ปมขัดแย้งยังอยู่“เตรียมพร้อม-ไม่ประมาท” ปฏิกิริยา"กองทัพ"หลังคำแถลงร่วม

เอกสาร 2 ฝ่ายที่นายกฯ ของไทย อนุทิน ชาญวีรกูล และนายกฯ กัมพูชา พล.อ.ฮุน มาเนต ลงนาม โดยมี โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ กับ นายอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซียเป็นพยานนั้น คือ Joint Declaration หรือคำแถลง ซึ่งเป็นเพียงการประกาศจุดยืนเพื่อแสดงออกถึงความตั้งใจลดความตึงเครียดของสถานการณ์ โดยมีมติการประชุมคณะกรรมการชายแดนทั่วไปไทย-กัมพูชา หรือจีบีซี รวมไปถึงคณะกรรมาธิการชายแดนไทย-กัมพูชา หรือเจบีซี วางกรอบล่วงหน้าไว้อยู่แล้ว ได้แก่

-การถอนอาวุธ จัดทำเป็น Action Plan กำหนดกรอบเวลา 6 สัปดาห์ ประมาณ 1 เดือนครึ่ง แบ่งเป็น 3 เฟส โดยเฟสแรกคือ วันที่ 26 ต.ค. เฟสที่ 2 เริ่มภายใน 3 สัปดาห์​  และเฟสที่​ 3 คือสัปดาห์ที่​ 6  

-การปราบปรามสแกมเมอร์ จัดทำเป็น Action Plan เช่นกัน โดยให้ตำรวจ 2 ฝ่ายตั้งทีมในการดำเนินการ

-การเก็บกู้ทุ่นระเบิด มาตรฐานขั้นตอนการปฏิบัติ Standard Operating Procedure - SOP กรอบระยะเวลาดำเนินการ 3 เดือน ในส่วนของบ้านหนองจานและบ้านหนองหญ้าแก้ว​ อ.โคกสูง​ จ.สระแก้ว คาดว่าจะแล้วเสร็จ​ในวันที่ 17 ธ.ค.​68​ รวมถึงพื้นที่กองทัพภาคที่ 2 ด้วย โดยเก็บกู้ในพื้นที่ของตนเอง

-การจัดตั้งผู้สังเกตการณ์ ผู้สังเกตการณ์อาเซียน  ASEAN Observer Team -AOT ติดตามการถอนอาวุธ เก็บกู้วัตถุระเบิด โดยคาดว่าจะทำงานในช่วงระยะเวลา 3 เดือน และสามารถต่ออายุได้

โดยมีรายงานว่า ก่อนหน้านั้นกัมพูชาต้องการให้ AOT ทำงานยาวถึง 6 เดือน แต่ไทยต้องการให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จในระยะเวลา 2 เดือน หากการดำเนินการตามแผนปฏิบัติการยังไม่แล้วเสร็จ ให้ต่อเวลาครั้งละ1 เดือน รอการเปลี่ยนธงประธานอาเซียนในต้นปีหน้า

-การจัดระเบียบชายแดน “บ้านหนองจาน-หนองหญ้าแก้ว” หารือเพื่อให้ได้ข้อสรุปเกี่ยวกับคำแนะนำทางเทคนิค (Technical Instruction : TI) ในการการสำรวจและวางหมุดชั่วคราวในบริเวณหลักเขตแดนที่ 42 ถึง 47

โดย พล.อ.ณัฐพล นาคพาณิชย์ รมว.กลาโหม คาดหมายว่าในห้วงเวลา 3 เดือน สามารถเห็นผลได้ใน 3 เรื่อง ทั้งถอนอาวุธหนัก​ เก็บกู้วัตถุระเบิด​ตามแนวชายแดน และการจัดระเบียบชายแดน พร้อมเสนอนายกฯ อนุทิน ให้ตั้งคณะทำงาน โดยมี พล.อ.อุกฤษฏ์​ บุญตานนท์​ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด เป็นประธาน​ และมีหน่วยงานกระทรวงการต่างประเทศ​ สภาความมั่นคงแห่งชาติ​ และกระทรวงมหาดไทยร่วมขับเคลื่อนในเรื่องดังกล่าว  เพื่อลดความกังวลใจของประชาชนที่ติดตามความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหาเรื่องนี้อยู่

