ผู้เสือกหาเสียง

เรื่องเล็กอาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้ หากการบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างเคร่งครัด

ไม่มั่วนิ่ม!

สาระสำคัญในคำร้องของ "เรืองไกร" มีดังนี้ครับ

ข้อ ๑.พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตราที่เกี่ยวข้อง (บางส่วน)

 “มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้

 “องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” หมายความว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง 

 “สภาท้องถิ่น” หมายความว่า สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด สภาเทศบาล สภาองค์การบริหารส่วนตำบล สภากรุงเทพมหานคร สภาเมืองพัทยา และสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง

 “ผู้บริหารท้องถิ่น” หมายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายกเทศมนตรี นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายกเมืองพัทยา และผู้บริหารท้องถิ่น หรือคณะผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง

 “ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น

 “มาตรา ๙ ให้ประธานกรรมการการเลือกตั้งรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกระเบียบ  ประกาศ หรือคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้”

 “มาตรา ๓๘ บุคคลผู้มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้ เป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 (๓) มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งมาแล้วเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับถึง วันเลือกตั้ง 

 ในกรณีที่มีการย้ายทะเบียนบ้านออกจากเขตเลือกตั้งหนึ่งไปยังอีกเขตเลือกตั้งหนึ่งภายในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเดียวกัน อันทำให้บุคคลมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งเป็นเวลาติดต่อกัน น้อยกว่าหนึ่งปีนับถึงวันเลือกตั้ง ให้บุคคลนั้นมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านครั้งสุดท้ายเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าหนึ่งปี”

ข้อ ๒.ระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๓ กำหนดไว้ดังนี้

 ข้อ ๔ ในระเบียบนี้  

 “ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น

 “ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น

 “ผู้ช่วยหาเสียง”  หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับการว่าจ้างจากผู้สมัครให้เข้าร่วม กิจกรรมในการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้ง ตลอดระยะเวลาหรือช่วงระยะเวลาหนึ่ง และเป็นบุคคลที่ได้แจ้งรายละเอียด หน้าที่และค่าตอบแทนต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ยกเว้นบุคคลในครอบครัว ได้แก่ สามี ภริยาหรือบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย 

ข้อ ๓.ดังนั้น “ผู้ช่วยหาเสียง” จึงควรหมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นเฉพาะแต่ละ “สภาท้องถิ่น”  หรือ “ผู้บริหารท้องถิ่น” เช่น นาย ท. ซึ่งอ้างเป็นผู้ช่วยหาเสียง แต่กลับเป็นผู้ปราศรัยหลักบนเวทีหาเสียง นายก อบจ. หรือ สภา อบจ. ในหลายจังหวัด ซึ่งสื่อมวลชนต่างๆ ลงข่าวอย่างชัดเจน เป็นต้น

 ข้อ ๔.เมื่อมีข้อเท็จจริงที่เป็นความปรากฏโดยทั่วไป ที่แสดงให้เห็นว่า มีการหาเสียงเลือกตั้งในแต่ละ “สภาท้องถิ่น” หรือ “ผู้บริหารท้องถิ่น” ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน ได้มีการใช้ “ผู้ช่วยหาเสียง” ที่อาจไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ตามความในกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง กกต.รู้หรือควรรู้อยู่แล้วนั้น เนื่องจากผู้ช่วยหาเสียงผู้บริหารหรือสภาท้องถิ่น กับ ผู้ช่วยหาเสียง สส.นั้น มีความหมายแตกต่างกัน

 ข้อ ๕.พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๑ (บางส่วน)

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 “ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร”

ข้อ ๖.ระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๑ กำหนดไว้ดังนี้

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้

 “ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 “ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 “ผู้ช่วยหาเสียง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับการว่าจ้างจากผู้สมัคร หรือพรรคการเมือง ให้เข้าร่วมกิจกรรมในการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้ง ตลอดระยะเวลาหรือช่วงระยะเวลาหนึ่ง และเป็นบุคคลที่ได้แจ้งรายละเอียด หน้าที่และค่าตอบแทนต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด

ข้อ ๗.จากบทบัญญัติในพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตราที่เกี่ยวข้อง และข้อกำหนดในระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๓ ที่กล่าวมาเป็นตัวอย่างข้างต้น ซึ่งตามข่าวประชาสัมพันธ์ที่ ๑๐/๒๕๖๘ วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๖๘ ซึ่ง กกต.ทราบแล้วนั้น กรณีจึงมีเหตุอันควรขอให้มีการตรวจสอบต่อไปว่าการหาเสียงเลือกตั้งในแต่ละ “สภาท้องถิ่น” หรือ “ผู้บริหารท้องถิ่น” ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน ได้มีการใช้ “ผู้ช่วยหาเสียง” ที่อาจไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ตามระเบียบ กกต.หรือไม่

ครับ...ก็สรุปได้คร่าวๆ ผู้ช่วยหาเสียง มีอยู่ในกฎหมายมากกว่า ๑ ฉบับ  แต่สถานะแตกต่างกันออกไป

ความต่างในคุณสมบัติของ ผู้ช่วยหาเสียงในการเลือกตั้งท้องถิ่น กับผู้ช่วยหาเสียงในการเลือกตั้ง สส. ที่เห็นชัดเจนคือ การที่ผู้ช่วยหาเสียง ต้องเป็น "ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง"

เมื่อไปดู "ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง" ของระเบียบ กกต.ทั้ง ๒ ฉบับ พบว่ามีความแตกต่างกัน

ผู้ช่วยหาเสียง ในการเลือกตั้งท้องถิ่น ต้องเป็น ผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น ไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง สส.

เช่นเดียวกัน ผู้ช่วยหาเสียง เลือกตั้ง สส. คือผู้มีสิทธิเลือกตั้ง สส. ไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น

ที่ซ้อนกันอีกชั้นคือ ผู้ช่วยหาเสียงเลือกตั้งท้องถิ่น ต้องมีชื่ออยู่ในท้องถิ่นที่มีการเลือกตั้ง นั่นเพราะต้องมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งมาแล้วเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับถึงวันเลือกตั้ง 

แน่นอนครับทั้ง "ทักษิณ" และ "พิธา" ต่างก็เป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นเหมือนกัน

ท้องถิ่นที่ว่าคือ กทม. ไม่ใช่จังหวัดที่มีการเลือกนายกอบจ.อยู่ในขณะนี้

แต่ กทม.ยังไม่ถึงเวลาเลือกผู้ว่าฯ กทม. "ทักษิณ" และ "พิธา" จะนำสถานะผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นใน กทม. ไปใช้กับการเลือกตั้งนายก อบจ.ในจังหวัดอื่นมิได้

อยู่ที่ กกต.แล้วล่ะครับว่า จะตีความกฎหมายอย่างไร  โดยเฉพาะระเบียบที่ กกต.เป็นผู้ออกเอง.