คู่แข่งสหรัฐกระชับมิตรแนบแน่นขึ้น อิหร่านและจีนลงนาม "ข้อตกลงความร่วมมือทางยุทธศาสตร์" ระยะ 25 ปีแล้วเมื่อวันเสาร์ เป็นความสำเร็จล่าสุดของการขยายความริเริ่มแถบและเส้นทางมูลค่าล้านล้านดอลลาร์ที่ชูธงโดยประธานาธิบดีสี จิ้นผิง

หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน (ซ้าย) และโมฮัมหมัด จาวัด ซาริฟ รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ใช้ข้อศอกชนกันแทนการจับมือ ภายหลังลงนามความตกลงความร่วมมือ ที่กรุงเตหะรานเมื่อวันที่ 27 มี.ค. 2564 (Photo by Fatemeh Bahrami/Anadolu Agency via Getty Images)

    เอเอฟพีรายงานเมื่อวันเสาร์ที่ 27 มีนาคมว่า ข้อตกลงจีน-อิหร่าน ซึ่งรัฐบาลอิหร่านกล่าวว่า รวมถึงองค์ประกอบทางการเมือง, ยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจ ลงนามโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของทั้งสองชาติ คือ หวัง อี้ และโมฮัมหมัด จาวัด ซาริฟ เป็นการปิดฉากการเจรจาที่ริเริ่มเมื่อ 5 ปีก่อน และเคยเป็นประเด็นขัดแย้งในอิหร่านเมื่อปีที่แล้ว ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเนื้อหาของความตกลงฉบับนี้

    ซาอิด คาติบซาเดห์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่า เราเชื่อว่าเอกสารความตกลงนี้จะมีประสิทธิภาพอย่างมากในการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างอิหร่านกับจีนให้แนบแน่นยิ่งขึ้น

    จีนเป็นคู่ค้าสำคัญของอิหร่านและเป็นหนึ่งในลูกค้าน้ำมันรายใหญ่ของอิหร่านก่อนที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐจะรื้อฟื้นแซงก์ชันอิหร่านเองฝ่ายเดียวเมื่อปี 2561 หลังจากนำสหรัฐถอนตัวจากความตกลงนิวเคลียร์พหุภาคีกับอิหร่าน

    ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เสนอทำความตกลงความร่วมมือกับอิหร่านระหว่างเดินทางมาเยือนกรุงเตหะรานเมื่อเดือนมกราคม 2559 ครั้งนั้นสีและประธานาธิบดีฮัสซัน โรฮานี เห็นพ้องจะจัดทำโรดแมปสำหรับ "การลงทุนของกันและกันในภาคการคมนาคม, ท่าเรือ, พลังงาน, อุตสาหกรรม และภาคบริการ"

    สีสนับสนุนโครงการความริเริ่มหนึ่งแถบ หนึ่งเส้นทาง ซึ่งเป็นแผนลงทุนโครงการโครงสร้างพื้นฐานและเพิ่มอำนาจอิทธิพลของจีนในต่างแดน

    ข้อตกลงความร่วมมือกับจีนเคยเป็นประเด็นโต้แย้งในอิหร่านเมื่อเดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว หลังจากอดีตประธานาธิบดีมะห์มูด อาห์มาดีเนญาด โจมตีว่า มีการเจรจาสำหรับ "ความตกลงใหม่ระยะ 25 ปีกับประเทศหนึ่ง" โดยที่ประชาชนชาวอิหร่านไม่รู้ และรัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่านเคยโดนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโห่ระหว่างที่เขาให้คำรับประกันต่อ ส.ส.ว่า "ไม่มีความลับ" ในข้อตกลงที่เจรจากัน ซึ่งเขารับปากว่าจะเผยแพร่ต่อสาธารณะทันทีที่เสร็จสมบูรณ์

    หลังการลงนาม รัฐบาลอิหร่านและจีนยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดข้อตกลงฉบับนี้ต่อประชาชน

    การเดินทางเยือนกรุงเตหะรานของรัฐมนตรีต่างประเทศหวัง อี้ เกิดขึ้นไม่กี่วันให้หลังการต้อนรับเซอร์เกย์ ลัฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซีย ที่มาเจรจากับหวังที่เมืองกุ้ยหลินของจีน

    รัฐบาลจีน, รัสเซีย และอิหร่าน ต่างเผชิญกำลังความสัมพันธ์ที่ยุ่งยากกับสหรัฐภายหลังรัฐบาลประธานาธิบดีโจ ไบเดน ประกาศกร้าวว่าจะยังคงยึดความหนักแน่นในการรับมือกับสามประเทศนี้ แม้จะเน้นกลับมาใช้การทูตใหม่ก็ตาม

    จีนและรัสเซียต่างลงนามในความตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2558 ที่สหรัฐถอนตัว ซึ่งไบเดนเคยกล่าวว่า เขาหวังว่าจะกลับมารื้อฟื้นอีกครั้ง.