สวัสดีวันปีใหม่2024: ขอมองโลกสวยสักวัน!

เป็นปีที่เห็นแสงสว่างส่องประกายบนเวทีระหว่างประเทศ ที่มีสัญญาณชี้ไปว่าอาจจะมีการเจรจาอย่างจริงจังเพื่อยุติความขัดแย้งสองเรื่องที่มีมายาวนาน

ได้แก่ สงครามยูเครนและความขัดแย้งในฉนวนกาซา

แนวโน้มของการบรรลุข้อตกลงสันติภาพในภูมิภาคเหล่านี้ไม่เพียงแต่มีความสำคัญต่อผู้คนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประชาคมโลกด้วย

เป็นสัญญาณของความมุ่งมั่นทางด้านการทูต การเจรจา และ “วิสัยทัศน์ร่วมกัน” เกี่ยวกับโลกที่สงบสุขมากขึ้น

สมมติว่าในยูเครนมีร่องรอยของเส้นทางสู่การเจรจาทางการทูต

ความขัดแย้งในยูเครนเป็นบ่อเกิดของความตึงเครียดและความทุกข์ทรมานของมนุษย์มานานเกินไปไปแล้ว

เพราะวันนี้คือวันที่ 678 ของสงครามยูเครน

พอขี้นปีใหม่ก็มีความตระหนักของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักว่า ได้เวลาแสดงความเต็มใจที่จะมีส่วนร่วมในการเจรจาที่มีความหมาย

(แม้ว่า Nikkei Asia จะเพิ่งรายงานเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาว่าประธานาธิบดีปูตินแห่งรัสเซียได้กระซิบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนตอนที่เจอกันเมื่อเดือนมีนาคมปีที่ผ่านมาว่ามอสโกพร้อมจะทำสงครามยูเครนไปถึง 5 ปี)

แต่ขอคิดสวนทางต่อว่า เมื่อเข้าสู่ปีใหม่ประชาคมระหว่างประเทศ รวมถึงมหาอำนาจหลักและหน่วยงานทางการทูตได้เพิ่มความพยายามที่จะอำนวยความสะดวกในการเจรจาระหว่างฝ่ายที่มีความขัดแย้งในยูเครน

นักการทูตและผู้ไกล่เกลี่ยกำลังทำงานข้ามปีอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย (ใช้คำของนายกฯ เศรษฐา) เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการเจรจา โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการแก้ปัญหาทางการทูตเพื่อยุติความขัดแย้ง

โดยเน้นที่ “การพูดคุยแบบมีส่วนร่วมและแนวทางพหุภาคี”

ปัจจัยเชิงบวกประการหนึ่งคือ การผลักดันให้เกิดการเจรจาที่ครอบคลุมซึ่งเกี่ยวข้องกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

โดยการนำแนวทางพหุภาคีมาใช้ซึ่งแปลว่าไม่มีใครถูกทิ้งเอาไว้ข้างหลังในการแสวงหาสูตรสันติภาพ

ผู้เจรจามุ่งหวังที่จะจัดการกับข้อกังวลและแรงบันดาลใจของกลุ่มต่างๆ

โดยส่งเสริมความรู้สึกของการไม่แบ่งแยกและแบ่งปันความรับผิดชอบในการสร้างอนาคตที่มั่นคงและปลอดภัยสำหรับยูเครน

แน่นอนว่าหากจะพูดจากันรู้เรื่องต้องเริ่มที่ข้อพิจารณาด้านมนุษยธรรม

นั่นคือการเริ่มด้วยการเปิดทางให้ความช่วยเหลือ นานาชาติเข้าไปฟื้นฟูชีวิตและทรัพย์สินของยูเครน

โดยการเร่งส่งความช่วยเหลือที่จำเป็นแก่ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง และเพื่อจัดการกับข้อกังวลด้านสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นระหว่างความขัดแย้ง

ความมุ่งมั่นในการบรรเทาความทุกข์ทรมานของมนุษย์จะเพิ่มมิติความเห็นอกเห็นใจให้กับการเจรจา

ผมฝันเห็นภาพของปูตินกับประธานาธิบดีเซเลนสกีของยูเครนนัดพบกันที่เมืองตรงชายแดนของสองประเทศ จิบกาแฟ และจับมือกัน

โดยมีเอกสารที่คณะทำงานของทั้งสองฝ่ายที่ได้ร่วมต่อรองกับสมาชิกนาโตและฝ่ายจีนได้ตกลงเงื่อนไขหลักๆ ไว้เพื่อไปสู่การประกาศการหยุดยิงอย่างน้อย 1 ปี

