อิหร่านขยับถอยห่างจากความตกลงนิวเคลียร์ปี 2558 อีกก้าว ประกาศรื้อฟื้นการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมที่โรงงานนิวเคลียร์ใต้ดินทางใต้ของกรุงเตหะรานเริ่มตั้งแต่วันพุธ รัสเซีย-อียูแสดงความกังวล

ประธานาธิบดีฮัสซัน โรฮานี แถลงเมื่อวันอังคาร  / Iranian Presidency / AFP

    เอเอฟพีรายงานว่า ประธานาธิบดีฮัสซัน โรฮานี ของอิหร่าน ประกาศเมื่อวันอังคารที่ 5 พฤศจิกายน 2562 ว่าอิหร่านจะรื้อฟื้นการเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียมที่โรงงานฟอร์โดว์ ซึ่งเป็นโรงงานที่ซ่อนอยู่ในเทือกเขาใกล้เมืองกอม เมืองศักดิ์สิทธิ์ของชาวมุสลิมชีอะห์

    อิหร่านระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมที่โรงงานแห่งนี้ทั้งหมดตามข้อตกลงที่ทำไว้กับ 6 ชาติมหาอำนาจเมื่อปี 2558 เพื่อแลกกับการยกเลิกการคว่ำบาตรของนานาชาติ แต่รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ นำสหรัฐถอนตัวจากข้อตกลงนี้เมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว จากนั้นก็รื้อฟื้นมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านทางเศรษฐกิจ ซึ่งทำให้อิหร่านเริ่มยุติการปฏิบัติตามเงื่อนไขของข้อตกลงนี้ทีละน้อยตั้งแต่เดือนพฤษภาคมปีนี้

    โรฮานีกล่าวว่า ตามเงื่อนไขของข้อตกลงนี้ เครื่องหมุนเหวี่ยงมากกว่า 1,000 เครื่อง ที่เก็บรักษาไว้ในโรงงานฟอร์โดว์แห่งนี้ไม่ได้ถูกใช้งานมาตั้งแต่ข้อตกลงนี้มีผลบังคับใช้ ทว่านับแต่วันพุธที่ 6 พฤศจิกายน อิหร่านจะเริ่มอัดก๊าซยูเรเนียมเฮกซะฟลูออไรด์เข้าเครื่องหมุนเหวี่ยงที่โรงงานนี้อีกครั้ง

    คำประกาศของผู้นำอิหร่านมีออกมา 1 วันให้หลังวันครบรอบ 40 ปี วิกฤติการบุกยึดสถานทูตสหรัฐและจับตัวประกัน ขณะที่รัฐบาลสหรัฐก็ประกาศมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านเพิ่มอีกในวันเดียวกันนี้

    การเสริมสมรรถนะยูเรเนียมครั้งนี้เป็นการดำเนินการขั้นที่ 4 นับแต่อิหร่านเริ่มตอบโต้การถอนตัวของสหรัฐ ที่เริ่มต้นเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ด้วยการเพิ่มจำนวนยูเรเนียมเสริมสมรรถนะในคลังเกิน 300 กิโลกรัม ที่เป็นขีดจำกัดสูงสุดตามข้อตกลง

    อิหร่านกล่าวว่า การรื้อฟื้นการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมที่โรงงานฟอร์โดว์จะกระทำอย่างโปร่งใส และอยู่ภายใต้การสังเกตของผู้ตรวจสอบจากทบวงพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศขององค์การสหประชาชาติ ด้านรัสเซีย ซึ่งมีสัมพันธ์แนบแน่นกับอิหร่านกล่าวว่า รัสเซียจับตาสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปด้วยความกังวล และยืนยันว่ารัสเซียสนับสนุนให้รักษาข้อตกลงนี้ไว้ ส่วนสหภาพยุโรป (อียู) วิตกว่า คำประกาศของโรฮานียิ่งทำให้อิหร่านถอยห่างจากข้อตกลงนิวเคลียร์.