ไอเออีเอยืนยันอิหร่านเก็บยูเรเนียมเสริมสมรรถนะเกิดขีดจำกัด 300 กิโลกรัม ที่ตกลงกันไว้ในความตกลงนิวเคลียร์ปี 2558 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เตือนอิหร่านกำลังเล่นกับไฟ ขณะรัสเซีย-จีนเสียใจแต่ย้ำเป็นผลลัพธ์จากแรงกดดันของสหรัฐ

แฟ้มภาพ โมฮัมหมัด จาวัด ซาริฟ รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน / AFP

    เอเอฟพีรายงานเมื่อวันอังคารที่ 2 กรกฎาคมว่า โมฮัมหมัด จาวัด ซาริฟ รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน กล่าวกับไอเอสเอ็นเอ สำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่านเมื่อวันจันทร์ ว่าอิหร่านมียูเรเนียมเสริมสมรรถนะเกินข้อจำกัดซึ่งอยู่ที่ 300 กิโลกรัมแล้ว ตามแผนที่อิหร่านประกาศไว้เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม แต่เขาย้ำว่า อิหร่านสามารถเปลี่ยนใจได้ หาก 3 ประเทศยุโรป ซึ่งได้แก่ อังกฤษ, ฝรั่งเศส และเยอรมนี ที่ร่วมทำความตกลงนิวเคลียร์ฉบับนั้น ปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้ว่าจะช่วยอิหร่านหลีกเลี่ยงการคว่ำบาตรของสหรัฐ

    ความตกลงนิวเคลียร์ซึ่งเดิมอิหร่านลงนามไว้กับ 6 ชาติมหาอำนาจ ซึ่งยังได้แก่ สหรัฐ, รัสเซีย และจีน กำหนดว่า อิหร่านจะไม่แสวงหาอาวุธปรมาณู และจะยอมจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของตน โดยให้ทบวงพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (ไอเออีเอ) ตรวจสอบได้ เพื่อแลกเปลี่ยนกับการยกเลิกการคว่ำบาตรบางส่วนของนานาชาติ แต่ปีที่แล้วทรัมป์ได้นำสหรัฐถอนตัวจากความตกลงฉบับนี้ และรื้อฟื้นการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านอย่างเต็มพิกัด

    นอกจากประกาศกักตุนยูเรเนียมเสริมคุณภาพและน้ำมวลหนักเกินขีดจำกัดที่ตกลงกันไว้ อิหร่านยังขู่ด้วยว่าจะเริ่มเสริมสมรรถนะยูเรเนียมให้สูงกว่าระดับการสกัดยูเรเนียมให้บริสุทธิ์ที่ 3.67% ตั้งแต่วันที่ 7 กรกฎาคม ระดับความบริสุทธิ์นั้นยังต่ำกว่ามากจากระดับ 90% ที่ใช้สำหรับการผลิตอาวุธนิวเคลียร์

    ทรัมป์ตอบคำถามผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาวเมื่อวันจันทร์ว่า อิหร่านรู้ตัวว่ากำลังทำอะไร อิหร่านรู้ว่ากำลังเล่นอยู่กับอะไร และตัวเขาคิดว่า อิหร่านกำลังเล่นกับไฟ

    ก่อนหน้านี้ ทำเนียบขาวออกแถลงการณ์ว่า สหรัฐและชาติพันธมิตรจะไม่ยอมให้อิหร่านพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ และจะกดดันอิหร่านถึงขีดสุดต่อไป ถือเป็นความผิดพลาดภายใต้ความตกลงนิวเคลียร์อิหร่านที่ยอมให้อิหร่านเสริมสมรรถนะยูเรเนียมได้ในทุกระดับ

    ไอเออีเอยืนยันเมื่อวันจันทร์ว่า อิหร่านมียูเรเนียมสมรรถนะต่ำ (แอลอียู) กักตุนไว้เกินขีดจำกัดของข้อตกลงแล้ว เอเอฟพีอ้างคำกล่าวของนักการทูตรายหนึ่งในกรุงเวียนนาซึ่งเป็นที่ตั้งของไอเออีเอว่า อิหร่านมียูเรเนียมเกินมา 2 กิโลกรัม

    ด้านเซอร์เกย์ เรียบคอฟ รัฐมนตรีช่วยว่าการต่างประเทศของรัสเซีย กล่าวว่า การดำเนินการของอิหร่าน "น่าเสียใจ" แต่ก็ถือว่าเป็นผลลัพของเหตุการณ์ในปัจจุบันและผลจากการกดดันอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อนจากทางสหรัฐ รัฐบาลจีนก็แถลงแสดงความเสียใจเช่นกัน โดยเห็นว่าการกดดันถึงที่สุดของสหรัฐคือต้นเหตุ.