ผู้ตรวจการแผ่นดิน เปิดเวทีถกยาบ้า 5 เม็ดเป็นผู้เสพ รุมจี้ส่งศาลปกครองฟันทิ้ง

"ผู้ตรวจฯ" เชิญหน่วยงานเกี่ยวข้อง ถกประกาศ สธ.ครอบครองด้วยยาเสพติด "ผู้การแต้ม" ถามทำไมยาเสียสาวต้องมีครอบครองถึง 10 เม็ด "ดร.โต้ง" ท้ารัฐเปิดสถิติจับผู้ค้ารายย่อยได้กี่ราย

1 เม.ย.2567 - ที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน พ.ต.ท.กีรป กฤตธีรานนท์ เลขาธิการสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน เป็นประธานประชุมหารือ โดยเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเช่นกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เข้าร่วม เพื่อพิจารณาข้อเท็จจริงกรณีที่ พล.ต.ต.วิชัย สังข์ประไพ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล ยื่นเรื่องมายังผู้ตรวจการแผ่นดิน เพื่อขอให้พิจารณาและเสนอความเห็นไปยังศาลปกครองให้มีคำสั่งไปยังกระทรวงสาธารณสุขให้มีการปรับแก้กฎกระทรวงกำหนดปริมาณยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ที่สันนิษฐานว่ามีไว้ในครอบครอง 2567 เนื่องจากเห็นว่ามีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญและขัดต่อศีลธรรมอันดีของประชาชน โดยเฉพาะกรณีกำหนดให้ผู้ครอบครองยาเสพติดไม่เกิน 5 เม็ดถือเป็นผู้ป่วย

โดยพล.ต.ต.วิชัย เปิดเผยว่า วันนี้ (1 เม.ย.) ได้เดินทางเข้าชี้แจงต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน จากกรณีที่ได้ยื่นเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับประกาศกฎกระทรวงสาธารณสุข เนื่องจากเห็นว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยไม่สร้างผลดีให้กับประชาชน แต่กลับสร้างผลร้ายให้กับประชาชนมากขึ้น และประกาศกฎกระทรวงฯไม่ได้ทำตามหลักวิชาการ มีการเร่งรีบที่จะออกประกาศ และตนเชื่อว่าการออกประกาศดังกล่าวมีเบื้องหน้าเบื้องหลัง เพราะพฤติกรรมแสดงความคิดเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเชื่อว่าจะเกิดปัญหาในภายหลัง โดยยกกรณีเหตุการณ์เมื่อช่วงเช้าวันนี้ (1 เม.ย.) คนคลั่งยาและตัดศีรษะมารดา และหิ้วหัวประจาน โดยเกิดจากพิษภัยของยาบ้าซึ่งเป็นโรคที่เกิดจากจิตเวชหรือไม่ แต่สะท้อนให้เห็นว่ารัฐไม่ได้มีการควบคุมหรือมีนโยบายที่จะทำให้ผู้เสพหายจากอาการป่วยอย่างเด็ดขาด แต่รัฐกลับนำปริมาณยามาเป็นข้อสันนิฐานว่าเป็นผู้เสพ และสร้างความลำบากในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่มากมาย และที่สำคัญเป็นนโยบายที่ทำให้เจ้าหน้าที่ทุจริตต่อหน้าที่มากขึ้น ปัญหาอาชญากรรมมากขึ้น สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนมากขึ้น ดังนั้นจึงถือว่าประกาศนี้ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน จึงมาร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินเสนอเรื่องไปยังศาลปกครองให้ยกเลิกประกาศกระทรวงดังกล่าว เพื่อให้ประชาชนเกิดความปลอดภัย และสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างจริงจัง

นอกจากนี้ตนขอตั้งคำถามว่าเหตุใดกฎกระทรวงฉบับนี้กลับระบุว่ายาเสียสาว ต้องมีไว้ไม่เกิน 10 เม็ด ถือว่าเป็นผู้เสพ ตนถามว่ายาเสียสาวนั้นคนที่จะถือไว้คือใครซึ่งก็คือผู้ชายเพื่อจะไปใส่ยาให้กับผู้หญิงกินแล้วไปล่วงละเมิดทางเพศ มีหรือไม่ที่ผู้หญิงจะใช้ยาเสียสาวเพื่อตัวเองนั่นไม่มีแน่นอน จึงขอตั้งคำถามว่านำมาประกาศใช้ได้อย่างไร เพราะส่งผลกระทบต่อประชาชนอย่างชัดเจนมาก จึงอยากให้ประชาชนได้รับทราบว่านี่คือประกาศของกระทรวงสาธารณสุขที่เป็นผลร้ายต่อประชาชนขัดต่อความสงบสุขของประชาชน

