'ซาบีดา' ผนึกดีไซเนอร์ ดัน 'ชุดไทยพระราชนิยม' สู่เวทีโลก

รมว.วัฒนธรรม รวมพลังดีไซเนอร์-ห้องเสื้อชั้นนำ ส่งเสริม “ชุดไทยพระราชนิยม” ต่อยอดผ้าไทยและงานหัตถศิลป์ สู่พลังเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ก่อนยูเนสโกพิจารณาขึ้นทะเบียนในเดือนธันวาคมนี้

24 สิงหาคม 2569 - เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม ที่ผ่านมา นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ร่วมหารือและรับฟังแนวคิดในการรวมพลังส่งเสริมชุดไทยพระราชนิยมและชุดไทยพระราชทาน กับดีไซเนอร์และห้องเสื้อชั้นนำของไทย อาทิ นายธีระพันธ์ วรรณรัตน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (การออกแบบแฟชั่น) พุทธศักราช 2562 ห้องเสื้อธีระพันธ์ ห้องเสื้อเธียเตอร์ ห้องเสื้อแอตเตอลิเยร์ พิจิตรา ห้องเสื้อภา ห้องเสื้อเพชร บูติก ห้องเสื้อ Glam Gold Label ห้องเสื้อ Forgetmenot ห้องเสื้อ Milan ร้านนภัสสร ปริ๊นเซส ร้านพาหุรัดดอทคอม แบรนด์ Chai Gold Label แบรนด์ ASAVA แบรนด์ ISSUE แบรนด์ Surface แบรนด์ Finale Wedding Studio แบรนด์ Miss Saturday ค้ำคูณแกลเลอรี่ อัคราแกลเลอรี่ และวิเสฏฐ์อาภรณ์ เป็นต้น

นอกจากนี้ มีนางโชติกา อัครกิจโสภากุล อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม รวมถึงคณะที่ปรึกษาโครงการชุดไทยพระราชนิยมและผ้าไทย ประกอบด้วย ดร.ศรินดา จามรมาน นายธนันท์รัฐ ธนเสฏฐการย์ นายวิชระวิชญ์ อัครสันติสุข ผศ.ดร.อนุชา ทีรคานนท์ และนายกุลวิทย์ เลาสุขศรี เข้าร่วม ณ ร้าน Lady L Bistro โรงแรมปาร์คนายเลิศ ถนนเพลินจิต เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

นางสาวซาบีดาเปิดเผยว่า ชุดไทยเป็นชุดประจำชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ด้วยการออกแบบและการตัดเย็บที่ประณีต ผสมผสานการสร้างสรรค์ลวดลายบนผืนผ้าที่เกิดจากงานฝีมือของช่างไทย

ชุดไทยพระราชนิยมเป็นชื่อเรียกเครื่องแต่งกายแบบไทยของสตรี ซึ่งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงริเริ่มให้มีการศึกษาและค้นคว้าเครื่องแต่งกายสตรีไทยในสมัยต่าง ๆ และออกแบบเพื่อทรงใช้เป็นฉลองพระองค์ ในโอกาสโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 พระราชดำเนินเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศในยุโรปอย่างเป็นทางการ เมื่อปี 2503

ส่วนเครื่องแต่งกายสำหรับบุรุษ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทาน “ชุดพระราชทาน” หรือเสื้อไทยพระราชทาน เมื่อปี 2523 ให้เป็นเครื่องแบบข้าราชการและใช้แทนชุดสากลสำหรับบุรุษได้ เพื่อความประหยัดและเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย จนกลายเป็นเอกลักษณ์

หลังจากนั้น ชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ และชุดพระราชทานของบุรุษได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย จนกลายเป็นเครื่องแต่งกายประจำชาติ และมีการพัฒนาทั้งรูปแบบ วัสดุ ความรู้ด้านการออกแบบ การตัดเย็บ ตลอดจนการออกแบบลวดลายผ้าด้วยเทคนิคต่าง ๆ ทั่วประเทศ ซึ่งช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชนอย่างกว้างขวาง

