เลือกตั้งไต้หวันสัปดาห์หน้า วัดระดับความตึงเครียดภูมิภาค

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีนยังยืนยันมั่นเหมาะเป็นนโยบายต่อเนื่องว่าจะต้อง “รวมชาติ” กับไต้หวัน

วิธีรวมชาติที่ว่านี้จะพยายามทำอย่างสันติ

แต่หากจำเป็นต้องใช้วิธีการอื่นเช่นสงคราม, สี จิ้นผิงก็บอกว่าเป็นทางเลือกหนึ่งเช่นกัน

จีนส่งเครื่องบินรบไปลาดตระเวนในช่องแคบไต้หวันเกือบทุกวัน

และอเมริกายังยกระดับการฝึกซ้อมทางทหารกับพันธมิตรทั่วทั้งอินโดแปซิฟิก

สามตัวเต็งที่จะมานั่งเก้าอี้ผู้นำไต้หวันคือ

ไล จิงเต้ (จีนกลางอ่านว่า ล่าย ชิงเต๋อ) หรือ Lai Ching-te แห่ง พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP)

เขามีอีกชื่อหนึ่งว่า William Lai เป็นอดีตแพทย์ที่พูดนิ่มนวล เคยดำรงตำแหน่งทางการเมืองระดับสูงเกือบทุกตำแหน่งในไต้หวันมาแล้ว

William Lai เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติมานานกว่าทศวรรษ

ต่อมาได้เป็นนายกเทศมนตรีที่ได้รับความนิยมของเมืองไถหนานทางตอนใต้

เขายึดนโยบายที่แข็งกร้าวกับปักกิ่ง ฐานเสียงหลักจึงอยู่ที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่ต้องการกลับไปเป็นส่วนหนึ่งของจีน

ล่าสุด จีนปักกิ่งเรียกเขาว่าเป็น “ผู้ทำลายสันติภาพ”

ครั้งหนึ่งเขาเคยเรียกตัวเองว่าเป็น “ผู้เคลื่อนไหวเชิงปฏิบัติเพื่อเอกราชของไต้หวัน”

นายล่ายให้คำมั่นว่าจะยึดแนวทางของประธานาธิบดีไช่ อิงเหวินในปัจจุบัน

เขาบอกว่าไต้หวันเป็นอิสระอยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องประกาศอะไรเพิ่มเติม

แต่หากเขาชนะเลือกตั้ง จีนก็คงจะมีท่าทีที่ไม่เป็นมิตรอย่างแน่นอน

โฮ้ว เหย่าหยี (Hou Yu-ih) แห่งพรรคก๊กมินตั๋ง (KMT)

อดีตนายตำรวจร่างกำยำซึ่งในปี 2006 เป็นหัวหน้าสำนักงานตำรวจแห่งชาติของไต้หวัน

มีนโยบายการเมืองสายกลาง และมีจุดเด่นคือสนับสนุนการเจรจากับพรรคคอมมิวนิสต์จีนเพื่อลดความตึงเครียดข้ามช่องแคบ

แต่ก็ไม่ถึงขนาดที่จะยอมให้ปักกิ่งเข้ามายึดไปรวมชาติอย่างง่ายดายนัก

โฮ้วเป็นนายกเทศมนตรีเมืองนิวไทเป (ชานเมืองรอบเมืองหลวง) ตั้งแต่ปี 2018

โพลล่าสุดชี้ว่าเขาเป็นรองจากล่ายเล็กน้อย และมีโอกาสตีตื้นขึ้นได้ในช่วงโค้งสุดท้ายของการหาเสียงได้

โก เหวินเจแห่งพรรคประชาชนไต้หวัน (TPP)

โค เหวินเจ เคยเป็นศัลยแพทย์จนกระทั่งเขาลงสมัครรับตำแหน่งนายกเทศมนตรีกรุงไทเป ซึ่งเป็นเมืองหลวงของไต้หวัน ในฐานะผู้สมัครอิสระในปี 2014

