คุยกับทูตรัสเซีย : มอสโก จะลุยยูเครนจริงหรือ? (1)

เปิดฉากผมก็ถามตรงๆ ว่ารัสเซียจะบุกเข้ายูเครนจริงหรือ?

ท่านทูตรัสเซียตอบว่า

“ผู้นำรัสเซียรวมถึงท่านประธานาธิบดีและรัฐมนตรีต่างประเทศได้ยืนยันมาตลอดว่าเราไม่มีแผนใดๆ ที่จะบุกยูเครน       

...มันเป็นการรณรงค์ปั้นข่าวเท็จ  เป็นเหมือนโรคฮิสทีเรีย หรือเป็นเพียงจินตนาการของคนป่วยด้วยโรคประสาทของนักการเมืองฝั่งตะวันตกเท่านั้น...”

ท่านทูตรัสเซียบอกว่า แม้แต่ผู้นำและรัฐมนตรีกลาโหมของยูเครนเองก็ยังบอกกับประชาชนของตนว่าพวกเขาไม่เห็นการตระเตรียมทางทหารของฝั่งรัสเซียที่จะ “บุกรุก” ยูเครนแต่อย่างไร

แต่ผู้นำตะวันตกต่างหากที่พยายามบังคับให้ยูเครนเชื่อว่ารัสเซียกำลังจะโจมตีประเทศของตน

ผมถามว่าทำไมประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของอเมริกา จึงย้ำแล้วย้ำอีกว่ารัสเซียกำลังเตรียมจะบุกยูเครน ถึงขั้นที่บอกว่าเดือนหน้าจะเกิดเรื่องอย่างนี้ขึ้น

สหรัฐฯ สั่งเตรียมกองกำลังทหาร 8,500 นาย เพื่อตั้งรับรัสเซียในกรณีนี้ด้วยซ้ำไป

ท่านทูตบอกว่าต้องมองประเด็นนี้ในภาพที่ใหญ่กว่าความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับยูเครนเท่านั้น

สหรัฐฯ เองกำลังเผชิญหน้ากับปัญหาของตนเองอย่างหนัก เช่น ปัญหาเศรษฐกิจ เงินเฟ้อ อาชญกรรมและการเหยียดผิว

“สื่อไทยก็ยังรายงานว่าคนไทยเองที่อยู่อเมริกาก็ถูกคุกคามส่วนตัว...” ทูตรัสเซียบอก

และมีปัญหาความขัดแย้งระหว่างพรรครีพับลิกันและเดโมแครตโดยเฉพาะเพื่อเตรียมการเลือกตั้งอีกรอบ

ท่านทูตอ้างหนังดังของฮอลลีวู้ดเรื่อง Wag the Dog ที่สะท้อนว่าประธานาธิบดีมะกันที่มีคะแนนนิยมในประเทศตกต่ำมากๆ ก็จะหาเรื่องสร้างสถานการณ์ในต่างประเทศเพื่อกลบเกลื่อนปัญหาทางการเมืองของตัวเอง

ในหนังเรื่องนั้นผู้นำสหรัฐฯ จงใจเปิดศึกสงครามกับประเทศเล็กๆ ประเทศหนึ่งเพื่อดึงความสนใจของประชาชนตนเองไปสู่เรื่องข้างนอก

ท่านทูตย้อนกลับไปว่า ในปี 2014 มีรัฐประหารในยูเครน โค่นผู้นำที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน เปิดทางให้กลุ่มการเมืองชาตินิยมขึ้นมามีอำนาจ

“จากนั้นเป็นต้นมาเราก็เห็นนักการเมืองที่ฝักใฝ่ความคิดแบบนาซีในยูเครน ไม่น่าเชื่อว่ายูเครนซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมสลาวิกแบบเดียวกับเรา มีประวัติศาสตร์ร่วมกันอันยาวนาน เราร่วมกันต่อสู้กับลัทธิฟาสซิสต์ในสงครามโลกครั้งที่ 2...แต่วันนี้เราเห็นกลุ่มที่มีความเชื่อแบบนาซีเดินขบวนในกรุงเคียฟ และเมืองอื่นๆ...”

นักการเมืองกลุ่มนี้สั่งห้ามการใช้ภาษารัสเซีย รวมไปถึงหนัง และหนังสือภาษารัสเซีย

และยังมี “บัญชีดำ” ที่แบนนักการเมือง, สื่อ, นักกีฬาและนักร้อง, นักเขียนที่ใช้ภาษารัสเซีย

ทูตรัสเซียบอกว่าด้วยเหตุนี้เอง ผู้คนที่อยู่ในไครเมียซึ่งส่วนใหญ่มีเชื้อชาติรัสเซียเห็นสภาพเช่นนั้นแล้วก็ขอประกาศแยกตัวออกจากยูเครน ขอกลับไปเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย

ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นเขต Donbas ทางตะวันออกของยูเครนที่มีชายแดนติดกับรัสเซียก็ประกาศขอแยกตัวจากยูเครน

แต่รัฐบาลกลางยูเครนสั่งปราบปรามอย่างหนักก็กลายเป็นสงครามกลางเมืองด้วยการส่งทหาร, ปืนใหญ่, รถถังถึงขั้นถล่มทางอากาศใส่พลเรือน “แยกดินแดน” ในย่านนี้อย่างดุเดือด

ถึงวันนี้ท่านทูตบอกว่าประชาชนในเขตนี้ยังตกอยู่ภายใต้การจับจ้องของรัฐบาลกลาง

ทูตทอมมิคินบอกว่า ข้อตกลง Minsk (เมืองหลวงของเบราลุส) ในปี 2014 ซึ่งลงนามโดย 3 ฝ่ายคือ รัสเซีย, ยูเครนและ OSCE (Organization for Security and Cooperation in Europe) หรือองค์กรเพื่อความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป

โดยมีฝรั่งเศสและเยอรมนีเป็น “ผู้ไกล่เกลี่ย” และ “ตัวแทนไม่เป็นทางการ” จากเขต Donbas

เป้าหมายคือความพยายามที่จะยุติสงครามเขต Donbas ระหว่างรัฐบาลกลางยูเครนกับกลุ่มแยกดินแดน

ท่านทูตบอกว่าข้อตกลงนี้แม้จะยังดำรงอยู่ถึงวันนี้ แต่รัฐบาลกลางยูเครนบอกว่าจะไม่ทำตามเนื้อหาของเอกสารนี้ โดยอ้างว่า Minsk Protocol นี้เป็นการละเมิดอธิปไตยของยูเครน

“แต่เอกสารนี้มีลายเซ็นของอดีตผู้นำยูเครนปรากฏอยู่อย่างชัดเจน...”

ภายใต้ข้อตกลงนี้มีคณะกรรมการหลายทีมที่ทำหน้าที่พยายามหาข้อยุติ

ล่าสุดมีการประชุมของตัวแทนจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องที่ปารีส แต่ไม่รู้ว่าผลของการต่อรองออกมาเป็นอย่างไร

(พรุ่งนี้ : รัสเซียมีข้อเสนอยุติวิกฤตยูเครนอย่างไร?).