จิตรกรรมประกอบพระเมรุมาศ 'พระพันปีหลวง' ได้แรงบันดาลใจจากดอกไม้ในพระนาม-ลวดลายผ้าทรงฟื้นฟู

ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตรกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร เผยความคืบหน้าการออกแบบภาพจิตรกรรมประกอบพระเมรุมาศ "สมเด็จพระพันปีหลวง" ได้รับแรงบันดาลใจดอกไม้ในพระนามและลวดลายผ้าไทยทรงฟื้นฟู เริ่มลงสี ก.ค. นี้

23 มิถุนายน 2569 - นายเกียรติศักดิ์ สุวรรณพงศ์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจิตรกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร กล่าวว่า การจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง กลุ่มจิตรกรรม สำนักช่างหมู่ ได้รับมอบหมายดำเนินงานศิลปกรรมประดับพระเมรุมาศ ประกอบด้วยการออกแบบลวดลายผ้าเทวดานั่ง เทวดายืน ซึ่งเป็นประติมากรรมรอบฐานพระเมรุมาศ ขณะกลุ่มประติมากรรมอยู่ระหว่างการปฏิบัติงานประดับลวดลายเตรียมหล่อไฟเบอร์เมื่อแล้วเสร็จจะเข้ากระบวนการวาดลวดลายและลงสีให้สวยงามโดยกลุ่มจิตรกรรม ขณะนี้ได้ออกแบบลวดลายผ้าเสร็จเรียบร้อย โดยสื่อถึงพระราชกรณียกิจสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง อย่างพรรณไม้ในพระนามาภิไธยชนิดต่างๆ แคทลียาควีนสิริกิติ์ กุหลาบควีนสิริกิติ์บัว ควีนสิริกิติ์ ดอนญ่าควีนสิริกิติ์ แคทลียาควีนสิริกิติ์ สื่อพระราชกรณียกิจด้านอนุรักษ์ พื้นฟู พัฒนา และคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ

นายเกียรติศักดิ์ กล่าวว่า การออกแบบลวดลายผ้า กลุ่มจิตรกรรมยังได้แรงบันดาลใจจากผ้าลายพระราชทานสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงต่อยอดจากดอกไม้พระนามภิไธยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง อย่างผ้าลายพระราชทานบุปผาบรมราชินีนาถ ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชกรณียกิจอนุรักษ์ผ้าไทยของสมเด็จย่า

นอกจากนี้ มีลวดลายหงษ์ สื่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงสง่างามดุจหงษ์ โดยนำมาประกอบกับลวดลายไทยประเพณี ลวดลายต่างๆ จะคัดเลือกให้เหมาะสมกับตำแหน่งของการลงสีบนชิ้นงานประติมากรรม จะเป็นผ้านุ่ง ผ้าโพกส่วนศรีษะ เทวดานั่ง เทวดายืนประคองฉัตร เพื่อความสวยงาม สมพระเกียรติ

"งานจิตรกรรมประกอบพระเมรุมาศสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ระดมพลังจิตรกรรมไทยและจิตรกรรมสากล สำนักช่างสิบหมู่ ร่วมกันถวายงานอย่างสุดความสามารถและร่วมสืบสานพระราชปณิธานของพระองค์ท่านด้านการรักษาศิลปวัฒนธรรมไทย จากดอกไม้ในพระนามาภิไธย พวกเรานำมาประยุกต์กับลวดลายไทย ซึ่งมีพื้นฐานมาจากธรรมชาติเช่นกัน อย่างดอกพิกุล ดอกพุดตาล โดยศึกษาลายผ้าโบราณที่เก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์และจิตรกรรมฝาผนังไทย อาทิ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร วัดใหญ่สุวรรณาราม จ.เพชรบุรี วาดด้วยฝีมือช่างโบราณ งดงาม และมีชื่อเสียง นำมาออกแบบให้ลวดลายร่วมสมัย ตามแผนงานจะเริ่มลงสีประติมากรรมต้นเดือนกรกฎาคม 2569 นี้ ซึ่งจิตรกรจะมีเวลาในการสร้างสรรค์ให้ลายวิจิตรงดงาม จิตรกรช่างสิบหมู่ทุกคนมีความมุ่งมั่นตั้งใจถ่ายทอดผลงานศิลปะแบบประเพณีและร่วมสมัยเพื่อให้ผลงานสื่อถึงพระองค์ท่านมากที่สุด"นายเกียรติศักดิ์ กล่าว

นายเกียรติศักดิ์ กล่าวต่อว่า นอกจากออกแบบลวดลายแล้ว ยังมีในส่วนงานจิตรกรรมผนังภายในพระเมรุมาศ และพระที่นั่งทรงธรรม อยู่ระหว่างดำเนินการออกแบบลายเส้น มีดอกไม้ เทวดา นางฟ้า สื่อถึงพระราชกรณียกิจด้านผ้าไทย ลวดลายผ้าที่พระองค์ทรงรื้อฟื้น ทั้งภาคเหนือ ใต้ ตะวันออก และตะวันตก รวมถึงออกแบบลวดลายแบบราชสำนัก ส่วนโทนสี เลือกใช้คู่สี สีฟ้าและสีชมพู ส่วนสีทองแสดงถึงความเปล่งประกายและล้ำค่า นอกจากนี้ ออกแบบดาวเพดาน ลวดลายตอกกระดาษบริเวณฐานพระเมรุมาศ ฯลฯ โดยร่วมงานกับกลุ่มสถาปัตยกรรม จิตรกรรมประดับฉากหลังพลับพลายก วัดพระเชตุพนฯ ส่วนการจัดสร้างฉากบังเพลิงสำหรับพระราชพิธีครั้งนี้ สถาบันสิริกิติ์รับผิดชอบการปักผ้า ประดับปีกแมลงทับ ออกแบบโดยนายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร ศิลปินแห่งชาติ