อย่างไรก็ตาม เมื่อย้อนดูตั้งแต่วันลงนามคำแถลงร่วม 2 ฝ่าย เมื่อวันที่ 26 ต.ค.ที่ผ่านมา ทางกัมพูชาก็ตีข่าวและภาพการถอนอาวุธเชิงสัญลักษณ์เป็นรถถัง T-55 และรถรบจำนวนหนึ่งออกจากพื้นที่ชายแดนจังหวัดพระวิหาร ซึ่งภายหลังพบว่ามีการถอนรถถังออกไป 2 คัน ภายใต้การสังเกตการณ์ของ AOT ของฝ่ายกัมพูชา ขณะที่ฝ่ายไทยได้ทำการถอนรถถัง M-60A3 ออกจากชายแดน จ.สุรินทร์ กลับที่ตั้งที่ค่ายอดิศร โดยมี AOT เข้าร่วมสังเกตการณ์ด้วย แต่ยังไม่มีการถอนอาวุธกลับเข้าที่ตั้งหน่วยตาม Action plan เพราะทางกองทัพภาคที่ 2 และกับภูมิภาคทหารที่ 4 ของไทยกำลังหารืออยู่  

ปฏิกิริยาสนองตอบต่อ “คำแถลงร่วม” อย่างทันควันของกัมพูชา เหมือนเป็นการแสดงให้โลกได้เห็นด้านบวกที่ต้องการสนองตอบคำแถลง ด้วยการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ เมื่อวันที่ 26 ต.ค.ที่ผ่านมา!!

แต่นั่นยังไม่ใช่การบ่งชี้ถึงความจริงใจในการถอนอาวุธออกจากที่ตั้งยิงตลอดแนวที่เคลื่อนย้ายเข้ามาไว้ตั้งแต่เดือน มี.ค.และ เม.ย.ที่ผ่านมา ซึ่งมีทั้งปืนใหญ่ 130 มม. ระบบจรวดหลายลำกล้อง BM-21 ที่มีเป็นร้อยคัน แม้เราจะทำลายคลังจรวดไปแล้วบ้าง แต่ก็ยังมีพอที่เป็นภัยคุกคามกับเราอยู่ รวมถึงระบบยิงจรวดหลายลำกล้อง PHL-03 วิถีการยิงไกลถึง 130 กม. และรถถังจีนอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งปกติยุทโธปกรณ์เหล่านี้ก็มีการเคลื่อนที่ไปมาเพื่อเปลี่ยนพิกัดอยู่แล้ว

โดยยุทโธปกรณ์ทั้งหมดกระจายในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะตรงข้ามช่องอานม้า จ. อุบลราชธานี และฝั่งจังหวัดพระวิหาร ที่คุมเชิงในพื้นที่ด้านภูมะเขือ จ.ศรีสะเกษ ขณะที่ไทยนั้นมีแผนที่เตรียมการไว้อยู่แล้ว ในการเคลื่อนย้ายจะกลับเข้าสู่ที่ตั้งหน่วยปกติ ทั้งสุรินทร์ ลพบุรี ชลบุรี สระบุรี บุรีรัมย์ แต่ต้องดำเนินการเมื่อกัมพูชาได้ดำเนินการก่อนเท่านั้น และทำตามสัดส่วนอย่างสมดุล 

แต่หากเกิดการสร้างสถานการณ์ หรือไม่เป็นไปตามข้อตกลง การเคลื่อนย้ายอาวุธเข้าพื้นที่ในปัจจุบันมีความสะดวกมากขึ้น เพราะหลายเดือนที่ผ่านมามีการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน เส้นทางส่งกำลังบำรุง ทำให้การเคลื่อนย้ายยุทโธปกรณ์เข้าพื้นที่การรบใช้เวลาไม่นาน 

หรือแม้กระทั่งการเก็บกู้ทุ่นระเบิดที่วางใหม่ในช่วงเริ่มเกิดปัญหาที่แนวต้นพญาสัตบรรณ เลยมาถึงการสู้รบ 5 วัน ที่บริเวณเนิน 350 ปราสาทตาควาย จ.สุรินทร์ ซึ่งถือเป็นปัญหาใหญ่ของฝ่ายกัมพูชาเอง เนื่องจากพิกัดที่วาง และผู้ที่วางทุ่นก็ไม่อาจชี้จุดที่วางไว้ได้ การจะดำเนินการจึงมีความสุ่มเสี่ยงในการเก็บกู้ของฝั่งกัมพูชาเอง จึงต้องพยายามยื้อเวลา