เพียงแค่เห็นภาพนี้ผมก็มีความหวังสำหรับปี “มังกรยิ้ม” แล้ว

ด้านสงครามฉนวนกาซาก็ต้องจินตนาการทางบวกเหมือนกัน

เพราะการสู้รบถึงวันนี้เข้าสู่วันที่ 86 แล้ว

ในตะวันออกกลาง ความขัดแย้งในฉนวนกาซาเป็นบ่อเกิดของความเจ็บปวดมายาวนาน โดยทั้งชุมชนชาวปาเลสไตน์และอิสราเอลได้ประสบกับผลกระทบอย่างหนักหน่วงจากความรุนแรงและไร้ขื่อไร้แป

ปี 2024 ผู้คนอยากจะเห็นการมุ่งเน้นไปที่การทูตและการเจรจาครั้งใหม่ เพื่อเป็นหนทางในการทำลายวงจรแห่งความขัดแย้ง

เริ่มด้วยความคิดริเริ่มทางการทูตและความร่วมมือระดับภูมิภาค

ผมฝันเห็นมหาอำนาจระดับภูมิภาคและผู้มีบทบาทระดับนานาชาติ ต่างก็มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในความริเริ่มทางการทูตเพื่อหาทางแก้ไขข้อขัดแย้งในฉนวนกาซาอย่างสันติ

โดยเน้นประเด็นการเจาะลึกถึงต้นตอของความขัดแย้ง และสร้างกรอบการทำงานเพื่อสันติภาพที่ยั่งยืนซึ่งเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

นักการทูต “คนกลาง” น่าจะคิดถึงขบวนการระดับรากหญ้าและการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมในการแก้ปัญหาที่ยืดเยื้อยาวนาน เพราะผู้เกี่ยวข้องมองประเด็นการเมืองและด้านความมั่นคงเป็นหลัก

หากปรับฉากทัศน์มาให้ความสำคัญกับภาคประชาสังคมอาจจะมีการหาทางออกจากทางตันได้

ในปีใหม่นี้ ฝันว่าขบวนการระดับรากหญ้าจะได้รับแรงผลักดันทั้งในอิสราเอลและปาเลสไตน์

โดยความเคลื่อนไหวเหล่านี้เน้นย้ำถึงความเป็นมนุษย์ร่วมกันของทุกคนในภูมิภาค

และเรียกร้องให้ยุติความรุนแรง โดยสนับสนุนให้รัฐบาลจัดลำดับความสำคัญของการเจรจาและการปรองดอง

องค์ประกอบสำคัญของข้อตกลงสันติภาพที่ยั่งยืนคือการมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาเศรษฐกิจและการฟื้นฟู

พุ่งเป้าไปที่ความพยายามที่จะลงทุนในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและชุมชนในฉนวนกาซาขึ้นใหม่

โดยสร้างรากฐานสำหรับความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองที่สามารถนำไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

และชี้ให้ทุกฝ่ายเห็นว่าการแก้ปัญหาสงครามทั้งยูเครนและกาซานั้นไม่เพียงแต่เป็นความหวังสำหรับภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบโดยตรงเท่านั้น แต่ยังมีผลกระทบในวงกว้างต่อสันติภาพและความมั่นคงทั่วโลกอีกด้วย

นั่นหมายถึงการกลับมาเสริมสร้างกลไกการทูตและการแก้ไขข้อขัดแย้งให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

เน้นย้ำถึงความสำคัญของกลไกการทูตและการแก้ไขข้อขัดแย้งในการจัดการกับความท้าทายทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ซับซ้อน

หากทำสำเร็จก็สามารถใช้เป็นแม่แบบในการแก้ไขข้อขัดแย้งอื่นๆ ทั่วโลก โดยส่งเสริมการสนทนาเรื่องการเผชิญหน้า

ผมอาจฝันไปไกล แต่ลึกๆ แล้วผู้คนทั่วโลกกำลังสิ้นหวังกับความตีบตันของหนทางสันติภาพที่ดูเหมือนยิ่งวันยิ่งจะห่างเหินออกไปจากประชาคมโลก

แต่ถ้าเราไม่ตั้งความหวังเอาไว้เลย โลกก็จะกลายเป็น “นรกอเวจี” ที่เดินหน้าสู่ “สงครามโลกครั้งที่ 3” อย่างน่าหวาดหวั่นพรั่นพรึงนัก

ขอใช้สิทธิ์ฉีกแนว...และภาวนาให้การทูตและมนุษยธรรมกลับมาเป็น “วาระของโลก” เพื่อความอยู่รอดร่วมกันของมนุษยชาติในวันปีใหม่นี้ครับ.