คาซัคสถานจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ครั้งแรกในรอบ 30 ปีเมื่อวันอาทิตย์ เพื่อแทนที่นูร์สุลต่าน นาซาร์บาเยฟ ขณะผู้ประท้วงต่อต้านการสืบทอดอำนาจโดนจับกุมหลายร้อยคน รวมถึงนักข่าว

ตำรวจควบคุมตัวผู้สนับสนุนฝ่ายค้านที่มาชุมนุมในกรุงนูร์สุลต่าน ในวันเลือกตั้งอาทิตย์ที่ 9 มิถุนายน 2562 / AFP

    รายงานเอเอฟพีกล่าวว่า การเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ของคาซัคสถานเมื่อวันอาทิตย์ที่ 9 มิถุนายน 2562 เกิดขึ้นเพราะนูร์สุลต่าน นาซาร์บาเยฟ ผู้นำวัย 78 ปีที่ครองอำนาจมานาน 30 ปี ประกาศลาออกจากตำแหน่งเมื่อเดือนมีนาคม แต่นาซาร์บาเยฟเลือกคัสซิม โจมาร์ต-โตคาเยฟ นักการทูตอาชีพและประธานาธิบดีเฉพาะกาล วัย 66 ปี เป็นทายาทสืบทอดเก้าอี้ของเขา

    การลาออกจากตำแหน่งของผู้นำเผด็จการอำนาจนิยมรายนี้สร้างความตกใจในประเทศเอเชียกลางที่รุ่มรวยน้ำมันแห่งนี้ ซึ่งประชาชนราว 18 ล้านคนใช้ชีวิตอยู่ภายใต้การปกครองของนาซาร์บาเยฟมาตั้งแต่คาซัคสถานยังเป็นสมาชิกของสหภาพโซเวียต

    โตคาเยฟเป็นตัวแทนของพรรครัฐบาลแข่งขันกับผู้ท้าชิงอีก 6 คน แต่คู่แข่งคนสำคัญของเขาคือมุกตาร์ อาเบลียซอฟ นักการธนาคารที่มีฐานอยู่ต่างประเทศ ซึ่งเรียกร้องให้ผู้สนับสนุนเขาออกมาชุมนุมประท้วงทั่วประเทศในวันอาทิตย์และวันจันทร์

    ผู้สมัครคนอื่นซึ่งรวมถึงตัวแทนพรรคฝ่ายค้านที่ไม่ค่อยโด่งดังนัก ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในวงกว้างนัก แต่โตคาเยฟมีนักแสดงและศิลปินที่มีชื่อเสียงหลายคนสนับสนุน

    ผู้สนับสนุนโตคาเยฟออกมาชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยเกิดขึ้นในประเทศนี้ในรอบ 3 ปี โดยเฉพาะที่กรุงนูร์สุลต่านและเมืองอัลมาตี ซึ่งตำรวจจับกุมผู้ประท้วงหลายร้อยคน เอเอฟพีรายงานว่า มีนักข่าวเอเอฟพี 2 คนโดนตำรวจจับกุมที่เมืองอัลมาตี เมืองใหญ่ที่สุดของประเทศ นักข่าวคนหนึ่งถูกนำตัวไปโรงพัก แต่ได้รับการปล่อยตัวหลังจากนั้น ส่วนอีกคนโดนตำรวจยึดอุปกรณ์ถ่ายวิดีโอ

    นอกจากนักข่าวของเอเอฟพี ยังมีนักข่าวของเรดิโอฟรียุโรป/เรดิโอลิเบอร์ตี และเจ้าหน้าที่จากองค์กรสิทธิ นอร์วีเจียนเฮลซิงกิคอมมิตตี โดนควบคุมตัวด้วย แต่ทั้งคู่ได้รับการปล่อยตัวในเวลาต่อมา ส่วนที่กรุงนูร์สุลต่าน มีนักข่าวของเรดิโอฟรียุโรปอีกคนถูกตำรวจควบคุมไว้ ก่อนจะปล่อยในเวลาต่อมา

คัสซิม โจมาร์ต-โตคาเยฟ ประธานาธิบดีเฉพาะกาล เดินออกจากคูหาลงคะแนน / AFP

    หัวหน้าคณะหาเสียงของเโตคาเยฟทำนายไว้ตั้งแต่วันศุกร์ว่า โตคาเยฟจะชนะการเลือกตั้งครั้งนี้ แต่เขาอ้างว่าไม่ใช่เพราะการหนุนหลังของนาซาร์บาเยฟ

    เอเอฟพีอ้างคำกล่าวของมารัต ซากินดิคอฟ ชายเกษียณวัย 65 ปี ที่บอกว่าเขาเลือกโตคาเยฟเพื่อให้สืบสานแนวทางของท่านผู้นำประเทศ ซึ่งเขาหมายถึงสถานะของนาซาร์บาเยฟที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ.