จะแก้'พระราชอำนาจ'หรือไม่

ตัวอย่างเช่นหมวดที่ว่าด้วยคณะรัฐมนตรีเป็นพระราชอำนาจทั้งนั้น เพราะเกี่ยวกับการบริหารราชการแผ่นดิน

รวมไปถึงพระราชอำนาจในการตราพระราชกำหนด

พระราชอำนาจให้ความเห็นชอบเกี่ยวกับสนธิสัญญา อำนาจยุบสภาก็อยู่ในหมวดว่าด้วยสภาฯ เพราะนายกฯ ยุบสภาเองไม่ได้

รวมถึงต้องไปดูเกี่ยวกับบทห้ามแก้ไขรัฐธรรมนูญที่ห้ามเปลี่ยนแปลงระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ว่าแค่ไหนเป็นการเปลี่ยนแปลง

อย่างรัฐธรรมนูญที่ผ่านการประชามติแล้ว ถ้าพระมหากษัตริย์ไม่ลงพระปรมาภิไธยถือว่าตกไปเลย เป็นการยับยั้งโดยเด็ดขาด เป็นอย่างนี้ตั้งแต่รัฐธรรมนูญปี ๒๔๙๒ จนถึงรัฐธรรมนูญปัจจุบัน

ฉะนั้นถ้าใครไปเขียนให้เมื่อทรงใช้พระราชอำนาจแล้วให้สภาสามารถยืนยันได้ มันก็จะเป็นการเปลี่ยนแปลงระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ขัดต่อประเพณีการปกครองของประเทศไทย เพราะอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญพระมหากษัตริย์ทรงมีร่วมกับประชาชน

ดังนั้นถ้าอยากแน่ใจเกี่ยวกับเนื้อหาการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ก็ให้คนที่คิดจะแก้ไขออกมาให้สัมภาษณ์เพื่อบันทึกเอาไว้ว่าจะแก้จุดใดบ้าง..."

สรุปในภาพรวม คำว่า "เปลี่ยนระบอบการปกครอง" มิได้เจาะจงเฉพาะการแก้ไขในหมวด ๑ และหมวด ๒ เท่านั้น

เพราะพระราชอำนาจปรากฏอยู่ในหลายหมวด หลายมาตรา ในรัฐธรรมนูญปัจจุบัน

การแก้ไขพระราชอำนาจ โดยเฉพาะการแก้ไขเพื่อลดพระราชอำนาจ ก็คือการเปลี่ยนแปลงระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

เมื่ออาจารย์บวรศักดิ์เตือนแบบนี้ พรรคการเมืองควรจะรับฟัง

ไปดูว่าพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มีอะไรบ้าง ข้อมูลที่รวบรวมโดยสถาบันพระปกเกล้า มีดังนี้

๑.พระราชอำนาจในการยุบสภาผู้แทนราษฎร

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยทุกฉบับที่ผ่านมาในเรื่องการยุบสภาผู้แทนราษฎร ได้บัญญัติให้เป็นพระราชอำนาจพระมหากษัตริย์ให้เป็นผู้มีอำนาจในการยุบสภาผู้แทนราษฎรในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน มาตรา ๑๐๓ บัญญัติว่า “พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่เป็นการเลือกตั้งทั่วไป”

หลักการยุบสภาผู้แทนราษฎรถือเป็นเครื่องมือของฝ่ายบริหารในการคานอำนาจกับสภาผู้แทนราษฎร แต่เนื่องจากการปกครองในระบอบประชาธิปไตย สภาผู้แทนราษฎรมาจากการเลือกตั้ง

ในขณะที่ฝ่ายบริหารจัดตั้งขึ้นโดยความไว้วางใจจากสภาผู้แทนราษฎร การยุบสภาผู้แทนราษฎรโดยฝ่ายบริหารจึงดูไม่มีน้ำหนัก ดังนั้น ธรรมเนียมประเพณีการปฏิบัติของประเทศไทยในรัฐธรรมนูญจึงมอบให้เป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ได้พิจารณาความจำเป็นในการยุบสภาผู้แทนราษฎรได้อย่างเหมาะสม

๒.พระราชอำนาจในการแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งสำคัญ

๑) พระราชอำนาจในการแต่งตั้งประธานสภาฯ และรองประธานสภาฯ

ในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาแต่ละสภาให้มีประธานสภาฯ คนหนึ่งและรองประธานสภาฯ คนหนึ่งหรือสองคน ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากสมาชิกแห่งสภานั้นๆ ตามมติของสภา

๒) พระราชอำนาจในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรี

พระมหากษัตริย์มีพระราชอำนาจในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีอื่นอีกไม่เกินสามสิบห้าคน ประกอบเป็นคณะรัฐมนตรี มีหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินตามหลักความรับผิดชอบร่วมกัน

๓) พระราชอำนาจในการแต่งตั้ง “ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร”

ภายหลังจากการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีเข้าบริหารราชการแผ่นดินแล้ว พระมหากษัตริย์ยังมีพระราชอำนาจในการแต่งตั้งผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้เป็นหัวหน้าพรรคการเมืองในสภาผู้แทนราษฎรที่มีจำนวนสมาชิกมากที่สุด และสมาชิกมิได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ประธานสภาผู้แทนราษฎร หรือรองประธานสภาผู้แทนราษฎร

๔) พระราชอำนาจในการแต่งตั้ง “ผู้พิพากษาและตุลาการ”

นับเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่การตัดสินคดีความต่างๆ นับแต่เดิมมาเป็นการตัดสินในนามพระมหากษัตริย์เพื่อบรรเทาทุกข์ให้แก่ราษฎร ดังนั้น เมื่อมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่มีการแบ่งแยกอำนาจระหว่างนิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ พระมหากษัตริย์ก็ยังคงมีพระราชอำนาจในการแต่งตั้ง และให้ผู้พิพากษาและตุลาการพ้นจากตำแหน่ง แต่ในกรณีที่พ้นจากตำแหน่งเพราะความตาย เกษียณอายุ ตามวาระ หรือพ้นจากราชการเพราะถูกลงโทษ ให้นําความกราบบังคมทูลเพื่อทรงทราบ

๕) พระราชอำนาจในการแต่งตั้ง “ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ” ตามคำแนะนำของวุฒิสภา ดังนี้

แต่งตั้ง “คณะกรรมการการเลือกตั้ง” จำนวน ๗ คน

แต่งตั้ง “ผู้ตรวจการแผ่นดิน” จำนวน ๓ คน

แต่งตั้ง “คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ” จำนวน ๙ คน

แต่งตั้ง “คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน” จำนวน ๗ คน

รวมถึงพระราชอำนาจในการแต่งตั้ง “ผู้ตรวจเงินแผ่นดิน” ตามคำแนะนําของวุฒิสภา โดยได้รับการเสนอชื่อจากคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน

แต่งตั้ง “คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ” จำนวน ๗ คน

๓.พระราชอำนาจในฐานะประมุขแห่งรัฐ

พระมหากษัตริย์ภายใต้ระบอบการปกครองประชาธิปไตยในฐานะประมุขแห่งรัฐ เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นมาและการมีประเพณีในการปกครองที่ยาวนานของรัฐนั้น ตลอดจนเป็นการแยกพระมหากษัตริย์ออกจากการเมือง เพื่อไม่ให้เกิดการผูกขาดและรวมศูนย์อำนาจไว้มากเกินไป

ดังนั้น การมีพระมหากษัตริย์จึงช่วยรักษาดุลยภาพให้เกิดขึ้นทั้งภายในสังคมและในทางการเมือง สะท้อนให้เห็นลักษณะการปกครองที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของประเทศ ที่เรียกว่า “ระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ” โดยพระราชอำนาจที่สำคัญปรากฏในรัฐธรรมนูญตั้งแต่มาตรา ๑๗๕-๑๘๐ ดังนี้

๑.พระราชอำนาจในการตราพระราชกฤษฎีกาโดยไม่ขัดต่อกฎหมาย

๒.พระราชอำนาจในการประกาศใช้และเลิกใช้กฎอัยการศึก

๓.พระราชอำนาจในการประกาศสงครามเมื่อได้รับความเห็นชอบของรัฐสภา

๔.พระราชอำนาจในการทำหนังสือสัญญาสันติภาพ สัญญาสงบศึก และสัญญาอื่นกับนานาประเทศหรือกับองค์การระหว่างประเทศ

๕.พระราชอำนาจในการพระราชทานอภัยโทษ

๖.พระราชอำนาจในการแต่งตั้งข้าราชการฝ่ายทหารและฝ่ายพลเรือน ตำแหน่งปลัดกระทรวง อธิบดีและเทียบเท่า และทรงให้พ้นจากตำแหน่ง

ครับ...พรรคการเมืองที่อยากจะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ควรประกาศให้ชัดว่า พระราชอำนาจทั้งหมดที่ปรากฏนี้ จะยังมีอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่

ถ้ายืนยันว่ายังมีอยู่ ก็มีคำถามตามมาว่า ทำไมไม่แก้รายมาตรา ซึ่งสามารถระบุถึงมาตราที่มีปัญหาได้มากกว่าจะฉีกทิ้งทั้งฉบับ

โดยเฉพาะมาตราที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่อำนาจของนักการเมือง รวมไปถึงมาตราที่้เกี่ยวกับการตรวจสอบหลักนักการเมืองมีอำนาจ เพราะต้องการสิ่้งนี้ไม่ใช่หรือ

ถ้ายังไม่ชัด ก็ขอแรงประชาชนครับ

"โหวตคว่ำ"

๘ กุมภาพันธ์ กาช่อง ไม่เห็นชอบ ในบัตรสีเหลือง.