พ.ต.ท.กฤษณพงค์ พูตระกูล หรืออาจารย์โต้ง นักอาชญวิทยา กล่าวว่า วันนี้ตนได้มาร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทางวิชาการ กับผู้ตรวจการแผ่นดินและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หลังจากมีการประกาศกฎกระทรวงสาธารณสุขเกี่ยวกับยาเสพติดกรณีการครอบครองเช่นการครอบครองยาบ้า 5 เม็ดถือว่าเป็นผู้เสพ โดยส่วนตัวเห็นว่าการที่จะออกนโยบายจะต้องยึดโยงกับข้อมูลหลักทางวิชาการ และการวิจัย รวมถึงข้อมูลจากฝั่งผู้ปฏิบัติงานด้วย หากย้อนดูในงานวิจัยตนไม่เห็นว่าไม่มีงานวิจัยไหนทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ที่อ้างการครอบครองยาเสพติดอย่างยาบ้า 5 เม็ด แล้วบอกว่าเป็นผู้เสพ เพราะนโยบายเหล่านี้หากมองในมุมหนึ่งรัฐบาลอาจมีเจตนาที่ดี แยกระหว่างผู้เสพและผู้ค้ารายย่อย โดยมีหลักเกณฑ์บางอย่างเพื่อเป็นเส้นแบ่ง แต่ทุกนโยบายย่อมมีด้านบวก และด้านลบเสมอ

นโยบายเหล่านี้อาจเป็นการส่งสัญญาณให้เห็นว่าการปราบปรามยาเสพติดเราไม่ได้ดำเนินการอย่างจริงจัง เพราะเรามองแค่มิติเดียวที่ว่าผู้เสพคือผู้ป่วย แต่จริงๆแล้วเห็นว่ามีหลายมิติที่รัฐบาลควรจะต้องดู เช่นการบำบัด ฟื้นฟู และแก้ไขผู้ติดยาเสพติดระดับชุมชน มีการดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ สถานที่บำบัดมีเพียงพอหรือไม่ เจ้าหน้าที่ บุคลากร งบประมาณใครเป็นเจ้าภาพ มีกำลังเพียงพอหรือไม่

ขณะนี้กลายเป็นช่องโหว่ช่องว่าง เช่นผู้ค้ารายย่อยก็ซอยจำหน่ายยา จากเดิมพก 10 - 15 เม็ด ก็เปลี่ยนมาเป็นพก 5 เม็ด หากตำรวจเจอก็สันนิษฐานก่อนว่าเป็นผู้เสพ ถึงแม้จะบอกว่าดูพฤติการณ์ประกอบก็อาจจะแจ้งข้อหาเป็นผู้ค้าได้ แม้จะมีแค่เม็ดเดียวแต่ในความเป็นจริงแล้วคนที่จะดูพฤติการณ์นั้นคือตำรวจ ฝ่ายสืบสวน แต่อย่างที่ทราบกันดีในปัจจุบันตำรวจก็ยังมีปัญหาความขัดแย้ง ตนหวังว่าจะต้องมีการทบทวนดูสถิติตั้งแต่มีการประกาศฉบับนี้ออกไปว่ามีการดำเนินคดีกับผู้ครอบครองยาเช่น 5 เม็ดมีการแจ้งข้อหาจำหน่ายกี่ราย

อย่างไรก็ตามจากที่มีการทบทวนนโยบายแก้ไขปัญหายาเสพติดของไทย พบว่าการยึดอายัดทรัพย์ขบวนการเครือข่ายเกี่ยวกับยาเสพติดยังน้อยมาก เมื่อเปรียบเทียบกับปริมาณยาที่เกิดขึ้น หรือขบวนการเครือข่ายที่เพิ่มขึ้น และยาเสพติดก็เกี่ยวข้องกับองค์กรอาชญากรรม อาชญากรรมข้ามชาติ เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่รัฐบางส่วนด้วย ดังนั้นเราอาจจะต้องมองปัญหารอบด้านในทุกมิติ

ส่วนตัวเห็นว่านโยบายอะไรก็ตามที่ประกาศนโยบายออกมาต้องมีความเข้าใจทั้งในเรื่องของความรู้ หลักวิชาการและเข้าใจในมุมมองฝั่งผู้ปฏิบัติ เพราะสุดท้ายเราเห็นตรงกันเพื่อสังคมที่สงบสุขเรียบร้อย

ด้านพ.ต.ท.กีรป กล่าวว่า การเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมหารือในวันนี้เพื่อทบทวนประกาศกฎกระทรวงสาธารณสุขเกี่ยวกับเรื่องยาเสพติด เนื่องจากมีผู้มาร้องเรียนว่าอาจจะขัดกับรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งอาจจะเป็นปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ หรือเกิดผลกระทบต่อสังคมโดยรวม จึงได้เชิญผู้ที่เกี่ยวข้องมารับฟังข้อมูลในการที่จะเสนอต่อผู้ตรวจการแผ่นดินให้มีคำวินิจฉัย ซึ่งก็จะมีอยู่ 2 กรณี หากขัดต่อกฎหมายก็จะส่งเรื่องต่อศาลปกครอง แต่หากกฎกระทรวงฉบับนี้ยังไม่เหมาะสมยังมีข้อบกพร่องใดๆ ก็จะเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปทบทวน ทั้งนี้เมื่อผู้ตรวจการแผ่นดินได้รับเรื่องดำเนินการ หากจะส่งเรื่องไปยังศาล ก็จะต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จไม่เกิน 90 วันนับจากวันที่ได้รับเรื่อง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าภายหลังจากการประชุมดังกล่าวสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินจะประมวลความคิดเห็นเพื่อส่งเรื่องให้กับผู้ตรวจการแผ่นดินมีคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไป