจำเป็นของหลักอธิปไตยทางดินแดนที่ไม่อาจแบ่งแยกได้
4. มองไม่เห็นการผลักดันวิถีแก้ปัญหาด้วยการเมืองและการทูตระหว่างประเทศที่เด่นชัด

ทูตจางจวินบอกว่าเมื่อยังมี 4 ข้อที่ยังมีความไม่กระจ่างชัดก็ยังไม่สอดคล้องกับจุดยืนที่จีนได้ยึดถืออย่างเสมอมา ดังนั้นทางจีนจึงขอ “งดออกเสียง” สำหรับการลงมติครั้งนี้

ผู้แทนถาวรจากจีนเน้นว่า การจะแก้ปัญหาความขัดแย้งในยูเครนให้หมดไป จำต้องละทิ้ง “แนวคิดการมองปัญหาแบบยุคสงครามเย็น”

และต้องละทิ้ง “แนวคิดเสียสละความปลอดภัยของชาติอื่นเพื่อความปลอดภัยของชาติตนเอง”

รวมทั้งละทิ้ง “แนวคิดการขยายอำนาจทางการทหารโดยอ้างความปลอดภัยของพื้นที่”

ทั้งนี้ นานาประเทศควรอยู่บนพื้นฐานของการเคารพ “ความปลอดภัยที่สมเหตุสมผล” ในแต่ละประเทศ

และต้องมุ่งแก้ไขปัญหาในทวีปยุโรปโดยตั้งอยู่บนความสมดุล, ความมีประสิทธิภาพ, และความยั่งยืนผ่านเวทีการเจรจา

ทูตจางจวินเน้นว่านอกจากนี้ การมุ่งแต่ผูกขาดอำนาจ, มุ่งสร้างความขัดแย้งแบ่งฝักฝ่าย มีแต่จะทำให้สถานการณ์ยากต่อการแก้ไขมากขึ้น

ส่งผลให้วิกฤตลุกลามขยายวงกว้างออกไปยังประเทศอื่นๆ

เขาทิ้งท้ายว่า

“ประเทศจีนขอเรียกร้องให้สังคมนานาชาติมองปัญหาในครั้งนี้อย่างรับผิดชอบ ผลักดันทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องให้กลับสู่แนวทางการแก้ปัญหาด้วยการเมืองระหว่างประเทศโดยเร็ว ผ่านรูปแบบของการพูดคุย หารือ เพื่อแก้ปัญหาในยูเครนอย่างรอบด้าน โดยทางจีนขอร่วมเป็นหนึ่งในผู้ผลักดันสู่หนทางดังกล่าว...”

ด้วยเหตุนี้กระมังที่ประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี้ของยูเครนจึงติดต่อขอให้จีนช่วยทำหน้าที่เป็น “ผู้ไกล่เกลี่ย” ในสงครามยูเครน

เพราะผู้นำยูเครนคงเห็นว่าสหรัฐฯเป็นคู่กรณีโดยตรง ยากที่จะยอมถอยหากปูตินยังยืนกรานในเงื่อนไขเดิม

อีกทั้งสหภาพยุโรปก็เข้าข่ายยืนอยู่ข้างเดียวกับสหรัฐฯ

แม้ว่าผู้นำฝรั่งเศสจะพยายามเล่นบท “กาวใจ” ระหว่างปูตินกับโลกตะวันตก แต่ปูตินก็ไม่ไว้วางใจเท่าไหร่นัก

อิสราเอลกำลังเสนอตัวมาเป็นคนกลางเหมือนกัน แต่บารมีจะมีสูงเพียงใดยังต้องพิสูจน์

จีนน่าจะเล่นบท “ผู้อำนวยความสะดวก” ให้รัสเซียและสหรัฐฯกับยุโรปตะวันตกมานั่งเจรจาต่อรองกันบนโต๊ะได้ดีกว่าใครในยามนี้

อาจจะเป็นจังหวะที่จีสิ้นผิงของจีนสามารถสวมบทโดดเด่นในเวทีระหว่างประเทศได้อย่างสวยงามกันเลยทีเดียว