อย่าให้ Omicron กลายเป็น Oh, My God! เป็นอันขาด

ตื่นเช้าขึ้นมาเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาได้ศัพท์ใหม่ว่า Omicron ทำให้ต้องเช็กความหมายทั้งภาษากรีกและความเสี่ยงใหม่อันเกิดจากการกลายพันธุ์ของเจ้าไวรัสโคโรนาตัวนี้อย่างฉับพลัน

Omicron เป็นอักษรกรีกตัวที่ 15 แปลว่าเป็น o ตัวเล็ก มีความหมายตรงกันข้ามกับ Omega ซึ่งคือ O ตัวใหญ่

ที่องค์การอนามัยโลกเรียกว่าเป็น Variant of Concern (VoC) หรือ “สายพันธุ์แปลงร่างที่น่ากังวล” จนทั้งโลกต้องลุกขึ้นมาให้ความสนใจกันทันที

คุณหมอผู้เกาะติดเรื่องราวของโควิดหลายท่านตรวจสอบเพื่อให้ข้อมูลกับคนไทยอย่างฉับพลันเช่นกัน

หนึ่งในคุณหมอที่อธิบายด้วยภาษาที่เข้าใจง่ายคือ ศ.นพ.ประสิทธิ์ วัฒนาภา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

ท่านเล่าว่า การพบไวรัสโควิด-19 กลายพันธุ์ B.1.1.529 นั้นได้มีผลทันทีคือ หลายประเทศรวมถึงอังกฤษได้ประกาศจำกัดผู้เดินทางจากประเทศต้นทางที่พบไวรัสตัวนี้แล้ว

ท่านบอกว่าเจ้า Omicron นี้เป็นสายพันธุ์ใหม่ที่ต้องเฝ้าติดตามจริงๆ

เพราะมันกลายพันธุ์มากถึง 32 จุด

ที่สำคัญคือ ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสไปก์โปรตีน (Spike protein) จะมีผล 2 แบบใหญ่ คือ

1.ทำให้ความรุนแรง แพร่กระจายมากขึ้น เพราะเกิดในตำแหน่งก่อเรื่อง

2.จุดที่สร้างสไปก์โปรตีน เป็นจุดออกแบบวัคซีนเพื่อใช้เป็นตัวกระตุ้นภูมิคุ้มกัน

ดังนั้น หากมันเปลี่ยนจนหน้าตาเปลี่ยนไป ก็จะมีผลกับการหลุดรอดจากวัคซีน

เปรียบเทียบเหมือนเราจำหน้าตาโจรได้ ก็สามารถสกัดได้

หากมีการเปลี่ยนแปลงที่ส่วนอื่น ที่แขน ขา ก็ไม่มีผล เพราะหน้าตาเหมือนเดิม ภูมิต้านทานจำได้

แต่ตอนนี้มันเปลี่ยนที่หน้าตา ถ้าเปลี่ยนไปมาก ภูมิคุ้มกันเราอาจจำหน้าโจรไม่ได้

นั่นแปลว่า ไวรัสตัวนี้อาจหลุดจากระบบของวัคซีนได้

คุณหมอประสิทธิ์บอกว่าทั้ง 2 ข้อนี้เป็นไปตามทฤษฎี ในความเป็นจริงยังไม่รู้ว่า 1 กับ 2 จะเกิดหรือไม่  

แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าเราต้องระวังมากขึ้นจากเดิมแน่นอน

ข่าวบอกว่ากรมวิทยาศาสตร์การแพทย์กำลังวิเคราะห์รายละเอียดผู้เดินทางเข้าประเทศที่ตรวจพบเชื้อเพื่อหาสายพันธุ์ B.1.1.529

เพราะเจอที่ฮ่องกงแล้ว

ส่วนประเทศอื่นๆ ยังตรวจน้อย เพราะค่าใช้จ่ายสูง

ด้วยเหตุที่ไทยเราเปิดประเทศจึงต้องระวัง ซึ่งเป็นที่น่ากังวล

ข้อมูลที่มีรายงานพบสายพันธุ์ B.1.1.529 รวม 10 ราย เกิดจากการตรวจแล้วพบ

แต่ที่ไม่ได้ตรวจก็อาจจะมีอีกเป็นร้อยรายก็ได้ ซึ่งเราไม่รู้ เพราะลำพังการตรวจด้วย RT-PCR ไม่สามารถบอกถึงสายพันธุ์ได้

คุณหมอย้ำว่า “ตัวนี้จึงเป็นตัวที่เราก็ต้องเฝ้าระวัง สมัยก่อนเราก็ไม่ตรวจเดลตา แต่เมื่อมากขึ้นเราก็ต้องตรวจ แล้วก็พบว่าเมืองไทยก็มี ดังนั้นก็เหมือนกัน แต่ก็ไม่ใช่ง่าย เพราะตอนนี้เราไม่รู้ จริงๆ อาจไม่ใช่แค่นี้ที่เจอ อาจมีที่อื่นแล้วเยอะก็ได้ แต่ละประเทศจึงจะกันไม่ให้ตัวนี้เข้าไปในประเทศ เพราะถ้าหลุดเข้าไป ที่ทำมาทั้งหมดก็ยุ่ง...เรายังไม่รู้ว่ามันหนักหนาแค่ไหน แต่รู้ว่าถ้าไม่ระวังแล้วมันหนัก ก็จะเป็นเรื่องใหญ่”

ถามว่ามีความจำเป็นที่จะจำกัดผู้เดินทางจากประเทศต้นทางที่พบสายกลายพันธุ์ คือ แอฟริกาใต้ บอสวานา และฮ่องกง หรือไม่

คุณหมอประสิทธิ์ยกตัวอย่างเดลตาพลัสที่พบกว่า 50 ประเทศทั่วโลก แต่สำหรับบางประเทศที่ไม่ได้ตรวจสายพันธุ์ก็อาจไม่พบ ทั้งที่อาจจะมีอยู่

กรณีสายพันธุ์กลายพันธุ์นี้จึงเชื่อว่าหลายประเทศจะเริ่มตรวจแล้ว โดยเฉพาะประเทศที่พบการติดเชื้อจำนวนเยอะๆ เพื่อหาว่ามีความเกี่ยวข้องกับสายพันธุ์ดังกล่าวนี้หรือไม่

คาดว่าใน 2-3 สัปดาห์นี้ จะเริ่มมีข้อมูลออกมาว่าประเทศไหนเจอสายกลายพันธุ์นี้แล้วบ้าง

ดังนั้น จะไม่แปลกใจถ้าอยู่ๆ เจออีก 30-40 ประเทศ ไม่อยากให้ตื่นตระหนก แต่ต้องเฝ้าระวัง

คุณหมอจึงย้ำว่าการฉีดวัคซีนในประเทศไทยมีความสำคัญ ขณะเดียวกัน หน้ากากอนามัยต้องสวมตลอดเวลา ยังต้องเว้นระยะห่าง ล้างมือ เพราะหากเกิดมีสายพันธุ์นี้เข้ามา แม้วัคซีนอาจได้ผลไม่ดีเท่าเดิม

แต่ในท้ายที่สุดการป้องกัน 3 วิธีนี้ยังได้ผลอยู่และเป็นมาตรการที่คนไทยทุกคนต้องใช้เพื่อป้องกันการโจมตีของสายพันธุ์ Omicron นี้ให้ได้

ผมย้ำว่าอย่าให้ Omicron กลายเป็น Oh, My God! เป็นอันขาด.