ไฉนจีนจึง ‘งดออกเสียง’ กรณีรัสเซียบุกยูเครน? (2)

เมื่อวานผมเขียนถึงเหตุผลที่ผู้แทนถาวรของจีนประจำสหประชาชาติ “จาง จวิน” อธิบายถึงการตัดสินใจของปักกิ่งที่ “งดออกเสียง” ในมติประณามรัสเซียกรณีบุกยูเครน

มีหลายแง่มุมที่ควรแก่การวิเคราะห์ที่จะสะท้อนถึงอนาคตของความสัมพันธ์ระหว่าง “สองสหาย” จีนและรัสเซียซึ่งจะมีผลกว้างไกลของทั้งโลก

สัปดาห์ที่ผ่านมา ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ และวันนี้คือประธานสันติภาพแห่งเอเชียและสภาสมานฉันท์ (APRC) เสนอแนวทางวิเคราะห์ที่น่าสนใจในคำปราศรัยต่อสมาคมผู้สื่อข่าว

ท่านบอกว่านโยบายต่างประเทศของจีนนั้นก็ค่อนข้างจะเดินบนเส้นด้ายที่บางพอสมควร     

การที่จีน “งดออกเสียง” นั้นคือไม่ประณาม แต่ไม่เข้าข้างประเทศที่ต้องการจะประณามทั้งร้อยเปอร์เซ็นต์

ในกรณีเมียนมา จีนก็ไม่ได้ออกมาประณามรัฐบาลทหารเมียนมา

แต่ก็ไม่ได้ขัดขวางคณะมนตรีความมั่นคงมีมติที่ค่อนข้างประณามรัฐบาลทหารฯ และให้กลับคืนสู่รัฐบาลประชาธิปไตยโดยเร็ว

ทูตจีนในเมียนมาเองก็เคยออกมาแถลงว่า ที่ออกมาบอกว่าจีนสนับสนุนรัฐบาลทหารฯ นั้น ให้ไปดูมติของคณะมนตรีความมั่นคง ถ้าจีนมีจุดยืนแบบนั้นจริง ถ้อยแถลงประณามแบบนั้นออกมาไม่ได้

ดร.สุรเกียรติ์ตั้งข้อสังเกตว่าจีนต้องปรับจุดยืนตัวเองพอสมควร เพราะคนในเมียนมาไปเข้าใจว่าจีนสนับสนุนรัฐบาลทหารฯ และเริ่มโจมตีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของจีนในเมียนมา

กรณีในอัฟกานิสถาน จีนเอียงข้างตอลิบัน

จีนบอกว่าสหรัฐฯ ไม่ควรจะถอนทหาร แต่จีนก็ไม่ได้ว่าอะไรกับตอลิบันเข้ามายึดอำนาจ

ดร.สุรเกียรติ์บอกว่า ในกรณีรัสเซียกับยูเครน จีนวางนโยบายได้ยาก แต่ก็ทำได้ดี ตั้งแต่ตอนไครเมียแล้ว

 “ส่วนหนึ่งจีนก็อยากจะยึดหลักการนโยบายกฎหมายระหว่างประเทศ กฎบัตรสหประชาชาติ การไม่รุกรานกัน เพราะว่าจีนก็ไม่อยากให้ใครมารุกรานที่ซินเจียง จีนไม่อยากให้ใครมาใช้เหตุผลว่าเพราะจีนเข้าไปแทรกแซงเขตปกครองพิเศษฮ่องกง ซึ่งจีนมองว่านั่นคือส่วนหนึ่งของเขา จีนไม่อยากให้ต่างชาติเข้ามาใช้ข้ออ้างเรื่องฮ่องกงนี้ ฮ่องกงกับซินเจียง รวมไปถึงไต้หวันนั้นจึงถือเป็นตัวอย่างหนึ่งที่ชัดเจน...”

นายไมค์ ปอมเปโอ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของสหรัฐฯ ที่ไปเยือนไต้หวันเมื่อสัปดาห์ก่อนออกมาพูดว่าสหรัฐฯ ควรจะรับรองอธิปไตยของไต้หวันได้แล้ว

จีนพูดกับสหรัฐฯ มาตลอดว่าอย่าข้ามเส้นเรื่องไต้หวัน

 “เพราะฉะนั้นจีนจึงจะสนับสนุนในเรื่องของหลักการเรื่องของกฎหมายระหว่างประเทศอย่างเข้มงวดในเรื่องของการไม่รุกรานกัน...” ดร.สุรเกียรติ์บอก

