ศูนย์จีโนมฯ เปิดไทมไลน์ฝีดาษลิงชี้ถูกมองข้ามตั้งแต่ปี 2561!

ศูนย์จีโนมฯ ไล่ไทมไลน์ฝีดาษวานรในโลกให้เข้าใจตรงกัน เผยเริ่มระบาดตั้งแต่ช่วงปี 2561 แต่ถูกมองข้าม ชี้ปัจจุบันมีกลายกลายพันธุ์จากเดิมถึง 40 ตำแหน่ง

09 มิ.ย.2565 - เพจเฟซบุ๊กศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โพสต์รูปพร้อมเนื้อหาให้ความรู้เรื่องฝีดาษวานรว่า รหัสพันธุกรรมของไวรัสฝีดาษลิงทั้งจีโนมจากหลายประเทศทั่วโลกได้ถูกทยอยอัปโหลดเข้าไปแชร์บนฐานข้อมูลรหัสพันธุกรรมของจุลชีพทั่วโลก “GISAID” ทางศูนย์จีโนมทางการแพทย์ฯได้ใช้โปรแกรม "Nextstrain" เข้ามาร่วมวิเคราะห์กับข้อมูลทางระบาดวิทยาพบว่า (ดูหมายเลขในภาพประกอบ)

(1) ห้าปีก่อน (พ.ศ. 2560/2017)ได้เกิดการระบาดของโรคฝีดาษลิงอย่างไม่ปรกติในไนจีเรีย รายแรกพบเด็กชายอายุ 11 ขวบเกิดแผลที่บริเวณผิวหนังในเดือนกันยายน พ.ศ. 2560 เป็นการติดต่อจากสัตว์สู่คน โดยมีการแพร่ไปยังผู้อื่นอีก 12 คน โรคจึงถูกควบคุมสงบลง

(2) ในปี 2561/2018 จนถึงปัจจุบันปี 2565 ในไนจีเรียยังคงพบผู้ป่วยโรคฝีดาษลิงเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจำนวนมากกว่า 500 ราย (สัญญาณเตือนภัยที่นานาชาติมองข้าม)

หมายเหตุ ศูนย์ควบคุมโรคแห่งไนจีเรีย (NCDC) แถลงว่า “ระหว่างเดือนกันยายน 2560 ถึง 30 เมษายน 2565 มีผู้ป่วยยืนยันแล้ว 558 ราย เสียชีวิต 8 รายจาก 22 รัฐ” โดย “ในจำนวนนี้ มีผู้ป่วย 15 รายที่ได้รับการยืนยันในปี 2565 เพียงปีเดียว จึงไม่ถือว่ามีเป็นการแพร่ระบาดใหญ่ (outbreak) ของไวรัสฝีดาษลิงในไนจีเรีย”

(3) ในปี 2561/2018 พบการติดเชื้อฝีดาษลิงในยุโรป สหราชอาณาจักร และอิสราเอล จากผู้ที่เดินทางมาจากไนจีเรีย

(4) ในปี 2562/2019 พบการติดเชื้อที่สิงคโปร์จากผู้ที่เดินทางมาจากไนจีเรีย

(5) ในปี 2565/2022 พบการระบาดของไวรัสฝีดาษลิง 2 สายพันธุ์ (clade) ในสหรัฐอเมริกา พร้อมกัน
a. สายพันธุ์แรกระบาดในปี 2564 และ 2565 รหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมคล้ายสายพันธุ์ที่ระบาดในไนจีเรียเมื่อปี 2560
b. สายพันธุ์ที่สองพบระบาดในปี 2565 รหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมคล้ายสายพันธุ์ที่ระบาดในยุโรปในขณะนี้ ส่วนสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และอิสราเอลพบการระบาดสองสายพันธุ์ เช่นกันแต่ต่างปีกัน (ดูรูปแผนที่)

(6) เกิดการระบาดใหญ่ของไวรัสฝีดาษลิงโดยพบผู้ติดเชื้ออย่างต่อเนื่องขณะนี้มีจำนวนมากกว่า 1,000 คน ส่วนใหญ่พบในยุโรป มีการกลายพันธุ์ต่างไปจากไวรัสฝีดาษลิงดั้งเดิมมากกว่า 40 ตำแหน่ง