เมื่อหันมาดูท่าทีของกองทัพฝ่ายไทยชัดเจนว่า “ไม่ไว้วางใจ” ในเล่ห์เพทุบายของกัมพูชา จนกว่าจะแสดงให้เห็นการดำเนินการตามข้อตกลงอย่างแท้จริง จึงยังไม่มีการผ่อนคลายหรือปรับลดกำลังใดๆ ในขณะนี้ 

“ขอให้ทบทวนนโยบายที่ได้รับ และสานต่อภารกิจต่างๆ ด้วยความต่อเนื่อง ซึ่งปัจจุบันยังคงมีสถานการณ์ภัยคุกคามด้านความมั่นคงของประเทศอย่างรอบด้าน ขอให้หน่วยเฝ้าติดตามประเด็นต่างๆ อย่างใกล้ชิด รวมทั้งเตรียมกำลังให้มีความพร้อมอยู่เสมอ ตามแนวทางที่กองทัพบกได้กำหนดไว้อย่างชัดเจน เพื่อรักษาความมั่นคงและอธิปไตยของชาติ” พล.อ.พนา แคล้วปลอด ทุกข์ ผู้บัญชาการทหารบก ได้เน้นย้ำในที่ประชุมหน่วยขึ้นตรงกองทัพบก วาระพิเศษ ปีงบประมาณ 2569

โดยที่ประชุมมีทั้งผู้บัญชาการกองพล ผู้บังคับการกรม ผู้บังคับกองพัน ทั้งเก่าและใหม่ กรมฝ่ายเสนาธิการ เข้าประชุมอย่างพร้อมเพรียง ที่กองทัพบก เมื่อวันที่ 27 ต.ค.ที่ผ่านมา

ขณะที่กองทัพเรือ พล.ร.อ.ไพโรจน์ เฟื่องจันทร์ ผู้บัญชาการทหารเรือ ก็ได้เน้นย้ำในเรื่องการดำรงเตรียมความพร้อม และยังได้ประเมินสถานการณ์หลังการลงนามคำแถลงไทย-กัมพูชา ที่มาเลเซียด้วย

“กองทัพเรือเห็นว่าสาเหตุแห่งความขัดแย้งระหว่าง 2 ประเทศยังคงดำรงอยู่ ทั้งในประเด็นการปักปันเขตแดน ซึ่งยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ในระยะเวลาอันใกล้ การคงอยู่ของทุ่นระเบิดในพื้นที่ชายแดนที่ยังมีศักยภาพในการสร้างความสูญเสียแก่ชีวิตและทรัพย์สินของทั้งทหารและพลเรือน การรุกล้ำอธิปไตย และการให้ข่าวบิดเบือนเพื่อสร้างทัศนคติในเชิงลบต่อประเทศไทย

ดังนั้นกองทัพเรือจึงจำเป็นต้องดำรงความพร้อมในการใช้กำลังเพื่อการป้องปรามและป้องกันประเทศ จากการยั่วยุหรือการสร้างสถานการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้นได้ ทั้งนี้ กองทัพเรือจะยืนหยัดปฏิบัติหน้าที่อย่างเข้มแข็งในการรักษาอธิปไตยทั้งทางบกและทางทะเลอย่างต่อเนื่อง จนกว่าสาเหตุแห่งความขัดแย้งทั้งหมดจะได้รับการแก้ไข และ สันติภาพอันยั่งยืนระหว่างทั้ง 2 ประเทศจะบังเกิดขึ้นอย่างแท้จริง” พล.ร.ต.ปารัช รัตนไชยพันธ์ โฆษกกองทัพเรือ ระบุ 

นับเป็นช่วงเวลาที่ต้องแยกบทกันเล่น ในการตีกรอบให้กัมพูชาเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาที่ต้นตออย่างตรงไปตรงมาด้วยกลไกทวิภาคี กฎหมาย และกติกาที่นานาชาติยอมรับ เลิกใช้กลอุบาย เพื่อหวังผลประโยชน์ในเรื่องเขตแดนหรือเรื่องอื่นๆ อย่างที่เคยเป็นมา โดยที่กองทัพของไทยก็ต้องยืนยันการทำหน้าที่รักษาอธิปไตยไปจนกว่ากัมพูชาต้อง “หยุดการเป็นปรปักษ์” กับไทยอย่างสิ้นเชิง

ซึ่งอาจเป็นเรื่องยากในการคาดหวังกับกัมพูชา ซึ่งมีคนแค่ตระกูลเดียวคุมอำนาจเบ็ดเสร็จ!!!.