สงครามกาซาขยายวง เป็นสงครามภูมิภาค?

เพราะหากอิหร่านตัดสินใจกระโดดเข้าเกมนี้ สงครามจะลามกว้างไกลกว่าที่คาดคิดแน่นอน

สหรัฐฯอ้างว่าพยายามจะตีกรอบของการสู้รบไม่ให้ขยายวงออกไป

แต่สถานการณ์ในทะเลแดงก็กดดันให้วอชิงตันต้องแสดงอิทธิฤทธิ์

การถล่มโจมตีทางอากาศและทางทะเลที่นำโดยอเมริกาต่อเป้าหมายเกือบ 30 แห่งในเยเมนที่เริ่มตั้งแต่วันพฤหัสฯที่ผ่านมา ตามมาด้วยระลอกสองในวันต่อมาทำให้เห็นชัดว่า

คำถามไม่ใช่ว่านี่เป็นความขัดแย้งระดับภูมิภาคหรือไม่

เพราะมันได้เริ่มต้นแล้ว

คำถามใหญ่กว่านั้นคือใครจะสามารถระงับยับยั้งสงครามที่บานปลายแล้วอย่างชัดเจนได้เพียงใด

ใครจะเป็นผู้ทำให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีความยับยั้งชั่งใจเพียงพอที่จะไม่ให้สถานการณ์นำไปสู่สงครามตะวันออกลางรอบใหม่

“เราไม่สนใจการทำสงครามกับเยเมน เราไม่สนใจความขัดแย้งใดๆ ทั้งสิ้น” จอห์น เอฟ. เคอร์บี โฆษกทำเนียบขาวกล่าวเมื่อวันศุกร์หลังสหรัฐฯเปิดการถล่มโจมตีเยเมน

และเสริมว่า “ที่จริง ทุกสิ่งที่ประธานาธิบดีไบเดนตัดสินใจสั่งการนั้นเพื่อพยายามป้องกันไม่ให้ความขัดแย้งลุกลามบานปลาย รวมถึงการถล่มทางอากาศเมื่อคืนนี้ด้วย”

สหรัฐฯว่าการเปิดศึกใหญ่ครั้งนี้เป็นการ “ป้องกันตัวเอง”

ไม่ต่างกับที่อิสราเอลอ้างว่าการรุกหนักใส่ฮามาสรอบนี้เป็นการใช้สิทธิ์ “ป้องกันตัวเอง” เหมือนกัน

คงไม่มีใครในฝ่ายตรงกันข้ามที่จะเชื่อว่าการเปิดศึกขนาดนี้เป็นแค่การป้องกันตนเอง

สหรัฐฯอ้างว่าที่ต้องเปิดยุทธการใหญ่ต่อกลุ่มฮูตีก็เพื่อป้องกันไม่ให้ “กลุ่มก่อการร้าย” นี้โจมตีเรือสินค้าในทะเลแดง

อันเป็นการจงใจสร้างความปั่นป่วนให้กับการขนส่งทางทะเลเพราะเส้นทางนี้เป็นหนึ่งในเส้นทางเดินเรือที่สำคัญที่สุดในโลก

แต่ไม่ว่าจะมองจากมุมไหน การที่ไบเดนเปิดไฟเขียวให้เปิดศึกรอบนี้เท่ากับเป็นการปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์อย่างชัดเจน

 คนใกล้ชิดไบเดนอ้างว่ากลุ่มฮูตีเป็นฝ่ายกดดันให้อเมริกาต้องเลือกเส้นทางนี้เอง

เพราะมีการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนเมื่อวันอังคารก่อนหน้านั้นต่อเรือบรรทุกสินค้าของอเมริกาและเรือรบของกองทัพเรือที่อยู่รอบๆ

พอจะสรุปได้ว่าสงครามระดับภูมิภาคได้อุบัติขึ้นแล้ว

เพราะการสู้รบไม่จำกัดอยู่เพียงฉนวนกาซาอีกต่อไป

หากแต่ได้แพร่กระจายไปยังเลบานอน อิรัก ซีเรีย และเยเมน

ชัดเจนเช่นว่าวอชิงตันต้องการจะบอกว่าพร้อมที่จะยับยั้งการ

”ยั่วยุของอิหร่าน”

ด้วยเหตุนี้ อเมริกาจึงได้วางเรือบรรทุกเครื่องบินและเครื่องบินรบของตนในตำแหน่งที่สามารถตอบโต้ได้อย่างฉับพลันทันที

สหรัฐฯอ้างว่าตลอดระยะเวลา 12 สัปดาห์ การโจมตีที่ตั้งยุทธศาสตร์ของอิสราเอล อเมริกัน และตะวันตกมาจากเลบานอน อิรัก และซีเรีย

เริ่มต้นสหรัฐฯตอบโต้แล้ว “จำกัดวง” แต่ก็ได้ออกคำเตือนไปยังอิหร่านที่อเมริกาเชื่อว่าเป็นผู้บงการปฏิบัติการรังควานสหรัฐฯและอิสราเอลอยู่ข้างหลัง

จากการถล่มแบบ “มีขอบเขตจำกัด” สหรัฐฯขยายปฏิบัติการดุดันและกว้างขวางเกินกว่าที่คาดหมายไว้เดิม

นั่นคือการใช้เครื่องบินขับไล่และขีปนาวุธที่ปล่อยในทะเล

อีกทั้งยังผนึกกำลังของกองกำลังสหรัฐฯ และอังกฤษ ซึ่งได้รับการหนุนหลังโดยพันธมิตรอื่นๆ ถล่มโจมตีขีปนาวุธและโดรนของฮูตีอย่างกว้างขวาง

นั่นแปลว่าไบเดนไต่ลวดระหว่างการ “ปัองปราม” กับการ “ถล่มเชิงรุก”

ที่หนักอกสำหรับนักวางแผนของวอชิงตันคือยังไม่อาจจะประเมินก้าวย่างต่อไปของอิหร่านและพันธมิตร เช่น กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนและกลุ่มฮามาสที่กระจายตัวในหลายจุดหลังจากกองทัพอิสราเอลลุยฉนวนกาซาอย่างหนัก

ที่ต้องจับตาเป็นพิเศษคืออิหร่านอาจจะตอบโต้ผ่านพันธมิตรเช่น เลบานอน อิรัก และซีเรียหากไม่ต้องการเปิดศึกโดยตรงกับสหรัฐฯ

คำถามคืออิหร่านสามารถบริหารจัดการปฏิบัติการของพันธมิตรกลุ่มต่าง ๆ ได้มากน้อยเพียงใด

เหมือนกับที่หลายคนไม่แน่ใจว่าสหรัฐฯจะสามารถสั่งกองทัพอิสราเอลให้ยับยั้งชั่งใจในการโจมตีเป้าหมายพลเรือนในฉนวนกาซาเพียงใด

ต้องไม่ลืมว่ากลุ่มฮูตี ซึ่งเป็นชนเผ่าเล็กๆ ในเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านและเป็นหนึ่งในกลุ่มที่กร้าวที่สุดในการท้าทายสหรัฐฯในรูปแบบต่าง ๆ

กลุ่มฮูตีพยายามจะสกัดสหรัฐฯและอิสราเอลด้วยการพยายามปิดกั้นเส้นทางการค้าระหว่างประเทศผ่านทะเลแดง และเพิกเฉยต่อคำเตือนของอเมริกาและตะวันตกให้ยุติอย่างท้าทายมาตลอด

ฝ่ายฮูตีย้ำว่าเป้าหมายเดียวของการโจมตีคือการบังคับให้อิสราเอลยุติการรณรงค์ทางทหาร และเพื่อให้ความช่วยเหลือจากนานาชาติไหลเข้าสู่ฉนวนกาซาอย่างเสรีและปลอดภัยยิ่งขึ้น

แรกเริ่มนั้น สหรัฐฯพยายามจะไม่ตอบโต้กลุ่มฮูตีอย่างรุนแรงมากนักเพราะประเมินว่าศักยภาพของกลุ่มนี้คงมีจำกัด

แต่เมื่อการถล่มโจมตีเป้าหมายในทะเลแดงของฝ่ายสหรัฐฯและเรือเดินสมุทรไม่หยุดยั้ง สหรัฐฯก็อ้างว่าไม่มีทางเลือกเพราะถูกกดดันให้ต้องตอบโต้อย่างเด็ดขาด

ไม่อาจจะบอกได้ว่ากลุ่มฮูตีจะใช้เวลานานเท่าไหร่ในการฟื้นตัวจากการถูกโจมตีเพื่อจะคุกคามเรือในทะเลแดงอีกครั้ง อย่างที่ได้ประกาศเอาไว้

การตอบสนองของกลุ่มฮูตียังค่อนข้างแผ่วเบา มีเพียงการยิงขีปนาวุธต่อต้านเรือลูกเดียวที่พุ่งลงสู่ทะเลแดง แต่ไม่ได้ก่อให้เกิดความเสียหายอะไรมาก

(พรุ่งนี้: ความวุ่นวายในทะเลแดงกระทบทั่วโลก)