เขาชนะการเลือกตั้งอย่างถล่มทลายแม้ว่าจะไม่มีประสบการณ์ทางการเมืองมาก่อน และดำรงตำแหน่งสองสมัยจนถึงปี 2022 ก่อนที่จะก่อตั้งพรรคประชาชนไต้หวัน

นายโกหาเสียงด้วยการประกาศตนเป็นเทคโนแครตที่ “มีเหตุผล” และ “เป็นวิทยาศาสตร์” และให้ความสำคัญกับความกังวลภายในประเทศ เช่น พลังงานและที่อยู่อาศัย มากกว่าความสัมพันธ์กับจีน

พรรค TPP ของเขาไม่แข็งแกร่งพอที่จะชนะเสียงข้างมากในสภานิติบัญญัติ และความหวังที่ดีที่สุดของเขาก็คือการรักษาสมดุลแห่งอำนาจในรัฐสภา

นายโก้สนับสนุนแนวร่วมกับพรรคก๊กหมินตั่ง โดยเสนอตนเป็น “ทางเลือกที่สาม”

อะไรเป็นเดิมพันของการเลือกตั้งครั้งนี้?

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะตัดสินใจว่าพวกเขาต้องการดำเนินการต่อตามนโยบายของประธานาธิบดี ไช่ อิงเหวิน ของพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้าที่มีแนวคิดฉีกตัวเป็นเอกราชหรือไม่

เธอได้รับเลือกในปี 2016 และไม่มีสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งสมัยที่ 3

ไช่ อิงเหวินมีแนวทางสายกลาง แต่ไม่เป็นที่ไว้วางใจของปักกิ่งเพราะเธอไม่ยอมประกาศว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน

ตลอดเวลาที่เธอเป็นผู้นำไต้หวัน จีนแผ่นดินใหญ่ได้ตัดการติดต่อสื่อสารอย่างเป็นทางการกับไต้หวัน และเพิ่มแรงกดดันทางทหารอย่างต่อเนื่อง

เธอประสบความสำเร็จในการดึงให้อเมริกามาสนับสนุนไต้หวันเต็มที่ในฐานะพันธมิตรที่ยืนหยัดไม่ยอมให้จีนข่มขู่จะยึดเกาะ

นายล่ายที่เดินตามรอยของเธอแม้จะมีคะแนนโพลนำอยู่ขณะนี้ แต่ก็ไม่แน่ว่าจะเข้าเส้นชัยได้จริงหรือไม่

แม้ว่าเกือบสองในสามของชาวเกาะไต้หวันจะระบุว่าเป็นคนไต้หวันมากกว่าคนจีน

แต่ขณะเดียวกันชาวไต้หวันส่วนใหญ่ก็ต้องการให้มีการเจรจากับแผ่นดินใหญ่ด้วยเช่นกัน

หากโฮ้วหรือโกชนะเลือกตั้งครั้งนี้ก็อาจนำไปสู่การฟื้นฟูการสื่อสารข้ามช่องแคบและการผ่อนคลายความตึงเครียด...แต่ก็อาจจะเป็นการฟื้นฟูความสัมพันธ์อย่างผิวเผิน

เพราะในท้ายที่สุดแล้ว คนไต้หวันก็ต้องการจะรักษาไว้ซึ่งความเป็นเอกลักษณ์ของตน

กรณีที่จีนเข้าไปครอบงำฮ่องกงเกือบจะทุก ๆ ด้านทำให้คนไต้หวันหวั่นเกรงว่าตนจะโดนชะตากรรมทำนองเดียวกันนี้อีกหนึ่งราย

ท้ายที่สุดก็อยู่ที่การนิยมคำว่า “หนึ่งประเทศ สองระบบ” ของปักกิ่งกับไต้หวันตรงกันหรือไม่เท่านั้น!