แต่ถ้าหากสนับสนุนตรงนี้อย่างตึงมากๆ จีนต้องประณามรัสเซีย

แต่จีนก็ไม่อยากประณามรัสเซีย เพราะจีนมีความใกล้ชิดกับรัสเซียมาก

ดร.สุรเกียรติ์ชี้ให้เห็นว่าในการพบกันระหว่างนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน และนายวลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ในช่วงโอลิมปิกฤดูหนาว และเมื่อโอลิมปิกจบลง รัสเซียก็ประกาศรับรองอธิปไตยของแคว้นดอนบาสก์ ของเขตที่มีคนที่แบ่งแยกดินแดนในยูเครนอยู่

แต่ขณะเดียวกันจีนเองก็ไม่อยากที่จะให้ความสำคัญกับการไม่ใช้กำลังเกินไป เพราะจีนพูดเสมอว่า ต้องเข้าใจรัสเซียว่าเขามีความกังวลในเรื่องของความมั่นคง ไม่อยากให้อาวุธนิวเคลียร์ของทั้งนาโตและสหรัฐฯ มาตั้งอยู่ที่พรมแดนของตัวเอง 

ซึ่งประเด็นนี้ก็สามารถย้อนกลับมามองที่ไต้หวันได้เช่นกัน

เพราะจีนพูดเสมอว่าต้องการที่จะเดินหน้าไปสู่การรวมชาติ

 “ดังนั้นในเรื่องทะเลจีนใต้ ในเรื่องไต้หวัน ฮ่องกง ซินเจียง ทางพีแอลเอ หรือว่ากองทัพจีนนั้นก็พร้อมที่จะใช้กำลังเหมือนกัน ถ้าตะวันตกทำอะไรที่เป็นการคุกคามความมั่นคงของจีน” ดร.สุรเกียรติ์บอก

จึงเห็นได้ว่า จีนไม่ว่าจะไปทางซ้ายหรือขวาก็ไม่อยากจะไปกระทบตัวเอง ไม่อยากจะกระทบเพื่อนของตัวเอง

นั่นก็นำไปสู่การไม่ออกเสียงในสหประชาชาติ

ท้ายสุด ดร.สุรเกียรติ์ ทิ้งท้ายว่า ดังนั้นจากนโยบายของจีนมีสิ่งที่ประเทศไทยควรทำด้วยกัน 7 ประการ ได้แก่

1.เข้าใจยุทธศาสตร์และนโยบายของจีน

2.เข้าใจยุทธศาสตร์การแข่งขันกันด้านการต่างประเทศระหว่างมหาอำนาจ โดยเฉพาะจีนและสหรัฐฯ

3.สร้างสมดุลความสัมพันธ์กับมหาอำนาจ โดยเฉพาะจีน-สหรัฐฯ โดยต้องใกล้ชิดทั้ง 2 ประเทศ

4.มีความแน่นแฟ้นกับกลุ่มประเทศในลุ่มแม่น้ำโขงและอาเซียน (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ในการสร้างสมดุลกับมหาอำนาจ

5.มีความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์กับมหาอำนาจในระดับรอง เช่น สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ อินเดีย เพื่อถ่วงสมดุลจีน-สหรัฐฯ

6.มีจุดยืนทางเศรษฐกิจและการเมืองระหว่างประเทศที่มีบูรณาการ เพื่อให้เกิดสมดุลในปฏิสัมพันธ์กับมหาอำนาจ

7.ดึงประโยชน์จากยุทธศาสตร์ของมหาอำนาจที่มีต่อเศรษฐกิจสังคมไทย

สงครามยูเครนทำให้เกิดปรากฏการณ์ใหม่ๆ สำหรับโลก...และประเทศไทยเราอย่างคาดไม่ถึงจริงๆ.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

แชร์สนั่นโซเชียล ลุกโชนเป็นไฟลามทุ่ง! ‘อนุทิน’ บุกเพจ ‘สุทธิชัย’ แจงกรณีคุยกับ ‘ทรัมป์’

ภายหลัง เพจ Suthichai Yoon  โพสต์ข้อความว่า‘ทรัมป์‘ ให้สัมภาษณ์ Wall Street Journal ว่าเขาได้ใช้ tariff กดดันให้ไทยกับกัมพูชายุติการสู้รบ!

ประเทศเดียวในโลก ‘นายกฯทับซ้อน’ มหันตภัยปี 2568

นายสุทธิชัย หยุ่น สื่อมวลชนอาวุโส โพสต์เฟซบุ๊กว่าสำนักวิจัยต่าง ๆ กำลังวิเคราะห์เพื่อพยากรณ์ว่าประเทศไทยจะต้องเผชิญกับความท้าทายสาหัสอะไรบ้างใน