ด้วยคุณค่าและความสำคัญดังกล่าว กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้ประกาศให้ “ชุดไทยพระราชนิยม” ขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติในปี 2566 ในสาขาแนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล

ต่อมา เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2567 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้เสนอขึ้นทะเบียน “ชุดไทย: ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ (Chud Thai: The Knowledge, Craftsmanship and Practices of The Thai National Costume)” เป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติต่อยูเนสโก

ยูเนสโกยืนยันแล้วว่าจะนำรายการชุดไทยเข้าสู่การพิจารณาในการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ครั้งที่ 21 (21st Session of the Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage) ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นในเดือนธันวาคม 2569

นางสาวซาบีดากล่าวต่อว่า การหารือร่วมกับดีไซเนอร์ ห้องเสื้อชั้นนำ และผู้ประกอบการด้านผ้าและสิ่งทอระดับแนวหน้าของไทย ถือเป็นโอกาสอันดีในการเปิดเวทีรับฟังแนวคิด เพื่อรวมพลังส่งเสริมชุดไทยพระราชนิยมและชุดไทยพระราชทาน รวมถึงแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการตัดเย็บให้มีความถูกต้องและเหมาะสมกับรูปร่างของผู้สวมใส่

“เสน่ห์ของชุดไทยพระราชนิยมและชุดไทยพระราชทาน คือความงดงามเหนือกาลเวลา และจะยิ่งมีความงดงามมากยิ่งขึ้นเมื่อได้รับการตัดเย็บให้เหมาะกับรูปร่าง และผู้สวมใส่เลือกนำไปใส่ให้เหมาะสมกับโอกาส อีกทั้งการสวมใส่ ‘ชุดไทยพระราชนิยม’ ยังสามารถประยุกต์ให้มีความสวยงามและทันสมัยได้ เช่น ชุดไทยเรือนต้น สามารถนำมาจับคู่กับผ้านุ่งได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นผ้าฝ้าย ผ้าไหม ผ้าลายอัตลักษณ์พื้นถิ่น หรือผ้าชาติพันธุ์ เป็นต้น จึงถือว่าเปิดโอกาสให้ดีไซเนอร์ นักออกแบบ ช่างตัดเย็บ ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบอย่างอิสระ โดยยังคงอัตลักษณ์ของชุดไทยไว้ได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์” รมว.วัฒนธรรม กล่าว

นางสาวซาบีดากล่าวย้ำว่า กระทรวงวัฒนธรรมเดินหน้าประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง เพื่อผลักดัน “ชุดไทยพระราชนิยม” ผ่านแคมเปญ “ชุดไทย (CHUD THAI)” สู่สายตาชาวโลกอย่างสง่างาม ภายใต้พระดำริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ในการสืบสาน ต่อยอด และเผยแพร่มรดกทางวัฒนธรรมไทย อันมีรากฐานจากพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

โดยเฉพาะการประชาสัมพันธ์และสร้างการตระหนักรู้ถึงคุณค่าของมรดกที่คนไทยภาคภูมิใจ ก่อนที่ยูเนสโก (UNESCO) จะพิจารณารายการ “ชุดไทย: ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ” เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติในเดือนธันวาคมนี้

พร้อมเชิญชวนสื่อมวลชน หน่วยงานทุกภาคส่วน และประชาชน ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของความภาคภูมิใจ ด้วยการสนับสนุนความเป็นไทย ทั้งการเลือกสวมใส่ชุดไทยและงานหัตถศิลป์ในชีวิตประจำวัน ตลอดจนบอกเล่าเรื่องราวผ่านโซเชียลมีเดีย เพื่อเผยแพร่งานฝีมือไทยสู่สายตาชาวโลก ขยายโอกาสทางการตลาด และเสริมภาพลักษณ์ที่ดีให้สินค้าและวัฒนธรรมไทยอย่างยั่งยืน.